بازار زیر سایه پیام ترامپ و تصمیم فدرال رزرو/ سکه امامی ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان کاهش یافت/پیش‌بینی قدیمی از دلار دوباره خبرساز شد

بازار امروز شاهد ادامه روند نزولی طلا و سکه بود همچنین همزمان با افت اونس جهانی به محدوده 4281 دلار قیمت دلار و سایر ارزها نیز کاهش یافتند. حالا نگاه معامله‌گران به تصمیم فدرال رزرو درباره نرخ بهره آمریکاست تصمیمی که می‌تواند مسیر بازار طلا و ارز را در روزهای آینده تغییر دهد. 

اونس طلا امروز هم تحت فشار قرار دارد و تا حوالی ۴۲۸۰ عقب‌نشینی کرده. در بازار نفت هم بعد از توییت‌های ترامپ درباره احتمال پایان درگیری قیمت نفت عقب‌نشینی کرد. در حال حاضر احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا به ۸۴ درصد رسیده و همین موضوع باعث شده معامله‌گران پیش از تصمیم فدرال رزرو محتاط شوند. 

دلار که در روزهای اخیر رشد قابل‌توجهی داشت امروز با کاهش ۳ هزار تومانی نسبت به روز گذشته به ۲۳۱ هزار تومان رسید و معادل حدود ۱.۳ درصد کاهش داشت. بنابراین در شرایط فعلی، دو محرک اصلی بازار طلا یعنی اونس جهانی و دلار داخلی هر دو سیگنال کاهشی می‌دهند. 

یورو نیز با کاهش ۳ هزار تومانی نسبت به روز گذشته به ۲۶۶ هزار تومان رسید. 

درهم امارات هم با افت ۶۰۰ تومانی به ۶۳ هزار تومان رسید. 

در مقابل، دلار حواله‌ای برخلاف بازار آزاد افزایش داشت و با رشد ۴۹۳ تومانی به ۱۶۴ هزار و ۸۸۸ تومان رسید. 

تتر نیز امروز ۲۳۰ هزار و ۳۰۰ تومان قیمت خورد و حدود ۲ هزار و ۴۸۰ تومان یعنی معادل ۱.۱ درصد کاهش داشت. 

در بازار داخلی هم روند نزولی طلا و سکه امروز ادامه داشته است. به طوری که سکه امامی با افت ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومانی به ۲۳۱ میلیون تومان رسید. سکه امامی امروز با حباب منفی معامله شد و حدود ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان پایین‌تر از ارزش ذاتی خود قرار گرفت. 

نیم‌سکه نیز ۲ میلیون تومان کاهش یافت و به ۱۱۷ میلیون تومان رسید. 

ربع‌سکه هم با کاهش ۱ میلیون تومانی ۶۲ میلیون تومان معامله شد. 

سکه گرمی اما بدون تغییر نسبت به روز گذشته ۳۳ میلیون تومان باقی ماند. 

مثقال طلای آب‌شده با افت ۱ میلیون و ۴۲۰ هزار تومانی به ۱۰۰ میلیون و ۳۹۰ هزار تومان رسید. طلای آبشده نیز دارای حباب منفی بود و حدود ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان ارزان‌تر از ارزش ذاتی معامله شد. 

هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز با کاهش ۳۲۸ هزار تومانی به ۲۳ میلیون و ۱۷۵ هزار تومان رسید. 

البته خبرهای مربوط به تنگه هرمز، حادثه دریایی، حملات به تأسیسات نفتی عربستان و تحولات باب‌المندب همچنان ریسک سیاسی و نفتی بازار را بالا نگه داشته. از طرف دیگر، صحبت‌های متناقض ترامپ درباره مذاکره با ایران و سفر عراقچی به چین، باعث شده بازار همچنان در انتظار روشن‌تر شدن مسیر سیاسی باشد. با این حال، ریسک‌های سیاسی منطقه و تحولات تنگه هرمز می‌توانند در کوتاه‌مدت نوسان بازار ارز را دوباره افزایش دهند. 

دلار ۱۷۸ هزار تومانی؛ پیش‌بینی ۶ سال قبل چقدر به واقعیت نزدیک شد؟

یکی از مسئولان سازمان برنامه و بودجه در سال ۱۳۹۹ در گزارشی از چشم‌انداز اقتصاد ایران مسیر احتمالی نرخ تورم و دلار و سایر متغیرهای اقتصادی را در صورت تداوم تحریم‌ها و بهبود نیافتن روابط خارجی ترسیم کرد. این جدول در آن زمان با واکنش‌ها و انتقادهای زیادی مواجه شد و سازمان برنامه و بودجه تأکید کرد که ارقام مطرح‌شده پیش‌بینی رسمی سازمان نبوده و یک برآورد فردی است. 

