بازار؛ گروه کشاورزی: سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) اعلام کرد شاخص قیمت جهانی مواد غذایی در ماه اوت ۲۰۲۶، تحت تاثیر نگرانی های مربوط به عرضه، شرایط نامساعد جوی و اختلالات تجاری، ۱.۹ درصد افزایش یافت و به ۱۳۳.۳ واحد رسید.
شاخص قیمت مواد غذایی در اوت امسال نسبت به ماه ژوئیه ۱.۹ درصد و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۲.۵ درصد افزایش داشته است
بر اساس تازه ترین گزارش فائو، شاخص قیمت مواد غذایی که تغییرات ماهانه قیمت بین المللی سبدی از کالاهای اساسی کشاورزی و غذایی را دنبال می کند، در اوت امسال نسبت به ماه ژوئیه ۱.۹ درصد و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۲.۵ درصد افزایش داشته است. این رشد در شرایطی ثبت شده که بازار جهانی غذا با مجموعه ای از عوامل موثر بر تولید، تجارت و چشم انداز عرضه روبه رو است.
فائو در گزارش خود تاکید کرده است که افزایش قیمت ها در ماه اوت، نشانه بازگشت ریسک به بازارهای غذایی است؛ به این معنا که شوک های اقلیمی، تنش های ژئوپلیتیک و اختلالات لجستیکی همزمان بر انتظارات مربوط به عرضه فشار وارد می کنند. از نگاه این نهاد، تاب آوری، تجارت باز و دسترسی پایدار به نهاده ها، از عوامل اصلی ثبات قیمت مواد غذایی در بازار جهانی هستند.
غلات؛ افزایش قیمت گندم و ذرت
بر اساس این گزارش، شاخص قیمت غلات فائو در ماه اوت ۲.۲ درصد نسبت به ژوئیه افزایش یافت. این رشد به دنبال افزایش قیمت بین المللی همه غلات اصلی و در نتیجه تقاضای قوی وارداتی، نگرانی درباره وضعیت محصولات و تداوم ابهام در مسیرهای تجاری مهم رخ داده است.
قیمت جهانی گندم در این ماه ۲.۶ درصد افزایش یافت و ۱۵ درصد بالاتر از سطح سال گذشته قرار گرفت. فائو مهم ترین عوامل این رشد را تداوم اختلالات لجستیکی صادرات در دریای سیاه، کاهش چشم انداز تولید در بخش هایی از اروپا به دلیل هوای گرم و خشک و تضعیف ارزش دلار آمریکا عنوان کرده است.
افزایش قیمت گندم در شرایطی رخ داده که مسیرهای صادراتی دریای سیاه همچنان با محدودیت ها و نااطمینانی هایی مواجه هستند. این منطقه از مراکز مهم تجارت جهانی غلات به شمار می رود و هرگونه اختلال در روند صادرات آن می تواند بر انتظارات بازار و قیمت های بین المللی اثر بگذارد.
در همین حال، قیمت جهانی ذرت نیز در ماه اوت ۲.۵ درصد نسبت به ماه پیش از آن افزایش یافت. بر اساس گزارش فائو، نگرانی های فزاینده درباره چشم انداز عملکرد محصول در بخش هایی از ایالات متحده آمریکا، کاهش چشم انداز تولید در اتحادیه اروپا، تقاضای قوی از سوی بخش های تولید اتانول و خوراک دام، اختلال در تامین نهاده ها به دلیل بسته شدن تنگه هرمز و مشکلات مربوط به جریان صادرات اوکراین، از عوامل اصلی این افزایش بوده اند.
فائو همچنین اعلام کرد: شاخص قیمت برنج در ماه اوت ۰.۵ درصد افزایش یافت. تداوم خرید از سوی کشورهای آسیایی و آفریقایی، مهم ترین عامل افزایش قیمت این محصول عنوان شده است.
کاهش تولید جهانی غلات از رکورد سال گذشته
همزمان با افزایش قیمت ها، فائو در گزارش «چشم انداز عرضه و تقاضای غلات» پیش بینی خود از تولید جهانی غلات در سال ۲۰۲۶ را به ۲ میلیارد و ۹۸۰ میلیون تن کاهش داد. این رقم ۲ درصد کمتر از تولید سال ۲۰۲۵ است، اما همچنان دومین میزان برداشت بزرگ ثبت شده در تاریخ به شمار می رود.
بر اساس برآورد جدید، تولید جهانی ذرت به یک میلیارد و ۳۰۹ میلیون تن کاهش خواهد یافت. فائو اعلام کرده است که بدتر شدن چشم انداز محصولات در فرانسه و لهستان، بیش از بهبود پیش بینی های مربوط به عملکرد مزارع در آرژانتین و برزیل، بر این برآورد اثر گذاشته است.
در مقابل، پیش بینی تولید جهانی گندم به ۸۱۰.۷ میلیون تن افزایش یافته است. با وجود این، این میزان همچنان ۳.۸ درصد کمتر از تولید سال ۲۰۲۵ خواهد بود، اما دومین رکورد بزرگ تولید گندم در جهان محسوب می شود.
تولید جهانی برنج نیز در فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷ به ۵۵۳.۱ میلیون تن کاهش خواهد یافت. این رقم ۱.۹ درصد کمتر از بالاترین میزان تولید ثبت شده در فصل قبل است. فائو کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان و شرایط جوی، به ویژه آثار مرتبط با پدیده ال نینو، را از عوامل اصلی این کاهش اعلام کرده است.
