یاسمن بلوردی؛ گروه کشاورزی: صنعت سموم کشاورزی یکی از حلقه های مهم زنجیره تامین امنیت غذایی کشور به شمار می رود؛ صنعتی که نقش آن تنها به تولید یک نهاده کشاورزی محدود نمی شود، بلکه کیفیت و کمیت تولید بسیاری از محصولات به تامین به موقع و کافی آفت کش ها و مواد مورد نیاز برای کنترل آفات، بیماری ها و علف های هرز وابسته است.
با این حال، فعالان این صنعت معتقدند که مشکلات ایجاد شده در مسیر تامین و حمل مواد اولیه، وضعیت تولیدکنندگان را با چالش جدی مواجه کرده است. طولانی شدن مسیرهای وارداتی، افزایش هزینه حمل و نقل، دشواری انتقال کالا و افزایش قیمت برخی مواد اولیه داخلی از جمله مشکلاتی است که اکنون تولیدکنندگان سموم کشاورزی با آن مواجه هستند.
مسعود گیل آبادی، رییس انجمن تولیدکنندگان سموم کشور، در گفت وگو با خبرنگار بازار با تشریح شرایط صنعت سموم کشاورزی در سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: در حال حاضر مهم ترین مشکل صنعت، کمبود و اختلال در تامین مواد اولیه مورد نیاز تولید است. بخش قابل توجهی از مواد اولیه مورد نیاز برای تولید سموم باید از خارج کشور تامین شود و در ماه های اخیر مشکلات حمل و نقل، واردات این مواد را با دشواری جدی مواجه کرده است.
مسیرهای وارداتی طولانی و هزینه حمل چند برابر شده است
گیل آبادی با اشاره به تغییر شرایط حمل مواد اولیه افزود: پیش از این، بخش مهمی از مواد مورد نیاز از مسیرهای متعارف و با هزینه و زمان قابل پیش بینی وارد کشور می شد، اما اکنون برخی مسیرها با محدودیت مواجه شده و تولیدکنندگان ناچارند از مسیرهای جایگزین استفاده کنند.
وی ادامه داد: یکی از مسیرهای جایگزین از طریق ترکیه است که می تواند زمان حمل را به بیش از چهار ماه افزایش دهد. این در حالی است که هزینه حمل نیز به شدت افزایش پیدا کرده و در برخی موارد نسبت به گذشته چندین برابر شده است.
رییس انجمن تولیدکنندگان سموم کشور تاکید کرد: طولانی شدن زمان حمل برای صنعت سموم موضوعی بسیار مهم است، زیرا تولیدکننده باید مواد اولیه را در زمان مشخص دریافت کند تا بتواند برنامه تولید خود را ادامه دهد. زمانی که مواد اولیه چند ماه در مسیر باقی می ماند، برنامه ریزی تولید به هم می ریزد و احتمال ایجاد کمبود در بازار افزایش پیدا می کند.
به گفته وی، شرایط فعلی موجب شده تامین مواد اولیه برای کارخانه های تولیدکننده سموم با عدم قطعیت همراه شود و تولیدکنندگان نتوانند مانند گذشته برای ماه های آینده برنامه ریزی دقیقی داشته باشند.
وی اظهار کرد: وقتی ماده اولیه به کشور نرسد، حتی وجود کارخانه، تجهیزات، دانش فنی و نیروی انسانی نیز به تنهایی نمی تواند مشکل را حل کند. تولیدکننده برای ادامه فعالیت به مواد اولیه نیاز دارد و اختلال در این بخش، کل زنجیره تولید را تحت تاثیر قرار می دهد.
افزایش قیمت مواد اولیه داخلی نیز تولیدکنندگان را تحت فشار قرار داده است
گیل آبادی تنها مشکل صنعت را واردات ندانست و گفت: در کنار مشکلات واردات، قیمت برخی مواد اولیه داخلی نیز افزایش قابل توجهی داشته است. تولیدکنندگان برای ساخت و فرمولاسیون سموم از مواد و ترکیبات مختلفی استفاده می کنند که بخشی از آنها از صنایع داخلی از جمله پتروشیمی تامین می شود که افزایش این محصولات نیز هزینه تولید سموم را بالا برده است. بنابراین حتی در مواردی که مواد اولیه از داخل کشور تامین می شود نیز تولیدکنندگان با افزایش هزینه مواجه هستند.
رییس انجمن تولیدکنندگان سموم کشور گفت: بخشی از کالاهایی که در بازار وجود دارد یا در ماه های گذشته وارد چرخه تولید شده، با مواد اولیه ای تولید شده که از قبل تامین یا خریداری شده بود، اما ادامه این روند نمی تواند تضمین کننده تامین پایدار بازار در ماه های آینده باشد.
وی تاکید کرد: افزایش هزینه مواد اولیه خارجی، رشد هزینه حمل و نقل و افزایش قیمت مواد اولیه داخلی، همگی بر قیمت تمام شده تولید سموم تاثیر می گذارند و نمی توان انتظار داشت این تغییرات در نهایت هیچ اثری بر بازار نداشته باشد.
هشدار درباره کاهش ذخایر و احتمال کمبود سم
یکی از مهم ترین نگرانی های مطرح شده از سوی فعالان این صنعت، کاهش ذخایر موجود و دشوار شدن تامین مواد اولیه برای ادامه تولید است. گیل آبادی با اشاره به این وضعیت گفت: اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، ممکن است در آینده نزدیک با محدودیت جدی در تامین سموم مورد نیاز بخش کشاورزی مواجه شویم.
