بازار؛ گروه کشاورزی: بازار جهانی «لیمو و لیموترش» در سال ۲۰۲۵ با افزایش ارزش تجارت، رشد قابل توجهی را تجربه کرد. داده های منتشرشده از سوی World’s Top Exports نشان می دهد: ارزش صادرات این محصولات از سوی کشورهای مختلف جهان به ۴.۸ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با سال ۲۰۲۴ حدود ۱۴.۹ درصد افزایش نشان می دهد.
البته رشد تجارت جهانی لیمو و لیموترش تنها به افزایش سالانه محدود نیست. ارزش صادرات این محصولات در مقایسه با پنج سال قبل نیز افزایش قابل توجهی داشته است. صادرات جهانی لیمو و لیموترش در سال ۲۰۲۱ حدود ۳.۹ میلیارد دلار بود و اکنون با رشد متوسط ۲۳.۳ درصدی به ۴.۸ میلیارد دلار رسیده است. این روند نشان می دهد: بازار جهانی مرکبات، به ویژه لیمو و لیموترش، همچنان از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه تجارت برخوردار است.
اسپانیا، مکزیک، آفریقای جنوبی، هلند و ترکیه پنج صادرکننده اصلی جهان به شمار می روند. به نحوی که این پنج کشور به تنهایی نزدیک به دو سوم، معادل ۶۵.۸ درصد، از ارزش صادرات جهانی لیمو و لیموترش را در اختیار دارند
در این میان، «اسپانیا، مکزیک، آفریقای جنوبی، هلند و ترکیه» پنج صادرکننده اصلی جهان به شمار می روند. به نحوی که این پنج کشور به تنهایی نزدیک به دو سوم، معادل ۶۵.۸ درصد، از ارزش صادرات جهانی لیمو و لیموترش را در اختیار دارند. تمرکز بخش بزرگی از عرضه جهانی در دست تعداد محدودی از کشورها، یکی از ویژگی های مهم تجارت بین المللی این محصول است.
اسپانیا؛ سلطان صادرات لیمو در جهان
اسپانیا در سال ۲۰۲۵ با صادراتی به ارزش یک میلیارد دلار، بزرگترین صادرکننده لیمو و لیموترش جهان بود. این کشور به تنهایی ۲۱.۸ درصد از کل ارزش صادرات جهانی این محصول را در اختیار داشت.
پس از اسپانیا، مکزیک با ۷۳۱.۹ میلیون دلار صادرات و سهم ۱۵.۲ درصدی در رتبه دوم قرار گرفت. آفریقای جنوبی نیز با صادرات ۵۳۳.۳ میلیون دلاری و سهم ۱۱.۱ درصدی سومین صادرکننده بزرگ جهان شد.
هلند با وجود آنکه از نظر تولید لزوما در سطح کشورهای بزرگ مرکبات خیز قرار ندارد، به دلیل موقعیت تجاری، بنادر و زیرساخت های گسترده توزیع و صادرات، توانست ۴۳۸.۵ میلیون دلار صادرات لیمو و لیموترش ثبت کند و رتبه چهارم را به دست آورد.
ترکیه نیز با ۴۱۱.۳ میلیون دلار صادرات و سهم ۸.۶ درصدی در جایگاه پنجم قرار گرفت. حضور ترکیه در میان پنج صادرکننده بزرگ جهان نشان می دهد این کشور توانسته از ظرفیت تولید مرکبات و موقعیت جغرافیایی خود برای حضور گسترده در بازارهای بین المللی استفاده کند.
پس از پنج صادرکننده نخست، برزیل با ۱۹۹.۲ میلیون دلار، ایالات متحده با ۱۹۷.۳ میلیون دلار، آرژانتین با ۱۳۹.۴ میلیون دلار، چین با ۱۳۸.۸ میلیون دلار و شیلی با ۱۲۹.۷ میلیون دلار در رتبه های بعدی قرار گرفتند.
ایتالیا با ۱۲۴.۸ میلیون دلار، کلمبیا با ۱۲۱.۵ میلیون دلار، مصر با ۱۱۲.۳ میلیون دلار، ویتنام با ۶۴.۵ میلیون دلار و پرو با ۵۸ میلیون دلار، دیگر صادرکنندگان مهم لیمو و لیموترش در سال ۲۰۲۵ بودند.
