اقتصادآنلاین – مسیحا حیدریان؛ بازار رمزارزها از آغاز جنگ چهل روزه، یعنی بازه زمانی ۲۸ فوریه (نهم اسفندماه ۱۴۰۵) تا امروز یکی از پیچیدهترین دورههای حیات خود را پشت سر گذاشت. در این بازه، فرضیه قدیمی که کریپتو را پناهگاهی امن برای داراییها در زمان جنگ میدانست، به طور کامل به چالش کشیده شد. تحلیل دقیق و موشکافانه رفتار قیمت آلتکوینهای مطرح بازار در کنار پادشاه ارزهای دیجیتال، نشان میدهد که محرکهای کلان اقتصادی و جریان سرمایه نهادی چگونه روند بازار را تغییر دادند.
سقوط بهمنوار بازار در فاز اول؛ شوک هراس اولیه و بحران نقدینگی آلتکوینها
نمودار قیمت بزرگترین داراییهای دیجیتال دقیقاً با آغاز درگیریهای نظامی میان ایران و آمریکا در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (نهم اسفند ۱۴۰۴) با یک ریزش آبشاری و ناگهانی مواجه شد. در این روزهای نخستین که تا هفته دوم مارس ادامه داشت، بیتکوین به زیر مرز روانی ۶۴ هزار دلار سقوط کرد. اما عمق فاجعه در بازار آلتکوینها به مراتب بیشتر بود. اتریوم به عنوان دومین رمزارز بزرگ بازار، حمایتهای کلیدی خود را از دست داد و به سمت کانالهای پایینتر رانده شد. سولانا که پیش از جنگ رالی صعودی قدرتمندی داشت، با خروج ناگهانی سرمایهگذاران خطرپذیر، ریزش سنگین و دو رقمی را تجربه کرد و کاردانو نیز به پایینترین سطوح چندماهه خود رسید. نمودار قیمتی این سه رمزارز بزرگ بازار در ادامه میبینید.
نوسانات و ریزشهای اتریوم از سه ماه گذشته تاکنون
نمودار نوسانات سولانا از شروع جنگ تاکنون
بررسیهای دادههای درونزنجیرهای نشان میدهد که دلیل این ریزش همگانی، رفتار دفاعی معاملهگران بزرگ بینالمللی بود. در زمان وقوع یک جنگ بزرگ، اولین واکنش غریزی بازار، فرار به سمت نقدینگی مطلق یعنی دلار آمریکا است. صندوقهای سرمایهگذاری برای جبران زیانهای خود در بازارهای سنتی و تامین مارجین، دست به فروش بیرحمانه داراییهای نقدشونده بلاکچینی زدند. در این میان، تنها دو دارایی رفتاری معکوس نشان دادند؛ پکسگلد که به عنوان طلای دیجیتال همپای اونس جهانی صعود کرد و تتر در ایران که به دلیل جهش ناگهانی نرخ ارز در بازار داخلی، با تقاضای هیجانی مواجه شد و سقفهای قیمتی جدیدی را ثبت کرد.
صعود فرسایشی در فاز دوم؛ نقش تورم جهانی و بازگشت موقت آلتکوینهای کاربردی
دومین چرخش بزرگ بازار از اواخر مارس (اوایل فروردین ۱۴۰۵) آغاز شد و تا اواسط مه ۲۰۲۶ (اردیبهشت ماه ۱۴۰۵) ادامه یافت. در این بازه زمانی، ورق برای بازار رمزارزها برگشت و قیمتها روند صعودی و احیای موقتی را آغاز کردند. بیتکوین توانست خود را تا محدوده ۷۴ هزار دلار بالا بکشد. دلیل اساسی این تغییر فاز ناگهانی، تغییر ماهیت بحران از یک شوک نظامی محض به یک بحران اقتصادی کلان بود.
روند قیمت بیتکوین از زمان آغاز جنگ تا امروز
با انسداد شریانهای تجاری نظیر تنگه هرمز و جهش بیسابقه قیمت نفت جهانی، نرخ تورم در اقتصادهای بزرگ بار دیگر آرایش صعودی به خود گرفت. در این مرحله، معاملهگران متوجه شدند که ادامه جنگ منجر به یک موج تورمی شدید خواهد شد، بنابراین داراییهای دیجیتال نقش تاریخی خود را به عنوان سپر تورمی بازیافتند. در این فاز، ارز دیجیتال ترون به دلیل کاربرد گسترده در شبکه استیبلکوینها برای جابجایی سرمایههای فرامرزی در مناطق تحت تنش، رشد حجم معاملات چشمگیری را ثبت کرد و نسبت به سایر رقبا پایدارتر ماند. با این اوصاف، آلتکوینهای با بتای بالا نظیر سولانا و ریپل به دلیل نبود محرکهای توسعهای، نتوانستند سقفهای قبلی خود را پس بگیرند و بیشتر به صورت عرضی نوسان کردند.
