به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از انتخاب، با اعمال نفوذ ایران و ایالات متحده در تنگه هرمز و اطراف آن، تأمین امنیت عبور کشتیهای تجاری — حتی آنهایی که ارتباطی با ایران ندارند — همچنان مبهم و دشوار است.
نیویورکتایمز نوشت: فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) روز سهشنبه اعلام کرد که نیروهایش در جریان محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران که ماه گذشته اعمال شد، ۶۵ کشتی تجاری را تغییر مسیر داده و چهار فروند دیگر را از کار انداختهاند — سه فروند از زمان گزارش روز دوشنبه تغییر مسیر دادهاند. همه این کشتیها ایرانی یا مرتبط با ایران نبودند.
از سوی دیگر، محمد اکبرزاده، معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در مصاحبه تلویزیونی روز سهشنبه اعلام کرد که «گستره تنگه هرمز به طور قابل توجهی افزایش یافته» و «به یک منطقه عملیاتی گسترده تبدیل شده است.»
ایران محدوده تعریف شده خود از تنگه هرمز را گسترش میدهد
ایران اعلام کرده که اکنون تنگه هرمز را منطقهای «از سواحل جاسک و سیریک تا فراتر از جزیره بزرگ تنب» تعریف میکند.
در نتیجه، کارشناسان اطلاعات دریایی میگویند کشتیها در این منطقه به طور فزایندهای بدون ارسال اطلاعات حیاتی که در شرایط عادی برای ایمنی آبها ضروری است، تردد میکنند.
آمی دانیل، مدیرعامل شرکت اطلاعات دریایی وینوارد (Windward) گفت: «فعالیت تاریک (خاموش بودن تجهیزات) ۶۰۰ درصد افزایش یافته است.» به گفته او، بسیاری از کشتیها نه تنها فرستندههای موقعیت خود را خاموش میکنند، بلکه رادارهایی را که به آنها امکان شناسایی کشتیهای دیگر را میدهد نیز خاموش میکنند.
آقای دانیل گفت که او و تیمهای تحقیقاتیاش صدها فروند از شناورهای گشتی سپاه پاسداران را در آبها مشاهده میکنند که نشان میدهد ملوانان عمدتاً «به دلایل ایمنی» تجهیزات خود را خاموش میکنند.
از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه، بیش از سهده حمله تلافیجویانه از سوی ایران به کشتیهای تجاری انجام شده است. برای جلوگیری از حملات، برخی کشتیها سعی کردهاند با ایران برای عبور ایمن مذاکره کنند و مسیرهایی را طی کنند که از آبهای ایران و کنار سواحل این کشور میگذرد.
با این حال، این روش نیز خطرات قابل توجهی به همراه دارد.
در میان کشتیهایی که توسط ایالات متحده تغییر مسیر دادهاند، کشتی «آجیوس فانوریس یک» (Agios Fanouris I) بود که توسط شرکت یونانی «ایسترن مدیترانین ماریتایم» مدیریت میشود. دادههای اطلاعات دریایی نشان میدهد که این کشتی حامل نفت عراق و عازم ویتنام بود که روز دوشنبه پس از عبور از تنگه هرمز، در نزدیکی دریای عمان، معکوس حرکت کرد.
یک مقام وزارت دفاع آمریکا که به شرط فاش نشدن نامش صحبت میکرد، تأیید کرد که نیروهای آمریکایی این کشتی را تغییر مسیر دادهاند و گفت این اقدام برای جلوگیری از نقض محاصره آمریکا توسط کشتی انجام شده است.
به گزارش رسانههای ایرانی، این کشتی با اجازه ایران از تنگه عبور کرده بود. این نشان میدهد که کشتی از آبهای ایران و در امتداد سواحل این کشور حرکت کرده و ممکن است برای عبور عوارضی پرداخت کرده باشد — طبق سیستم جدید ایرانی که در زمان جنگ ایجاد شده — یا ترتیبات دیگری انجام داده باشد.
ماه گذشته، سنتکام هنگام اعلام محاصره آمریکا گفت که «مانع آزادی دریانوردی برای کشتیهایی که از تنگه هرمز به بنادر غیر ایرانی و بالعکس تردد میکنند، نخواهد شد.».
اما مشارکت در سیستم مسیریابی و عوارض ایران با اظهارات آمریکا درباره کنترل خود در منطقه در تضاد است.
اوایل این ماه، دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانه داری آمریکا اعلام کرد که «از تهدیدات ایران علیه کشتیرانی و درخواستهای پرداخت «عوارض» برای عبور ایمن آگاه است» و هشدار داد که مشارکتکنندگان «در معرض خطر تحریم برای انجام تراکنش با ایران» هستند و خاطرنشان کرد که «کشتیهای همه ملتها که وارد یا خارج از بنادر و سواحل ایران میشوند، مشمول محاصره دریایی بیطرفانه سنتکام نیز هستند.»
شرکت «ایسترن مدیترانین ماریتایم» و همچنین شرکت نفت و گاز ویتنام (PetroVietnam Oil Corporation) که بلومبرگ گزارش داده بود از سنتکام اجازه عبور خواسته بود، به درخواست برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
ماجرای این تانکر عظیم نفتی، موانع پیش روی کشتیهایی را که میخواهند از این آبراه خطرناک عبور کنند، در حالی که ایران و آمریکا برای کنترل مسیری که حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان پیش از جنگ از آن عبور میکرد، نبرد میکنند، به وضوح نشان میدهد.
آقای اکبرزاده گفت که ایران تنگه هرمز را منطقه گسترش یافتهای تعریف میکند که اکنون «بیش از ۲۰۰ تا ۳۰۰ مایل» را پوشش میدهد در حالی که قبلاً «تنها حدود ۲۰ تا ۳۰ مایل» بود.
آقای اکبرزاده افزود: «این در حالی است که برخی از مخالفان ادعا میکردند که نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران تضعیف شده یا دیگر وجود ندارد.»
او اضافه کرد: «این اقدامات نشان میدهد که جمهوری اسلامی ایران تحرکات منطقه را با دقت و قدرت زیر نظر دارد و هیچ تجاوزی به آبها و منافع خود را مجاز نخواهد دانست.».
اما بر اساس فعالیت اخیر کشتیها، ایران نیز تحت محاصره آمریکا دچار مشکل است.
آقای دانیل از شرکت وینوارد گفت که در روزهای اخیر تردد در تنگه افزایش یافته و بسیاری از این فعالیتها شامل تانکرهای خالی ایرانی برای ایجاد فضای ذخیرهسازی نفت در حالی که صادرات مسدود شده است، میشود. مقامات آمریکایی استدلال کردهاند که زمانی که ایران نتواند نفت ذخیره کند، مجبور خواهد شد چاهها را تعطیل کند که این امر فشار بیشتری بر اقتصاد بیمار این کشور وارد میکند.
او گفت: «ما معتقدیم که آنها در تلاش هستند کشتیها را با عجله وارد کنند.» این فعالیت نشان میدهد که تاکتیکهای فشار آمریکا ممکن است مؤثر بوده باشد. او در مورد محاصره آمریکا افزود: «فکر میکنم دارد جواب میدهد.»
