به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از مرکز ارتباطات و اطلاعرسانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، توسعه فناوریهای نوین در صنعت حملونقل ریلی از مهمترین الزامات افزایش بهرهوری، ارتقای ایمنی و بهبود کیفیت خدمات در شبکههای ریلی شهری و بینشهری به شمار میرود. در این میان، فناوریهای مرتبط با کاهش ارتعاشات و آلودگی صوتی خطوط ریلی، جایگاه ویژهای در برنامههای توسعه زیرساختهای حملونقل پایدار یافتهاند.
در همین راستا، پروژه توسعه فناوری «پابند فوق ارتجاعی جهت کاهش ارتعاشات خطوط ریلی» با حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی و به سفارش یک شرکت دانشبنیان، در قالب یک نیاز فناورانه راهبردی تعریف شده است تا زمینه طراحی و ساخت نمونه بومی این سامانه پیشرفته در کشور فراهم شود.
«کاهش ارتعاش و آلودگی صوتی» یک نیاز مهم در خطوط ریلی شهری
سامانههای روسازی خطوط ریلی از مجموعهای از اجزا و تجهیزات تخصصی تشکیل شدهاند که هر یک نقش مهمی در حفظ عملکرد پایدار شبکه حملونقل دارند. در این میان، اجزای اتصالدهنده ریل به تراورس از مهمترین بخشهای این سامانه محسوب میشوند و وظیفه انتقال و کنترل نیروهای ناشی از حرکت قطارها را بر عهده دارند.
با وجود استفاده گسترده از گیرههای فلزی متداول در خطوط ریلی، افزایش حجم تردد، بارهای دینامیکی متناوب و الزامات سختگیرانه زیستمحیطی در خطوط مترو و مسیرهای شهری موجب شده است نیاز به نسل جدیدی از سامانههای اتصال با قابلیت جذب و میرایی ارتعاشات بیش از گذشته احساس شود. انتقال ارتعاشات به بستر مسیر، افزایش آلودگی صوتی و کاهش دوام برخی اجزای زیرساختی از جمله چالشهایی است که استفاده از فناوریهای نوین میتواند در کاهش آنها نقش مؤثری ایفا کند.
توسعه فناوری بومی بر پایه سامانههای فوق ارتجاعی
بر اساس برنامه تعریفشده، توسعه یک سامانه اتصال ریلی مبتنی بر فناوری ونگارد در دستور کار قرار گرفته است. این سامانه با بهرهگیری از طراحی فوق ارتجاعی و استفاده از لایههای الاستومری مهندسیشده، قابلیت بالایی در جذب انرژی، کنترل ارتعاشات و کاهش انتقال صوت به محیط پیرامون دارد.
استفاده از چنین فناوریهایی در بسیاری از کشورهای پیشرو در صنعت حملونقل ریلی به عنوان یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش آثار زیستمحیطی خطوط ریلی شناخته میشود. این سامانهها بهویژه در خطوط مترو و مسیرهای عبوری از مناطق متراکم شهری، بافتهای تاریخی و محدودههای دارای حساسیتهای محیطی کاربرد گستردهای دارند.
مطالعات فنی نشان میدهد استفاده از سامانههای فوق ارتجاعی میتواند میزان انتشار نویز را به شکل قابل توجهی کاهش دهد و شرایط بهرهبرداری مطلوبتری را برای شهروندان و ساکنان مناطق مجاور خطوط ریلی فراهم کند.
تمرکز بر طراحی و ساخت اجزای کلیدی فناوری
در قالب این پروژه، طراحی و ساخت سازه گیره ریلی نوع ونگارد و همچنین توسعه پدهای الاستومری تخصصی به عنوان مهمترین اجزای سامانه هدفگذاری شده است.
برنامه توسعه فناوری این محصول بر دستیابی به شاخصهای فنی مشخصی استوار است که از جمله آنها میتوان به دستیابی به فنریت در بازه ۵ تا ۷ کیلونیوتن بر میلیمتر، مقاومت کششی بیش از ۹ کیلونیوتن، قابلیت جابهجایی جانبی در حدود ۲۰ میلیمتر و عملکرد پایدار در شرایط دمایی منفی ۲۰ تا مثبت ۵۰ درجه سانتیگراد اشاره کرد.
همچنین عملکرد سامانه تولیدشده بر اساس الزامات استانداردهای بینالمللی حوزه زیرساختهای ریلی مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت تا قابلیت استفاده آن در شبکههای ریلی کشور و انطباق با معیارهای عملکردی مورد نیاز تأیید شود.
فرصتی برای توسعه توانمندیهای فناورانه داخلی
اجرای این پروژه علاوه بر پاسخ به یک نیاز تخصصی در صنعت ریلی، میتواند زمینه توسعه دانش فنی و توانمندی شرکتهای فناور داخلی در حوزه تجهیزات پیشرفته حملونقل را نیز فراهم کند.
بومیسازی فناوریهای مرتبط با کاهش ارتعاش و آلودگی صوتی خطوط ریلی، علاوه بر کاهش وابستگی به نمونههای خارجی، امکان توسعه محصولات دانشبنیان با ارزش افزوده بالا را فراهم میکند و میتواند به شکلگیری زنجیرهای از توانمندیهای فناورانه در صنایع ریلی کشور منجر شود.
از سوی دیگر، توسعه این فناوریها میتواند به ارتقای کیفیت زیرساختهای حملونقل عمومی، افزایش عمر بهرهبرداری تجهیزات و کاهش هزینههای نگهداری خطوط ریلی کمک کند؛ موضوعی که در برنامههای توسعه حملونقل شهری و ریلی کشور از اهمیت ویژهای برخوردار است.
حمایت از مشارکت فناوران و پژوهشگران
در راستای توسعه این فناوری، امکان مشارکت شرکتها، تیمهای پژوهشی، مراکز فناور و مجموعههای تخصصی برای ارائه راهکارهای فنی و اجرای پروژه فراهم شده است.
بر این اساس، پس از بررسی پیشنهادهای ارائهشده، طرحی که بیشترین انطباق را با نیازهای فنی و الزامات پروژه داشته باشد، برای اجرای مراحل توسعه فناوری و ساخت محصول انتخاب خواهد شد.
گروههای پژوهشی و فناور توانمند تا روز یکشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ فرصت دارند پروپوزال و پیشنهادهای خود را در قالب Word از طریق سامانه غزال صندوق نوآوری و شکوفایی به نشانی ghazal.inif.ir ارسال و جهت ارتباط با کارگزاری بومرنگ با شماره تلفن ۰۲۱۶۶۵۳۹۷۳۴ و ۰۲۱۶۶۵۳۳۸۶۴ تماس بگیرند.
