مهدی اصغریان کارگردان نمایش «دکتر فاستوس» که در تماشاخانه طهران روی صحنه میرود، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره رویکرد خود در بازخوانی این اثر کلاسیک نمایشی توضیح داد: تفاوت اجرای ما با متن اصلی نوشته کریستوفر مارلو در این است که در کنار وفاداری به ساختار کلی اثر، به خوانشهای دیگر از این روایت نیز توجه داشتهایم. بهطور مشخص، نمیتوان از «فاوست» گوته چشمپوشی کرد، چراکه این اثر نیز در شکلگیری نگاه معاصر به این شخصیت تاثیرگذار بوده است. بر همین اساس، ما تلاش کردیم ضمن حفظ اسلوب مارلو، عناصر بنیادینی چون قدرتطلبی، شهوت و میل به تجربهگری را بهعنوان محورهای اصلی دراماتورژی خود برجسته کنیم.
وی ادامه داد: در این نمایش، لذات و غرایز انسانی با توجه به شرایط زیستی امروز مورد توجه قرار گرفتهاند. در واقع، در دراماتورژی ما نفی این لذات بهصورت مطلق صورت نمیگیرد، بلکه مسئله اصلی، افراط در پرداختن به آنهاست که مورد نکوهش قرار میگیرد. این نگاه، تلاشی است برای نزدیکتر کردن جهان اثر به انسان معاصر که درگیر کشمکشهای درونی مشابهی است.
این کارگردان تئاتر با اشاره به دغدغههای همیشگی خود در آثار نمایشیاش عنوان کرد: در طول سالهای گذشته آثاری چون «هملت» و «مکبث» را روی صحنه بردهام و همواره تلاش کردهام مفهوم نبرد خیر و شر را در این آثار برجسته کنم. در «دکتر فاستوس» نیز این تقابل بهشکلی جدی حضور دارد، اما آنچه برای من اهمیت بیشتری دارد، بازنمایی این نبرد در زندگی روزمره انسان است؛ جایی که تصمیمهای کوچک و بزرگ، سرنوشت فرد را شکل میدهند.
اصغریان همچنین با اشاره به پشتوانههای فکری این اثر افزود: در این نمایش، نوعی نگاه مبتنی بر تجربهگرایی نیز وجود دارد؛ نگاهی که میتوان ریشههای آن را در اندیشههای فیلسوفانی چون دیوید هیوم مشاهده کرد. بر اساس این رویکرد، تجربه زیسته انسان میتواند منبعی مهم برای شناخت و تصمیمگیری باشد.
وی در ادامه سخنان خود به شرایط تولید آثار نمایشی در سالهای اخیر اشاره کرد و گفت: واقعیت این است که حتی پیش از جنگ نیز تولید تئاتر با مشکلات متعددی مواجه بود و این چالشها به نوعی به وضعیت دائمی تبدیل شدهاند. با این حال، معتقدم چراغ تئاتر نباید خاموش شود. این یک مسئولیت فردی و جمعی است که اجازه ندهیم فعالیتهای هنری دچار وقفه شوند. من نیز بهعنوان کارگردان تلاش کردهام گروهی که سالها با من همکاری داشتهاند، دچار رکود و خلسه نشوند.
این کارگردان با تاکید بر ضرورت تداوم فعالیتهای نمایشی یادآور شد: در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی نیز روی صحنه رفتم و باور دارم که باید در هر شرایطی به کار ادامه داد. امید، عنصر مهمی در میان اهالی تئاتر است و باید آن را زنده نگه داشت. اگر به مسیر کاری افراد موفق نگاه کنیم، درمییابیم که یکی از عوامل اصلی موفقیت آنها، انعطافپذیری در مواجهه با شرایط مختلف است.
اصغریان درباره وضعیت مالی این پروژه نیز توضیح داد: در حوزه دستمزد بازیگران با مشکل جدی مواجه نبودیم، چراکه اعضای گروه با نوعی وفاداری و ازخودگذشتگی در این پروژه حضور دارند. این همان درسی است که تئاتر به ما میدهد؛ اینکه در مسیر خلق اثر، گاه باید از منافع شخصی عبور کرد. با این حال، هزینههای صحنه و سالن به حدود ۲۰۰ میلیون تومان رسیده که رقم قابلتوجهی است.
وی در پایان درباره وضعیت تبلیغات و ارتباط با مخاطب گفت: امیدوارم در روزهای آینده اینترنت بینالملل بهطور کامل وصل شود، هرچند قطعا مسئولان دلایل خود را برای محدودیتها دارند. با این حال، تجربه نشان داده که حتی در اواخر دهه ۹۰ که تبلیغات مجازی به گستردگی امروز نبود، ما از طریق روشهای میدانی مانند پخش تراکت و بروشور توانستیم مخاطبان خود را جذب کنیم. بنابراین، معتقدم نباید متوقف شد و باید به مسیر ادامه داد. امیدوارم با اجرای این نمایش بتوانیم بار دیگر مخاطبان علاقهمند به تئاتر را در سالن ببینیم و ارتباط زنده با آنها برقرار کنیم.
نمایش «دکتر فاستوس» به نویسندگی کریستوفر مرلو و کارگردانی مهدی اصغریان از ۲۰ اردیبهشت در تماشاخانه طهران به صحنه رفته است.
علی محمودی، ریحانه کیامری، سعیده روحانی، ابراهیم جعفری، یاسمین پارسا، دایان علی نیا، بهار عبدالرحیمی، طاها محمدی، حسام الدین عقیانی، آرشام حسین زاده، حسین قشقایی، آرمیا جهاندار و امیر هاشم سیدمیرزاجانی گروه بازیگران این نمایش را تشکیل میدهد.