نمودار افتوخیز ریپل در ۱۰۹ روز اخیر
هفتههای سیاه ژوئن و سقوط تا مرز روانی
هر رالی صعودی که صرفاً بر پایه اخبار جنگی و تورمی شکل بگیرد، پس از مدتی با خستگی خریداران مواجه میشود. از اواخر مه تا هفته اول ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵) بازار رمزارزها وارد یک فاز رکود و نزول مجدد شد. بیتکوین تا مرز روانی ۶۰ هزار دلار عقب نشست، اتریوم در این روزها تا نزدیکی هزار و ۵۲۰ دلار سقوط کرد و ارزش کل بازار کریپتو نزدیک به دو تریلیون دلار نسبت به اوج تاریخی خود کاهش یافت. سولانا نیز در این موج نزولی، افتی شدید را نسبت به سقفهای گذشته ثبت کرد.
دلیل اصلی این سقوط فرسایشی، صرفا طولانی شدن روند جنگ و ناامیدی از صلح نبود، بلکه به یک پدیده اقتصادی در والاستریت مربوط میشد. در این بازه، بخش بزرگی از سرمایههای سرگردان و ریسکپذیر جهان به جای ورود به بازار رمزارزها، جذب بازار داغ سهام هوش مصنوعی و عرضه اولیه ۱.۸ تریلیون دلاری شرکت اسپیسایکس در نزدک شدند. خروج مداوم و ۱۷ روزه سرمایه از صندوقهای ETF اتریوم و سقوط شاخص ترس و طمع کریپتو به عدد ۱۲، نشان داد که معاملهگران ترجیح دادند داراییهای پرریسک خود را در بخشهای جذابتر اقتصاد سنتی قفل کنند. در این فاز، میمکوینهای مطرح بازار مانند دوجکوین به دلیل نبود نقدینگی فعال، رکود مطلق و کاهش شدید عمق بازار را تجربه کردند.
رالی صلح در اواسط ژوئن؛ تخلیه حباب داخلی و معجزه بازگشت سرمایه پیشتاز
بزرگترین و سریعترین تکانه بازار در شامگاه یکشنبه ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶ یعنی ۲۴ خرداد رخ داد؛ زمانی که خبر دستیابی به توافق صلح موقت و کاهش تحریمها منتشر شد. بازار رمزارزها در کمتر از ۴۸ ساعت، یک رالی بازگشت بینظیر را به ثبت رساند. بیتکوین با جهشی سریع به کانال ۶۶ هزار دلار بازگشت و اتریوم با رشدی نزدیک به ۶ درصد، قیمت هزار و ۸۱۷ دلار را لمس کرد.
بررسی رفتار آلتکوینها در این ۴۸ ساعت سرنوشتساز نشان میدهد که صلح، محرک اصلی داراییهای با ریسک بالا است. ریپل با نزدیک به هفت درصد و سولانا با بیش از ۶ درصد رشد، در صدر برندگان این جهش قرار گرفتند، زیرا با رفع سایه جنگ، اشتها برای ریسکپذیری دوباره به بازار تزریق شد. اما این سکه یک روی دیگر نیز داشت که در بازار ایران نمایان شد. تتر که در طول جنگ به عنوان پناهگاه سنتی حفظ ارزش ریال عمل کرده و حباب قیمتی سنگینی گرفته بود، با اعلام خبر توافق صلح و سقوط آزاد قیمت دلار در بازار آزاد، با سرکوب شدید تقاضا مواجه شد. حباب تتر در بازار داخلی به سرعت تخلیه شد و قیمت ریالی آن ریزش سنگینی را تجربه کرد و به ۱۵۹ هزار تومان رسید تا ثابت شود صلح جهانی اگرچه برای آلتکوینهای بینالمللی یک معجزه صعودی است، اما برای بازارهای داخلی مبتنی بر استیبلکوینها به معنای سقوط آزاد قیمت است.
روند قیمت تتر در یک سال اخیر: قیمت در زمان شروع جنگ: ۱۷۱ هزار تومان
همانطور که در نمودار بالا مشاهده میشود، همزمان با شروع جنگ ۴۰ روزه، قیمت تتر از کانال ۱۶۷ هزار تومان صعود کرد و به ۱۷۱ هزار تومان رسید. بعد از آن با افتوخیزهایی همراه شد که قیمت را تا ۱۸۶ هزار تومان در تاریخ ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ بالا بردند. این روند صعودی از روز بعد (یعنی بعد از ۱۴ اردیبهشت) کمکم متوقف شد و در نهایت با اعلام خبر تفاهم میان ایران و آمریکا به ۱۷۰ هزار تومان و اکنون به ۱۵۸ هزار تومان رسیده است. احتمال اینکه در روزهای آینده شاهد سقوط بیشتر USDT باشیم، دور از انتظار نیست.
