به گزارش اکوایران به نقل از اقتصادنیوز، ترکیب داراییهای ذخیرهای جهان در حال بازنویسی است؛ جایی که طلا پس از سالها صعود پیوسته و جهش تاریخی قیمت، جایگاه سنتی اوراق خزانهداری آمریکا را به چالش کشیده است. دادههای جدید بانک مرکزی اروپا نشان میدهد، بانکهای مرکزی نهتنها در حال افزایش ذخایر طلا هستند، بلکه بهتدریج در حال فاصله گرفتن از داراییهای دلاری نیز هستند؛ روندی که از سال ۲۰۲۲ و همزمان با تشدید تنشهای ژئوپولیتیک سرعت گرفته و اکنون به یکی از مهمترین تغییرات ساختاری در نظام مالی جهانی تبدیل شده است.
در پایان سال ۲۰۲۵، طلا ۲۷ درصد از کل داراییهای ذخیرهای بانکهای مرکزی جهان را تشکیل میداد، در حالی که این سهم در سال قبل ۲۰ درصد بود. در مقابل، اوراق خزانه آمریکا از ۲۵ درصد به ۲۲ درصد کاهش یافت. سهم داراییهای ذخیرهای دلاری همچنان بالاترین میزان را دارد، اما داراییهای یورویی بدون تغییر و در سطح ۱۵ درصد باقی ماندند.
تغییر ترکیب داراییهای ذخیرهای، داراییهای بسیار نقدشونده که بانکهای مرکزی برای حمایت از پول ملی، پرداختهای بینالمللی و تأمین نقدینگی در زمان بحران مالی استفاده میکنند، نشاندهنده تلاش کشورهای مختلف برای یافتن جایگزینهایی برای دلار، ارز ذخیرهای پیشفرض جهان است. این روند از سال ۲۰۲۲، پس از اعمال تحریمهای واشنگتن علیه ذخایر دلاری روسیه در جریان تهاجم تمامعیار به اوکراین، سرعت گرفته است.
کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، در گزارش روز سهشنبه نوشت: «تنشهای ژئوپولیتیک همچنان تقاضای قوی بانکهای مرکزی برای طلا را تحریک میکند.»
بانکهای مرکزی جهان اکنون بیش از ۳۶ هزار تن طلا ذخیره دارند که تقریباً معادل اوج دوران سیستم برتون وودز است. در آن زمان، زمانی که دلار به طلا متصل بود و نرخ ارز سایر ارزها ثابت بود، بانکهای مرکزی ۳۸ هزار تن طلا در اختیار داشتند. افزایش ارزش طلا و سبقت گرفتن آن از اوراق خزانه آمریکا نتیجه جهش قیمتی چشمگیر این فلز در سالهای اخیر نیز هست؛ طلا در ژانویه به بیش از ۵۵۰۰ دلار به ازای هر اونس رسید.
بزرگترین خریداران طلا از سال ۲۰۲۲ تاکنون شامل چین، لهستان، ترکیه و هند بودهاند. در همین حال، شرکت استیبلکوین تتر در سال ۲۰۲۵ با خرید بیش از ۱۰۰ تن طلا، بزرگترین خریدار منفرد این سال شد.
ترکیه پس از خرید ۲۲۰ تن طلا از زمان آغاز تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، در اوایل ۲۰۲۶ به آنچه بانک مرکزی اروپا «یکی از بزرگترین کاهش ذخایر طلا در سالهای اخیر» نامید، دست زد و حدود ۱۳۰ تن طلا فروخت یا وام داد.