وی افزود: صنعت سموم نمی تواند بدون مواد اولیه فعالیت کند و اگر واردات و حمل این مواد به وضعیت عادی بازنگردد، تولید داخلی نیز تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. به همین دلیل لازم است پیش از آنکه کمبود در بازار به مرحله بحرانی برسد، برای حل مشکلات حمل و نقل و تامین مواد اولیه اقدام شود.
رییس انجمن تولیدکنندگان سموم کشور تاکید کرد که حل این مسئله نیازمند همکاری دستگاه های مختلف است و تولیدکنندگان به تنهایی نمی توانند همه موانع موجود در مسیر واردات و حمل کالا را برطرف کنند.
تهدید مستقیم برای تولید گندم و امنیت غذایی
گیل آبادی در بخش دیگری از گفت وگو با اشاره به اهمیت سموم کشاورزی برای تولید محصولات استراتژیک گفت: کمبود سموم می تواند تاثیر مستقیمی بر میزان تولید داشته باشد. بطوری که بعنوان مثال در مورد علفکشهای گندم که شرایط نیز بحرانی است نبود ان می تواند موجب شود در سال زراعی جدید تا ۴۰ درصد محصول گندم کاهش تولید را تجربه کند.
رییس انجمن تولیدکنندگان سموم کشور با تاکید بر اهمیت گندم در امنیت غذایی کشور گفت: گندم یک محصول استراتژیک است و هرگونه اختلال در تامین نهاده های مورد نیاز آن باید به عنوان یک مسئله مهم در سطح سیاست گذاری مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: اگر امروز برای تامین مواد اولیه صنعت سموم چاره اندیشی نشود، ممکن است تبعات آن در ماه ها و فصل های آینده در مزارع و تولید محصولات کشاورزی نمایان شود. به همین دلیل مسئله تنها یک مشکل صنعتی نیست، بلکه با امنیت غذایی کشور ارتباط مستقیم دارد.
خطر افزایش عرضه سموم تقلبی در صورت کمبود
یکی دیگر از نگرانی های مطرح شده در شرایط احتمال کاهش عرضه محصولات رسمی و دارای مجوز، افزایش زمینه فعالیت برای عرضه کنندگان کالاهای تقلبی و غیر استاندارد است. گیل آبادی در اینباره گفت: زمانی که یک محصول مورد نیاز کشاورز در بازار کمیاب شود، احتمال افزایش عرضه کالاهای غیر استاندارد و تقلبی نیز بیشتر می شود. کشاورز برای حفظ محصول خود به سم نیاز دارد و اگر محصول معتبر و دارای مجوز به میزان کافی در بازار نباشد، ممکن است به سمت کالاهایی برود که از کیفیت و سلامت آنها اطمینان ندارد.
وی تاکید کرد: در چنین شرایطی نقش دستگاه های نظارتی اهمیت بیشتری پیدا می کند. نظارت بر بازار، کنترل اصالت کالا و جلوگیری از ورود محصولات تقلبی باید به طور جدی دنبال شود.
به گفته وی، عرضه سموم تقلبی نه تنها می تواند خسارت اقتصادی به کشاورز وارد کند، بلکه ممکن است موجب آسیب به محصول، خاک و محیط زیست نیز شود و اثربخشی لازم برای کنترل آفات و بیماری ها را نداشته باشد.
رییس انجمن تولیدکنندگان سموم کشور در ادامه خواستار ورود جدی تر دستگاه های مسئول برای حل مشکل شد و گفت وزارت جهاد کشاورزی، راه و شهرسازی و همچنین معاونت اقتصادی وزارت امور خارجه می توانند در حل بخشی از مشکلات نقش موثری ایفا کنند
رییس انجمن تولیدکنندگان سموم کشور در ادامه خواستار ورود جدی تر دستگاه های مسئول برای حل مشکل شد و گفت: فعالان این صنعت اطلاعات و جزئیات دقیقی از مشکلات موجود در مسیر تامین و حمل مواد اولیه دارند و لازم است مسئولان به طور مستقیم با تولیدکنندگان گفت وگو کنند.
وی افزود: وزارت جهاد کشاورزی، راه و شهرسازی و همچنین معاونت اقتصادی وزارت امور خارجه می توانند در حل بخشی از مشکلات نقش موثری ایفا کنند. لازم است هرچه سریع تر شرایط حمل و نقل، مسیرهای وارداتی و موانع موجود بررسی و برای رفع آنها تصمیم گیری شود.
گیل آبادی تاکید کرد: انجمن تولیدکنندگان سموم کشور آمادگی دارد اطلاعات و جزئیات مورد نیاز درباره وضعیت مواد اولیه، میزان نیاز تولیدکنندگان و مشکلات حمل را در اختیار دستگاه های مسئول قرار دهد تا تصمیم گیری ها بر اساس واقعیت های موجود در صنعت انجام شود.
وی گفت: مسئله باید با نگاه پیشگیرانه مدیریت شود. اگر منتظر بمانیم تا کمبود سموم در بازار به طور کامل نمایان شود، حل مشکل دشوارتر و پرهزینه تر خواهد شد.
رییس انجمن تولیدکنندگان سموم کشور در پایان هشدار داد که ادامه وضعیت فعلی می تواند به یک بحران جدی در زنجیره تولید محصولات کشاورزی تبدیل شود و گفت: موضوع تامین سموم باید به عنوان بخشی از تامین امنیت غذایی کشور دیده شود. کشاورز برای حفاظت از محصول خود به نهاده های مورد نیاز احتیاج دارد و هرگونه اختلال در این بخش می تواند در نهایت مردم و مصرف کنندگان را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
