تینا مزدکی_فیلترینگ در سالهای اخیر به یکی از بحثبرانگیزترین سیاستهای حوزه اینترنت در ایران تبدیل شده است؛ سیاستی که هدف آن کنترل دسترسی به برخی سرویسها و افزایش امنیت عنوان میشود، اما همزمان انتقادهای گستردهای درباره پیامدهای آن بر کیفیت اینترنت، امنیت سایبری و حتی شکلگیری بازار بزرگ فیلترشکنها مطرح است.
آرین اقبال، کارشناس امنیت شبکه، میگوید بازار فروش فیلترشکن دیگر مانند گذشته یک فعالیت کوچک و محدود نیست، بلکه به صنعتی بزرگ و سازمانیافته تبدیل شده است. به گفته او، در گذشته فروشندگان فیلترشکن معمولاً با اجاره یک سرور در خارج از کشور، خدمات خود را ارائه میکردند. اما با افزایش محدودیتها و سختتر شدن مسدودسازی، روش کار آنها نیز تغییر کرده است.
اقبال توضیح میدهد که امروز بسیاری از فروشندگان فیلترشکن از سرورهایی در داخل کشور و همزمان از سرورهایی در خارج از ایران استفاده میکنند. به این ترتیب، ارتباط کاربر ابتدا به یک سرور داخلی منتقل میشود و سپس با استفاده از روشهای فنی مختلف به سرورهای خارج از کشور متصل میشود تا محدودیتها دور زده شود.
به گفته این کارشناس، فروشندگان بزرگ فیلترشکن دیگر کاربران عادی نیستند، بلکه به مشتریان پرمصرف مراکز داده داخلی تبدیل شدهاند و حجم بسیار زیادی از پهنای باند را مصرف میکنند. او میگوید در دورههایی که محدودیتهای اینترنت بیشتر بود، حتی برخی سرورها به «اینترنت سفید» یا دسترسیهای ویژه مجهز بودند که اختلال کمتری داشتند. علاوه بر این، روشهایی مانند اینترنت ماهوارهای نیز به گسترش این بازار کمک کرده است.
اقبال معتقد است همین شرایط باعث شکلگیری یک بازار پرسود برای فروش فیلترشکن شده است؛ بازاری که به گفته او، گردش مالی بالایی دارد و برخی فعالان آن از درآمد این کسبوکار به ثروت قابل توجهی رسیدهاند.
این کارشناس امنیت شبکه برای توضیح این وضعیت مثالی از بازار سیگار میزند. او میگوید اگر فروش یک کالا به بازار زیرزمینی کشیده شود، دیگر نظارتی بر کیفیت و سلامت آن وجود نخواهد داشت. به اعتقاد او، در فضای دیجیتال نیز وقتی کاربران مجبور شوند برای دسترسی به اینترنت از فیلترشکنها و برنامههای ناشناس استفاده کنند، خطر نصب بدافزار، سرقت اطلاعات و هک شدن دستگاهها افزایش پیدا میکند.
اقبال در پایان تأکید میکند که اگر دسترسی به اینترنت به شکل عادی برقرار بود و فیلترینگ فقط در موارد مشخص و بر اساس قوانین انجام میشد، مانند آنچه در برخی کشورهای منطقه اجرا میشود، بخش بزرگی از تقاضا برای استفاده از فیلترشکن و پیامدهای امنیتی ناشی از آن نیز به وجود نمیآمد.
فیلترشکنهای ناشناس راه نفوذ هکرها را باز میکنند
آرین اقبال، کارشناس امنیت شبکه، در آخر گفت ترکیب فیلترینگ گسترده و تحریمها، امنیت کاربران را با خطرهای بیشتری روبهرو کرده است. به گفته او، بسیاری از مردم برای انجام کارهای روزمره خود ناچارند از فیلترشکن استفاده کنند، اما اغلب این برنامهها را از کانالهای تلگرامی، وبسایتهای ناشناس یا فروشگاههای غیررسمی دانلود میکنند؛ بدون اینکه بدانند این نرمافزارها تا چه اندازه قابل اعتماد هستند.
او توضیح میدهد که نصب چنین فیلترشکنهایی میتواند راه را برای ورود بدافزارها به تلفن همراه یا رایانه کاربران باز کند. نتیجه این اتفاق ممکن است سرقت اطلاعات شخصی، خالی شدن حسابهای بانکی، سوءاستفاده از اطلاعات هویتی و حتی کلاهبرداریهای اینترنتی باشد.
اقبال معتقد است اگر تعداد زیادی از کاربران بهطور همزمان از فیلترشکنهای آلوده استفاده کنند، این موضوع فقط یک تهدید برای افراد نیست، بلکه میتواند به یک مشکل بزرگ در سطح کشور تبدیل شود. به گفته او، اگر میلیونها گوشی یا رایانه به بدافزار آلوده شوند، هکرها میتوانند آنها را از راه دور کنترل کرده و از این دستگاهها برای اجرای حملات گسترده سایبری علیه زیرساختهای مهم، از جمله بانکها و سامانههای حیاتی، استفاده کنند. از آنجا که این حملات از داخل کشور انجام میشود، شناسایی و متوقف کردن آنها بسیار دشوارتر خواهد بود.
این کارشناس امنیت شبکه هشدار میدهد که خطر زمانی بیشتر میشود که فیلترشکنهای ناشناس روی رایانههای اداری یا سازمانی نصب شوند. او میگوید اگر یکی از کارکنان برای دور زدن محدودیتها یک فیلترشکن آلوده را روی رایانه محل کار خود نصب کند، بدافزار میتواند وارد شبکه داخلی سازمان شود و در صورت نبود تدابیر امنیتی کافی، به سرعت به سایر رایانهها نیز گسترش پیدا کند. به گفته اقبال، در چنین شرایطی امکان سرقت اسناد محرمانه، جاسوسی، نشت اطلاعات حساس و آسیب به زیرساختهای مهم کشور افزایش پیدا میکند.
متن کامل این گفتوگو را میتوانید در «اینجا»، بخوانید.
۲۲۷۳۲۳