در مجموع، ۱۵ کشور نخست فهرست صادرکنندگان، ۹۲.۶ درصد از ارزش صادرات جهانی لیمو و لیموترش را به خود اختصاص داده اند. این آمار بیش از پیش نشان می دهد بازار صادرات این محصول در اختیار تعداد محدودی از کشورها قرار دارد و رقابت برای ورود و افزایش سهم در بازارهای جهانی بسیار جدی است.
ایران در رتبه ۵۴ جهان
نکته قابل تانل اینکه، بر اساس داده های منتشرشده، ایران در سال ۲۰۲۵ در رتبه ۵۴ صادرکنندگان لیمو و لیموترش جهان قرار گرفته است. ارزش صادرات ایران در این سال ۱.۱۸۱ میلیون دلار گزارش شده که نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۱۳.۸ درصد کاهش دارد.
رتبه ایران در حالی ثبت شده که این کشور از نظر اقلیمی، در برخی مناطق جنوبی و گرمسیری دارای ظرفیت تولید انواع مرکبات است. با این حال، فاصله ارزش صادرات ایران با صادرکنندگان بزرگ جهان بسیار قابل توجه است.
کاهش ۱۳.۸ درصدی صادرات ایران در سال ۲۰۲۵ نیز می تواند زنگ خطری برای فعالان بخش کشاورزی و سیاستگذاران باشد؛ زیرا بازار جهانی این محصول در مجموع رشد کرده و ارزش تجارت جهانی نزدیک به ۱۵ درصد افزایش یافته است
برای مقایسه، ارزش صادرات اسپانیا یک میلیارد دلار و صادرات ترکیه ۴۱۱.۳ میلیون دلار بوده است. حتی مصر که در رتبه سیزدهم جهان قرار دارد، ۱۱۲.۳ میلیون دلار صادرات ثبت کرده است. این فاصله نشان می دهد: ایران برای تبدیل ظرفیت های تولیدی خود به حضور موثر در بازار جهانی، نیازمند توسعه زیرساخت های صادراتی و تجاری است.
از سوی دیگر کاهش ۱۳.۸ درصدی صادرات ایران در سال ۲۰۲۵ نیز می تواند زنگ خطری برای فعالان بخش کشاورزی و سیاستگذاران باشد؛ زیرا بازار جهانی این محصول در مجموع رشد کرده و ارزش تجارت جهانی نزدیک به ۱۵ درصد افزایش یافته است. بنابراین، کاهش صادرات ایران در شرایط رشد بازار جهانی به معنای احتمال از دست دادن بخشی از فرصت های تجاری است.
سهم ۱۳.۸۵درصدی آسیا از ارزش صادرات جهانی لیمو در سال ۲۰۲۵
همچنین بررسی صادرات بر اساس قاره ها نشان می دهد: اروپا در سال ۲۰۲۵ بزرگترین تامین کننده لیمو و لیموترش در بازارهای بین المللی بوده است. کشورهای اروپایی در مجموع ۱.۸۵ میلیارد دلار صادرات این محصول داشته اند که معادل ۳۸.۵ درصد از کل صادرات جهانی است. حضور اسپانیا، هلند و ایتالیا در میان صادرکنندگان مهم جهان، نقش اروپا را در این بازار تقویت کرده است. به ویژه اسپانیا با برخورداری از ظرفیت بالای تولید، زیرساخت های صادراتی و دسترسی مناسب به بازارهای مصرف، جایگاه نخست تجارت جهانی لیمو و لیموترش را حفظ کرده است.
پس از اروپا، آمریکای شمالی با سهم ۱۹.۳ درصدی در رتبه دوم قرار دارد. بخش مهمی از این سهم مربوط به مکزیک و ایالات متحده است. همچنین کشورهای آمریکای لاتین، بدون احتساب مکزیک اما با در نظر گرفتن حوزه کارائیب، ۱۴.۱ درصد از صادرات جهانی را به خود اختصاص داده اند.
آفریقا نیز با سهم ۱۳.۸۸ درصدی حضور پررنگی در بازار جهانی دارد. نقش آفریقای جنوبی و مصر در این میان قابل توجه است. سهم آسیا نیز ۱۳.۸۵ درصد گزارش شده و کشورهایی مانند ترکیه، چین، ویتنام و ایران در این بخش از بازار جهانی حضور دارند.
اقیانوسیه سهم اندکی از صادرات جهانی دارد و تنها حدود ۰.۴ درصد از تجارت لیمو و لیموترش جهان از این منطقه تامین می شود که استرالیا و نیوزیلند از صادرکنندگان اصلی آن هستند.
