غزال زیاری– در قرن بیست و یکم و در دوران تلاقی تکنولوژی و ورزش، استادیومها دیگر صرفا برای برگزاری مسابقات و در حکم تماشاخانههایی برای حضور فیزیکی تماشاگران نیستند و تدریجا به ابرسازههایی تبدیل شدهاند که تجربهای فراتر از تماشای زنده را برای مخاطب رقم میزنند. در جریان برگزاری جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، شاهد استادیوم های مدرن و مجهز متعددی بودیم و حالا در جام جهانی ۲۰۲۶ هم این روند ادامه دارد.
یکی از مهمترین نمونهها در این زمینه، ورزشگاه «سوفی» (SoFi Stadium) لسآنجلس است که نه فقط به خاطر معماری خاص سقف و سازهاش، بلکه به دلیل نصب «Infinity Screen» (بزرگترین نمایشگر طراحیشده برای فضای ورزشی) در کانون توجه مهندسان و متخصصان فناوری و تماشاگران قرار دارد. در این مقاله قصد داریم تا به ویژگیهای حیرتانگیز این نمایشگر خاص بپردازیم:
مشخصات فنی: غولِ پیکسلها
نمایشگر اینفینیتی که توسط شرکت سامسونگ مهندسی و پیادهسازی شده، فراتر از یک نمایشگر معمولی و در واقع یک حلقه مستمرِ دادهپرداز است. برای درک ابعاد این پروژه، کافی است تا نیمنگاهی به آمار و اعداد خیرهکننده مرتبط با این نمایشگر بیندازیم:
-
مساحت سطح نمایش: این سازه در مجموع ۶۵۰۳ متر مربع فضای بصری دارد. این مساحت بزرگ، تداوم بصری بینظیری را ایجاد میکند که در هیچ استادیوم دیگری در جهان نظیر ندارد.
-
تراکم و تعداد پیکسلها: قلب تپنده این نمایشگر، متشکل از حدود ۸۰ میلیون پیکسل است. تراکم پیکسلی (Pixel Pitch) این سیستم ۸ میلیمتر است؛ به این معنا که فاصله بین مرکز دو پیکسل مجاور تنها ۸ میلیمتر است. این میزان تراکم، برای نمایشگری با این ابعاد، حیرتانگیز است و باعث میشود حتی تماشاگرانی که در نزدیکترین فاصله از نمایشگر قرار دارند هم با پدیده پیکسلشدگی یا نویز تصویر روبرو نشوند.
-
طراحی هندسی: این نمایشگر یک سازه «مرکزی-آویزان» با طراحی بیضویِ دوطرفه است که به صورت ۳۶۰ درجه در بالای مرکز زمین، معلق است. برخلاف نمایشگرهای سنتی که در یک یا دو سمت ورزشگاه نصب میشوند، این نمایشگرِ حلقه-شکل، هیچ نقطه کور بصری باقی نمیگذارد.
مهندسی سازه: چالش وزن و پایداری
شاید نصب چنین سازهای در ارتفاع حدود ۳۷ متری از سطح زمین، یک کابوس مهندسی به نظر برسد که البته با دقتِ میلیمتری، این چالش با موفقیت انجام شد. این سازه غولآسا حدود ۱۰۰۰ تن وزن دارد. مدیریت چنین وزنی در محیطی که باید در برابر لرزشهای طبیعی و حتی بادهای شدید در استادیومهایی با سقف باز یا نیمهباز مقاوم باشد، نیازمندِ استفاده از آلیاژهای فوقمقاوم و سیستمهای تعلیقِ پیچیده بود.
این نمایشگر از چند لایه تشکیل شده: لایه داخلی برای تماشاگرانی که در ردیفهای پایینتر و نزدیکتر به زمین نشستهاند طراحی شده و لایه خارجی برای تماشاگرانی که در طبقات بالاتر نشستهاند درنظر گرفته شده. مهندسان سامسونگ با بهرهگیری از مدلسازیهای کامپیوتری، زوایای دید را برای هر نقطه از استادیوم بهینه کردهاند. یعنی فرقی نمیکند تماشاگر در کدام صندلی نشسته باشد؛ نمایشگر همیشه در زاویه دیدِ مستقیمِ او قرار دارد و این از نظر ارگونومیِ بصری، خستگیِ گردن و چشم را در طول ۹۰ دقیقه مسابقه به حداقل میرساند.
یکپارچگی صوتی: معماری آکوستیکِ هوشمند
یکی از بزرگترین مشکلات استادیومهای غولآسا، تأخیر صوتی و اکوی آزاردهنده صدا است. اما با در نظر داشتن این نکته که اینفینیتی اسکرین تنها یک نمایشگر نیست، این مشکل هم حل شده؛ این نمایشگر غول پیکر، یک سیستم صوتی یکپارچه است که تعبیه ۲۶۰ اسپیکر مجزایِ با کیفیتِ تئاتری در بدنه این سازه، این امکان را فراهم می کند تا صدا به صورت جهتدار به سمت تماشاگران پرتاب شود.