بر اساس پیش بینی فائو، میزان مصرف جهانی غلات در فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷ به ۲ میلیارد و ۹۶۵ میلیون تن خواهد رسید که ۰.۲ درصد بیشتر از سال قبل است. در این میان، انتظار می رود مصرف غلات دانه درشت و برنج افزایش یابد، در حالی که مصرف گندم کاهش خواهد داشت.
همچنین ذخایر جهانی غلات در پایان فصل های ۲۰۲۷ به ۹۴۷.۲ میلیون تن خواهد رسید که اندکی بالاتر از سطح آغاز فصل است. فائو اعلام کرده است که افزایش ذخایر گندم در روسیه و اوکراین، در پی محدودیت مسیرهای صادراتی، یکی از عوامل این رشد خواهد بود.
با وجود افزایش ذخایر، نسبت ذخایر غلات به مصرف در پایان فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷ به ۳۱.۶ درصد کاهش می یابد؛ در حالی که این نسبت در فصل قبل ۳۱.۹ درصد بوده است. فائو تاکید کرده است که این سطح همچنان از منظر تاریخی، نشان دهنده وضعیت نسبتا مناسب عرضه جهانی است.
در بخش تجارت نیز پیش بینی می شود حجم تجارت جهانی غلات در فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷ از رکوردهای قبلی فاصله بگیرد و به ۵۰۹.۳ میلیون تن برسد.
رشد قیمت روغن های خوراکی و گوشت
از سوی دیگر، شاخص قیمت روغن های گیاهی فائو در ماه اوت ۱.۱ درصد نسبت به ژوئیه افزایش یافت. این رشد عمدتا ناشی از افزایش قیمت جهانی روغن پالم و روغن سویا بود. تقاضای قوی وارداتی در بازار جهانی و نگرانی درباره تاثیر شرایط مرتبط با ال نینو بر چشم انداز تولید در جنوب شرق آسیا، از عوامل اصلی این افزایش عنوان شده است.
در مقابل، قیمت روغن کلزا و روغن آفتابگردان اندکی کاهش یافت. فائو علت این کاهش را انتظار برای وجود عرضه کافی در سال آینده اعلام کرده است.
شاخص قیمت گوشت نیز در ماه اوت ۱ درصد افزایش یافت و قیمت گوشت طیور، خوک و گوسفند در این ماه بالاتر رفت.
در بازار گوشت گاو، قیمت های بین المللی کاهش یافت. فائو اعلام کرده است که افزایش تخصیص سهمیه واردات چین، رقابت میان صادرکنندگان برزیلی و استرالیایی را برای یافتن بازارهای جایگزین افزایش داده و بر قیمت ها فشار وارد کرده است.
لبنیات و شکر؛ بیشترین رشد قیمت را ثبت کردند
طبق این گزازش، شاخص قیمت لبنیات فائو در ماه اوت ۲.۳ درصد افزایش یافت. بخش عمده این رشد به کاهش عرضه شیر در اتحادیه اروپا مربوط بوده است؛ کاهشی که در پی هوای گرم و خشک رخ داده است.
در میان گروه های اصلی غذایی، شکر بیشترین افزایش قیمت را ثبت کرد. شاخص قیمت شکر فائو در ماه اوت ۱۱.۹ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافت. این رشد قابل توجه تحت تاثیر چند عامل مهم در بازار جهانی شکر قرار داشت.
فائو اعلام کرده است که انتظار کاهش عملکرد چغندرقند در اتحادیه اروپا به دلیل شرایط نامساعد جوی، نگرانی درباره تاثیر ال نینو بر چشم انداز تولید در کشورهای اصلی تولیدکننده آسیا، کاهش تولید شکر در برزیل و اعلام هند درباره واردات شکر خام بدون پرداخت عوارض، از عوامل اصلی افزایش قیمت شکر بوده اند.
افزایش قیمت شکر در شرایطی رخ داده که بازار جهانی این محصول به شدت تحت تاثیر شرایط تولید در کشورهای بزرگ تولیدکننده قرار دارد. هرگونه کاهش تولید یا تغییر در سیاست های تجاری این کشورها می تواند بر قیمت های بین المللی اثر بگذارد.
هشدار فائو درباره بازگشت ریسک به بازار غذا
ماکسیمو توره رو، اقتصاددان ارشد فائو، در واکنش به افزایش قیمت ها اعلام کرد: رشد قیمت مواد غذایی در ماه اوت، هشداری درباره بازگشت ریسک به بازارهای جهانی است.
وی تاکید کرده است: شوک های اقلیمی، تنش های ژئوپلیتیک و اختلالات لجستیکی تجاری، همزمان در حال محدود کردن انتظارات مربوط به عرضه هستند. از نگاه فائو، این شرایط نشان می دهد که تاب آوری بازارها، تجارت باز و جریان امن نهاده ها، نقش اساسی در حفظ ثبات قیمت مواد غذایی در جهان دارند.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که بازار جهانی غذا، علاوه بر نوسانات تولید، با تغییرات مسیرهای تجاری و افزایش نااطمینانی های مرتبط با شرایط اقلیمی روبه رو است. فائو در گزارش خود بر اهمیت تداوم جریان تجارت و تامین نهاده ها برای جلوگیری از تشدید فشارهای قیمتی تاکید کرده است.
