مهدی اصغری ازغندی کارگردان فیلم «ماریا» که به تازگی بدون اکران در سینماها اکران آنلاین شده است، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره این تصمیم گفت: اکران آنلاین تصمیم تهیهکننده بود و به دلیل شرایط خاص کشور در جنگ سالنهای سینما فروش خوبی نداشتند و ما تصمیم به اکران آنلاین گرفتیم. در ابتدا تصمیم به نمایش فیلم در سینماها داشتیم و بخشی از کار را هم پیش برده بودیم اما وقتی کشور درگیر جنگ شد اکران آنلاین را انتخاب کردیم.
وی درباره دلیل تبلیغات کم این فیلم گفت: تهیهکننده بودجهای بابت تبلیغات درنظر نگرفت.
این کارگردان با اشاره به اینکه نگاه فیلم به جشنوارههای خارجی بوده است، اظهار کرد: ما از همان ابتدا میدانستیم این فیلم برای جشنوارههای جهانی ساخته میشود. هزینه تولید «ماریا» ۳ میلیارد تومان بوده است، در شرایطی که امروزه بسیاری از فیلمهای سینمای ایران با بودجههای ۷۰ تا ۸۰ میلیارد تومانی ساخته میشوند، تولید یک فیلم با بودجه محدود، آن هم با تولید سنگین، تعدد لوکیشنها (نزدیک به ۲۰ لوکیشن)، وجود دکور و لوکیشنهای مختلف در تهران، کار بسیار دشواری بود.
وی افزود: در تولید این اثر با محدودیتهای ویژهای مواجه بودیم و به همین دلیل می دانستیم که راه درآمدزایی ما گیشه سینمای ایران نیست و طبیعتا باید روی لایههایی از فیلم کار کنیم که مخاطب خود را در جشنوارههای جهانی پیدا کند. این فیلم در جشنوارههای جهانی موفق به کسب جوایزی شد و تقریبا از این طریق بازگشت سرمایه داشتیم.
اصغری با اشاره به حضور پانتهآ پناهیها و صابر ابر در این فیلم بیان کرد: ما ۲ بازیگر چهره سینمایی داشتیم که لطف کردند و به ما در ساخت این فیلم کمک کردند به همین دلیل سکانسهای کمتری در فیلم حاضر بودند زیرا زمان محدودی برای هر ماه با آنها داشتیم. اگر قرار بود ۵۰ میلیارد تومان برای ساخت این فیلم هزینه کنیم، طبیعی بود قصه و شخصیتهایی را انتخاب کنیم که به زندگی روزمره مردم نزدیکتر باشند و از بازیگران چهره استفاده کنیم.
این فیلمساز درباره ساخت «ماریا» توضیح داد: در ابتدا قرار بود فیلمنامه دیگری را بسازم که تاحدی فضایش نسبت به «ماریا» متفاوت بود اما در دریافت مجوز ساخت به مشکل برخوردیم. با توجه به اینکه سرمایهگذار منتظر بود تا ما پروژه را شروع کنیم، فیلمنامه «ماریا» را جایگزین کردیم و نسخه کوتاهی که پیشتر از این پروژه نوشته بودیم بازنویسی و تولید آغاز شد. اولین نمایش این اثر در توکیو، سپس در فرانسه و پس از آن در کشورهای دیگر بود و نهایتاً به ایران رسید.
وی درباره آشنایی با سوژه فیلم تصریح کرد: من دوستی داشتم که فیلم کوتاهی ساخته بود و یک بازیگر خانم از یک قومیتی در این فیلم کوتاه نقش یک روسپی را ایفا کرده بود. پس از پخش این فیلم، خانواده بازیگر که از این همکاری مطلع نبودند، با دیدن نقش آفرینی فرزندشان در قالب چنین شخصیتی، عصبانی شده و او را تهدید به قتل کردند. آن خانم بازیگر نیز به دوست ما اطلاع داد که خانوادهاش اهل مدارا نیستند و توصیه کرد که او هم فرار کند. این واقعه در ذهن من باقی ماند و انگیزهای برای نگارش فیلمنامه «ماریا» بود.