این سیستم آکوستیک، صدا را مستقیماً از مرکز زمین به سمت ردیفهای صندلی ارسال میکند. این کار دو مزیت دارد: اولاً، صدا با حداقل میزان بازتاب از دیوارههای فلزیِ سقفِ استادیوم به گوش تماشاگر میرسد که باعث شفافیت صدا میشود. ثانیاً، تأخیر زمانیِ بین رویداد فیزیکی (مثلاً شوت زدن بازیکن) و شنیدن صدای آن توسط تماشاگر به حداقل میرسد. در استادیومهای بزرگ، این تأخیر به دلیل سرعت پایینِ صوت در مسافتهای طولانی، آزاردهنده است اما چیدمان اسپیکرها در مرکز این نمایشگر، این مشکل را برطرف کرده است.
کنترلکنندههای مرکزی: پشت صحنه نمایش
برای تغذیه ۸۰ میلیون پیکسل و مدیریت محتوای زنده، یک اتاق سرورِ اختصاصی در ورزشگاه سوفی ایجاد شده. سیستمهای پردازش تصویر در این ورزشگاه، از پروتکلهای انتقال داده با پهنای باند بسیار بالا استفاده میکنند. این سیستم نه تنها ویدئوهای HD و ۴K را پخش میکند، بلکه قابلیتِ لایهبندی داده را دارد. در طول مسابقات جام جهانی، این نمایشگر میتواند به صورت همزمان محتوا را به بخشهای مختلف تقسیم کند:
۱- بخش اصلی: پخش زنده بازی.
۲- بخش کناری: آمار لحظهای (Heat Map بازیکنان، میزان دوندگی، شانس گلزنی).
۳- بخش زیرنویس: اطلاعات مربوط به داوری یا نتایج همزمان سایر بازیهای گروه.
این قدرتِ پردازشی، استادیوم را به یک کامپیوتر عظیمِ زنده تبدیل کرده که تمام دادههای استخراج شده توسط سیستمهای آنالیز فدراسیون جهانی فوتبال (FIFA) را در لحظه دریافت کرده و نمایش میدهد. این یعنی ادغام تخصص تحلیلگران ورزشی با لذت بصری هواداران.
ارگونومی بصری و مدیریت نور
یکی از چالشهای اصلی نمایشگرهای LED، عملکرد آنها در شرایط نور روز و زیر تابش مستقیم آفتاب است.
فناوری HDR۱۰+ به کار رفته در پنلهای این نمایشگر، امکان تنظیم بازه دینامیکی را فراهم میکند. در ظهر یک روز آفتابی در لسآنجلس، سنسورهای هوشمند نور محیط، شدت روشنایی نمایشگر را به طور خودکار افزایش میدهند تا کنتراست تصویر حفظ شود. این ویژگی باعث میشود تا رنگهای تیره و روشن با جزئیات کامل نمایش داده شوند، موضوعی که در نمایشگرهای قدیمی باعث میشد تصویر در نور روز به صورت بیرنگ به نظر برسد.
نگاه به آینده: سوفی یک الگوی استاندارد
اینجا این سوال مطرح می شود که آیا در آینده، همه استادیوم ها، به نمایشگری مثل اینفینیتی اسکرین مجهز خواهند شد؟
گرچه نصب و راهاندازی چنین مانیتور بزرگی، هزینههای نجومی را به همراه خواهد داشت، اما ورزشگاه سوفی بهعنوان یک «اثباتِ مفهوم» نشان داد که فناوری قادر است تا تجربه تماشای ورزش را دگرگون کند. استفاده از این نمایشگر در جامجهانی ۲۰۲۶، استانداردهای پخشِ زنده در استادیومها را به شدت بالا برده و قطعا از این به بعد، توقع تماشاگران از کیفیتِ محتوای نمایش داده شده در استادیومها افزایش خواهد یافت. آنها دیگر به نمایشگرهای کوچک و بیکیفیت راضی نخواهند بود و به دنبال دریافت دادههای تحلیلی و تکرارهای صحنهها باکیفیت بالا خواهند بود که درحال حاضر در ورزشگاه سوفی در اختیارشان قرار گرفته است.
نمایشگر اینفینیتی اسکرین ورزشگاه سوفی، نمادی از مهندسی مدرن است که در آن علم مواد، مهندسی سازه، پردازش سیگنالهای دیجیتال و روانشناسی ادراک بصری دست به دست هم دادند تا تجربه بینظیری را برای هواداران رقم بزنند. این سیستم تنها یک ابزار نمایش تصویر نیست؛ بلکه یک زیرساخت عظیم اطلاعاتی است که این فرصت را فراهم می کند تا تماشاگران حاضر در استادیوم به خوبی با جریان بازی تعامل کنند.
این پیشرفت، به منزله شروع مسیر جدیدی برای طراحیهای آینده در دنیای ورزش است؛ مسیری که در آن اطلاعات به اندازهتصویر، اهمیت پیدا میکنند و فناوری، رابط اصلی بین هوادار و ورزشکاران خواهد بود.
منابع: news.samsung، sofistadium، sportsvenuebusiness
۵۸۳۲۱
