به گزارش خبرنگار مهر، دکتر حسین افشین در آیین رونمایی از بزرگترین قرارداد تولید بار اول با عنوان «توسعه لایسنس و راهاندازی پکیج گوگردزدایی از گازهای مشعل» که با حضور محمد شریعتمداری مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس برگزار شد،
با گرامیداشت یاد شهدای جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: شهدای این جنگ از پایهگذاران مسیر حمایت از نخبگان و توسعه فناوری در کشور بودند و همواره بر پشتیبانی از ظرفیتهای علمی و فناورانه تأکید داشتند.
وی با بیان اینکه بیش از دو دهه از شکلگیری اکوسیستم دانشبنیان در کشور میگذرد، افزود: با وجود دستاوردهای ارزشمند، همچنان با شکافها و چالشهای اساسی مواجه هستیم که دولت چهاردهم تمرکز ویژهای بر رفع آنها دارد. نخستین شکاف، ناتوانی در تبدیل واقعی و پایدار علم به ثروت است؛ هرچند موفقیتهایی حاصل شده، اما تا دستیابی به نظامی پایدار در تبدیل دانش به ارزش اقتصادی فاصله داریم.
افشین دومین چالش را ورود پایدار فناوری به صنعت عنوان کرد و گفت: اگرچه در برخی مقاطع فناوری وارد بخش صنعت شده، اما این روند بهصورت پراکنده و مقطعی بوده و هنوز به یک جریان پایدار تبدیل نشده است.
ضرورت استفاده از فناوری برای افزایش بهرهوری اقتصادی
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به شکاف موجود در استفاده از فناوری برای ارتقای بهرهوری افزود: هنوز نتوانستهایم فناوری را بهطور کامل در خدمت افزایش بهرهوری و بهبود کیفیت زندگی جامعه قرار دهیم. یکی از الزامات رشد اقتصادی، تجاریسازی فناوری و رسیدن صنعت به بلوغ فناورانه است.
رتبه بالای ایران در تولید علم هوش مصنوعی؛ جایگاه پایین در تجاریسازی
افشین با اشاره به جایگاه ایران در حوزه هوش مصنوعی اظهار کرد: ایران از نظر تولید علم در حوزه هوش مصنوعی در رتبههای ۱۲ تا ۱۴ جهان قرار دارد، اما در تجاریسازی و بهرهبرداری اقتصادی از این فناوری در رتبههای بسیار پایینتری است. این فاصله تنها به حوزه هوش مصنوعی محدود نمیشود و در فناوریهای نوظهور دیگری همچون فناوریهای کوانتومی، میکروالکترونیک، امنیت سایبری، علوم شناختی و زیستفناوری نیز مشاهده میشود.
وی نبود بازار و تقاضای کافی از سوی صنعت را از دلایل شکلگیری این فاصله دانست و گفت: در بسیاری از موارد، صنعت کشور به سطحی از بلوغ نرسیده است که بتواند بازار لازم برای فناوریهای نوظهور را ایجاد کند. از همین رو از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم برنامهریزی مفصلی برای سیاستگذاری و ایجاد زیرساختهای لازم با هدف پایداری اقتصاد دانشبنیان در دستور کار قرار گرفته است.
«تولید بار اول»؛ راهکار تقویت پیوند صنعت و فناوری
معاون علمی رئیسجمهور قراردادهای تولید بار اول را یکی از ابزارهای مؤثر در این مسیر دانست و اظهار امیدواری کرد رونمایی از این قراردادها به رویدادی تکرارشونده تبدیل شود.
وی افزود: باید به نقطهای برسیم که شکسته شدن رکوردهای این حوزه به امری عادی تبدیل شود و از شنیدن خبر انعقاد بزرگترین قرارداد تولید بار اول تعجب نکنیم.
افشین با اشاره به نقش صنایع بزرگ در این مسیر گفت: اینکه امروز هادینگ خلیج فارس این خطشکنی را انجام داده و پیشگام انعقاد چنین قراردادی شده است، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان میدهد در این مجموعه، بلوغ لازم برای بهرهگیری از ظرفیتهای فناوری و نوآوری شکل گرفته است.
وی تأکید کرد: توسعه قراردادهای تولید بار اول میتواند زمینهساز اتصال پایدار میان صنعت و فناوری باشد و مسیر تجاریسازی دستاوردهای علمی کشور را هموار کند.
اهمیت فناوریهای نرمافزاری و هوش مصنوعی در تحول صنعت
افشین با اشاره به نقش فناوریهای نرمافزاری در توسعه صنعتی کشور گفت: در معاونت علمی، بخشی از فعالیتها به حوزههایی اختصاص دارد که محصول آنها ماهیت فیزیکی ندارد و در قالب نرمافزار، هوش مصنوعی و فناوریهای مبتنی بر دانش ارائه میشود. اهمیت این حوزهها کمتر از محصولات سختافزاری نیست و میتواند نقش تعیینکنندهای در تحول صنایع ایفا کند.
