مولود عباسی مدیر شرکت فناور نورهان انرژی مستقر در مرکز رشد پژوهشگاه نیرو و از برگزیدگان دوره نخست رویداد رعنا در گفتگو با خبرنگار مهر، در تشریح این طرح گفت: ایده ارائهشده در رویداد رعنا، طراحی و ساخت یک دستگاه سیار تصفیه آب خورشیدی بود که بتوان از آن در مناطق محروم، فاقد زیرساخت و همچنین شرایط بحرانی استفاده کرد. این طرح پس از طی مراحل مختلف داوری به عنوان طرح برتر انتخاب شد و با حمایت مالی موسسه دانشبنیان برکت به مرحله اجرا رسید.
وی افزود: در قالب جایزه رویداد رعنا و با حمایت موسسه دانش بنیان برکت یکی از این دستگاهها در روستای مرزی «روهگام جانمحمد» از توابع شهرستان دشتیاری استان سیستان و بلوچستان نصب و راهاندازی شد.
وی درباره روند اجرایی شدن طرح گفت: مراحل اولیه پروژه از دیماه ۱۴۰۳ آغاز شد و پس از برگزاری نخستین دوره رویداد رعنا و طی فرآیندهای قراردادی و تامین مالی، این سامانه در شهریور ۱۴۰۴ در منطقه هدف نصب و راهاندازی شد.
تامین آب شرب بدون نیاز به شبکه آب و برق
عباسی با اشاره به ویژگیهای این سامانه اظهار کرد: این دستگاه بهطور کامل مستقل از شبکه آب و برق عمل میکند و برای مناطقی که فاقد زیرساختهای آبرسانی و برقرسانی هستند، راهکاری مناسب به شمار میرود. سامانه از دو بخش اصلی تشکیل شده است؛ بخش نخست مربوط به تصفیه آب و بخش دوم تامین انرژی مورد نیاز دستگاه است. انرژی دستگاه از طریق یک سامانه خورشیدی آفگرید تامین میشود که علاوه بر پنلهای خورشیدی و اینورتر، به باتریهای ذخیرهساز انرژی نیز مجهز است تا در ساعات بدون تابش خورشید نیز امکان بهرهبرداری وجود داشته باشد.
استفاده از غشاهای نانوکربنی با عمر ۱۵ ساله
مدیر شرکت نورهان انرژی درباره فناوری بهکاررفته در این سامانه گفت: در بخش تصفیه آب از غشاهای نانوکربنی استفاده شده که در شرایط بهینه تا ۱۵ سال قابلیت بهرهبرداری دارند و نیازی به تعویض فیلتر ندارند.
به گفته وی، آب مورد نیاز دستگاه از منابع محلی نظیر هوتکها، کانالهای آب یا چاهها تامین شده و پس از عبور از غشاهای نانوکربنی و فرآیند تصفیه، به آب شرب قابل استفاده تبدیل میشود.
عباسی با اشاره به شرایط محل نصب دستگاه افزود: آب مورد نیاز این سامانه در منطقه دشتیاری از هوتکها تامین میشود؛ گودالهایی که آب بارندگی در آنها ذخیره شده و از منابع اصلی تامین آب مردم منطقه به شمار میروند.
فناوری بومی با قابلیت رقابت با نمونههای خارجی
عباسی با بیان اینکه سامانههای تصفیه آب در کشور وجود دارند، اظهار کرد: وجه تمایز این طرح استفاده همزمان از غشاهای نانوکربنی و سامانه خورشیدی مستقل از شبکه برق است که برای نخستین بار در کشور به کار گرفته شده است.
وی افزود: نمونههای مشابهی از این فناوری در برخی کشورهای پیشرفته از جمله آلمان مورد استفاده قرار گرفتهاند، اما این فناوری تاکنون در ایران به این شکل اجرا نشده بود. کیفیت این سامانه با نمونههای خارجی قابل رقابت بوده و از نظر قیمت نیز مقرونبهصرفهتر است. همچنین خدمات پس از فروش آن در داخل کشور ارائه میشود.
قیمت و ظرفیت سامانه
به گفته عباسی، قیمت این سامانه بسته به ظرفیت آن متفاوت است و نمونههای پایه با قیمتی در حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان قابل اجرا هستند. این سامانه برای ۱۰ ساعت کار روزانه طراحی شده و در این مدت میتواند آب شرب مورد نیاز منطقه را تامین کند. انرژی مورد نیاز دستگاه نیز به طور کامل از طریق سامانه خورشیدی پیشبینیشده تامین میشود.
برنامه توسعه در مناطق محروم
مدیر شرکت نورهان انرژی با اشاره به برنامههای آینده این مجموعه گفت: در نظر داریم نمونههای با ظرفیت بالاتر این سامانه را در سایر مناطق استان سیستان و بلوچستان و دیگر مناطق محروم کشور اجرا کنیم. فعالیتهای شرکت در حوزه تلفیق فناوریهای آب و انرژی متمرکز است تا بتوان راهکارهایی مستقل از شبکههای آب و برق برای مقابله با بحران آب و انرژی ارائه کرد.
نیاز به حمایت نهادهای حاکمیتی برای توسعه طرح
عباسی مهمترین چالش توسعه این فناوری را تامین مالی دانست و گفت: اجرای این سامانهها در مناطق محروم نیازمند حمایت نهادهای حاکمیتی و حمایتی است، زیرا ساکنان این مناطق توانایی تامین هزینههای اجرای چنین پروژههایی را ندارند. نهادهایی مانند موسسه دانشبنیان برکت، کمیته امداد امام خمینی(ره)، وزارت نیرو و شرکتهای آب و فاضلاب میتوانند با حمایت از این طرحها زمینه دسترسی پایدار مردم مناطق محروم به آب شرب سالم را فراهم کنند.