این کارگردان درباره استفاده از موسیقی گواتی در این فیلم عنوان کرد: «ماریا» به نوعی فضای تلفیقی از توهم و واقعیت دارد و از هرچیزی که به این فضاسازی کمک کند استفاده میکردیم. مراسم گواتی شکلی از جنس رویا و توهم و با ریتمی خاص دارد و مخاطب را لحظهای از واقعیت خارج میکند.
وی درباره داستان فیلمش توضیح داد: در «ماریا» ما گروهی فیلمساز داشتیم که عمدتاً با تصویری سروکار داشتند که با واقعیت فاصله داشت. این افراد هنگام مواجهه با یک قوم یا یک واقعیت عینی، دچار درگیری با امر واقع میشدند. برای نمونه، دختری که قرار بود در فیلم این گروه بازی کند، آنها را درگیر معمایی پیچیدهتر از خود فیلم کرد. به عبارت دیگر گروه فیلمسازی قصهای را بر اساس زندگی فردی ساختند که او را بهدرستی نمیشناختند اما بعداً با خانواده کسی روبهرو شدند که داستان واقعی از روی زندگی او الگوبرداری شده بود. در این میان، نوعی طنز ضمنی نیز وجود دارد بدین معنا که فیلمساز چگونه ممکن است هنگام اقتباس از واقعیت، خود در دام آن گرفتار شود.
این کارگردان با اشاره به مخاطبان محدود «ماریا» اظهار کرد: وقتی سراغ قصهای میرویم که زندگی آدمهای عادی جامعه نیست بلکه زندگی یک گروه فیلمسازی است طبیعتا از همان ابتدا میپذیریم که بخش زیادی از مخاطبان را از دست میدهیم. مسلما مردم با مشاغل سینمایی آشنایی دقیقی ندارند مثلاً نمیدانند وظیفه مدیر تولید، مجری طرح، تهیهکننده یا کارگردان دقیقا چیست و به همین دلیل به راحتی با فیلم ارتباط برقرار نمیکنند.
وی ادامه داد: «ماریا» دارای چندین پلات متفاوت و درهم تنیده است و همین تعدد روایتهای پراکنده و پیچیده، دایره مخاطبان را محدودتر به کسانی کرده است که سینما را در لایههای حرفهایتر دنبال میکنند.
این کارگردان با اشاره به محدودیت های تولید «ماریا» گفت: این فیلم در ۳۰ جلسه فیلمبرداری شده است؛ در حالی که بسیاری از فیلمهای سینمای ایران در ۴ تا ۶ ماه فیلمبرداری میشوند. «ماریا» بیش از ۲۰ لوکیشن دارد و تمامی دوستان حاضر در گروه کارگردانی از هنرجویان کلاسهای فیلمسازی خود من بودند. این افراد جوانان تازهکاری بودند که به عنوان عکاس، طراح صحنه و سایر عوامل فیلم برای نخستین بار در یک فیلم سینمایی کار میکردند. برخی از آنها حتی پیش از این صحنه فیلمبرداری را از نزدیک ندیده بودند.
اصغری ازغندی در پایان درباره پروژه جدیدیش توضیح داد: قصه این فیلم نسبت به «ماریا» متفاوت است و طبیعتاً به دنبال تجربهای تازهتر هستم. هرچند ناگزیر در شیوه کارگردانی شباهتهایی با «ماریا» پیدا خواهد کرد. این پروژه درباره یک خانواده ایرانی است که در خانهای بین راهی در مسیر جاده تهران به نقطهای دیگر ساکن هستند و اتفاقاتی برای آنها رخ میدهد. هنوز فیلمبرداری را شروع نکرده و درحال پیشتولید اثر هستیم.
صابر ابر، پانتهآ پناهیها، حسین محجوب، کامیاب گرانمایه، مهشید خدادی، محمد صدیقی مهر، صادق سهرابی، نکیسا نوری، سجاد رضایی، محمدعلی حسینعلی پور، مصطفی اکبری، نرگس باغکی، حسن و حسین نصرتی بازیگران این فیلم سینمایی هستند.