وی افزود: آنچه امروز در مجموعه هلدینگ خلیج فارس و بهویژه پتروشیمی نوری مشاهده میشود، نتیجه یک فرآیند تدریجی و برنامهریزیشده است. این مسیر از سطح هلدینگ آغاز شد؛ جایی که برنامهریزی صورت گرفت، مشوقها تعریف شد و تلاش شد موضوع فناوری از یک فعالیت نمایشی و فانتزی خارج و به یک ضرورت صنعتی تبدیل شود.
معاون علمی رئیسجمهور ادامه داد: پیام اصلی این رویکرد آن بود که صنعت برای پایداری و توسعه، ناگزیر به بهرهگیری از فناوری است.در همین راستا، رویدادها و برنامههای مختلفی برگزار شد و پتروشیمی نوری توانست جوایز متعددی را در حوزه فناوری و نوآوری کسب کند.
وی با قدردانی از آغاز این جریان در مجموعه هلدینگ خلیج فارس اظهار کرد: این اقدامات در واقع نوعی فرهنگسازی بود. بهگونهای که در سال ۱۴۰۴ پتروشیمی نوری موفق شد جوایز متعددی را در حوزه فناوری به دست آورد و همین موفقیتها سبب شد این شرکت در سطحی فراتر از رقابتهای معمول قرار گیرد.
قرارداد تولید بار اول؛ عامل توانمندسازی شرکتهای دانشبنیان
افشین با اشاره به نقش مدیران و فعالان این حوزه گفت: تلاشهای صورتگرفته در زمینه فناوری و توسعه اکوسیستم نوآوری در پتروشیمی نوری نشان میدهد که باور به فناوری در تمامی سطوح این مجموعه شکل گرفته است؛ موضوعی که برای موفقیت در حوزه نوآوری اهمیت زیادی دارد.
وی افزود: در ادامه این مسیر، مشوقها و سازوکارهای جدیدی تعریف شد تا شرکتها برای حرکت در مسیر فناوری و نوآوری انگیزه بیشتری پیدا کنند. نتیجه این روند، شکلگیری بزرگترین قرارداد تولید بار اول کشور بود که در هلدینگ خلیج فارس و بهطور مشخص در پتروشیمی نوری به امضا رسید.
کاهش هزینهها و افزایش اعتماد به فناوری داخلی
معاون علمی رئیسجمهور با بیان اینکه این قرارداد از چند جهت حائز اهمیت است، خاطرنشان کرد: یکی از نتایج مهم این رویکرد، کاهش قابل توجه هزینهها و افزایش شناخت صنعت نسبت به ظرفیتهای فناوری داخلی است. هرچه اعتماد به توانمندیهای فناورانه کشور افزایش یابد، زمینه برای استفاده گستردهتر از این ظرفیتها نیز فراهم خواهد شد.
وی ادامه داد: انعقاد چنین قراردادهایی موجب توانمندسازی شرکتهای دانشبنیان میشود. یک شرکت دانشبنیان با دریافت این نوع پروژهها میتواند نیروی انسانی متخصص جذب کند، توان فنی خود را ارتقا دهد و در مسیر توسعه فناوریهای پیشرفته گام بردارد.
پروژه گوگردزدایی از گازهای مشعل با رویکرد فناورانه و زیستمحیطی
افشین با اشاره به ابعاد فناورانه و زیستمحیطی پروژه حاضر گفت: امروز برای اجرای یک پروژه پیشرفته تولید بار اول در حوزه فناوریهای هایتک گرد هم آمدهایم؛ پروژهای که علاوه بر ارزش فناورانه، به حل یک مسئله زیستمحیطی نیز کمک میکند و ظرفیت بزرگی برای نخبگان و شرکتهای دانشبنیان کشور ایجاد کرده است.
وی تأکید کرد: گردش مالی حاصل از این قراردادها در شرکتهای دانشبنیان، به توسعه فناوری، رفع نیازهای صنعت و تقویت اقتصاد دانشبنیان کشور منجر میشود.
رشد دو برابری ارزش قراردادهای تولید بار اول
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به روند توسعه قراردادهای تولید بار اول اظهار کرد: ظرفیت اجرای این قراردادها از سال ۱۳۹۸ بهصورت جدی در کشور فعال شد. مجموع ارزش قراردادهای تولید بار اول از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ حدود ۳۰۰ میلیون دلار بود، اما امروز این رقم به حدود ۶۰۰ میلیون دلار رسیده است.
وی افزود: پیشبینی میکنیم تا پایان سال، ارزش این قراردادها به حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار افزایش یابد و شاهد رونمایی از قراردادهای بزرگتر و شکسته شدن پیدرپی رکوردهای این حوزه باشیم.
حمایت دولت از پروژههای فناورانه و دانشبنیان
افشین در پایان با اشاره به حمایت دولت از این پروژهها اظهار کرد: این پروژه برای رئیسجمهور تشریح شد و ایشان نیز ضمن ابراز خرسندی از اجرای آن اعلام کردند دولت با تمام توان آماده حمایت از طرحهایی است که در مسیر توسعه فناوری، توانمندسازی شرکتهای دانشبنیان و رفع نیازهای کشور قرار دارند.
وی همچنین از مجموعه صنایع خلیج فارس، پتروشیمی نوری و تمامی دستاندرکاران این پروژه قدردانی کرد و این قرارداد را نمونهای موفق از پیوند صنعت و فناوری در کشور دانست.