حالا با گذشت چند سال، می‌توان این ارقام را در کنار واقعیت اقتصاد ایران قرار داد. بررسی نرخ دلار نشان می‌دهد قیمت این ارز در بازار آزاد در سال ۱۴۰۵ باز هم بالاتر از رقمی قرار گرفته که در آن جدول برای این سال پیش‌بینی شده بود. یعنی عددی که در سال ۱۳۹۹ بسیار دور از ذهن به نظر می‌رسید امروز دیگر یک پیش‌بینی عجیب نیست بلکه می‌توان آن را با نرخ واقعی بازار مقایسه کرد. همین فاصله دوباره این سؤال را مطرح می‌کند که تحریم‌ها و ادامه محدودیت‌های خارجی تا چه اندازه توانسته‌اند مسیر متغیرهای اصلی اقتصاد ایران، به‌ویژه تورم و نرخ ارز را تغییر دهند. 

در این جدول برای نرخ دلار دو مسیر متفاوت در نظر گرفته شده است. یک مسیر در صورت رفع تحریم‌ها و مسیر دیگر در صورت تداوم تحریم‌ها. بر اساس این برآورد، اگر تحریم‌ها رفع می‌شد نرخ دلار از ۱۷ هزار و ۷۰۰ تومان در سال ۱۴۰۰ به ۴۴ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ می‌رسید. اما در سناریوی تداوم تحریم‌ها نرخ دلار برای سال ۱۴۰۰ حدود ۲۵ هزار تومان و برای سال ۱۴۰۵ حدود ۱۷۸ هزار تومان پیش‌بینی شده بود. 

این اختلاف در سال‌های بعد بیشتر می‌شود به‌طوری‌که برای سال ۱۴۰۶ نرخ دلار در صورت رفع تحریم‌ها ۵۵ هزار و ۴۴۰ تومان و در صورت تداوم تحریم‌ها ۲۸۴ هزار و ۸۰۰ تومان پی‌بینی شده بود. به این ترتیب، جدول نشان می‌دهد که در سناریوی تداوم تحریم‌ها نرخ دلار برای سال ۱۴۰۵ حدود ۴ برابر سناریوی رفع تحریم‌ها و برای سال ۱۴۰۶ بیش از ۵ برابر آن پیش‌بینی شده بود. 

اما با بررسی نرخ دلار در هر سال از دو زاویه یعنی میانگین نرخ در طول سال و نرخ دلار در بالاترین سطحی که برای آن سال پیش‌بینی شده می‌توان به آمار جالبی دست یافت. بر اساس این جدول، میانگین نرخ دلار از ۲۶ هزار تومان در سال ۱۴۰۰ به ۳۲ هزار تومان در سال ۱۴۰۱ و سپس به ۵۱ هزار تومان در سال ۱۴۰۲ افزایش پیدا می‌کند. این روند در سال‌های بعد نیز ادامه دارد و میانگین نرخ دلار برای سال ۱۴۰۳ حدود ۶۸ هزار تومان و برای سال ۱۴۰۴ حدود ۱۰۹ هزار تومان برآورد شده است. 

برای سال ۱۴۰۵ میانگین نرخ دلار ۱۸۰ هزار تومان پیش‌بینی شده و سقف نرخ نیز ۲۳۷ هزار تومان در نظر گرفته شده است. 

سقف نرخ دلار در سال ۱۴۰۰ حدود ۳۱ هزار تومان بود و این رقم در سال ۱۴۰۱ به ۵۸ هزار تومان و در سال ۱۴۰۲ به ۶۰ هزار تومان رسید. سقف نرخ دلار در سال ۱۴۰۳ حدود ۹۸ هزار تومان و در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۶۹ هزار تومان بود. در سال ۱۴۰۵ نیز بالاترین نرخ دلار ۲۳۷ هزار تومان بود. به این ترتیب، در فاصله سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵، سقف نرخ پیش‌بینی‌شده دلار از ۳۱ هزار تومان به ۲۳۷ هزار تومان افزایش یافته یعنی بیش از ۷ برابر شد. 

حال اگر این ارقام را با پیش‌بینی جدول اول مقایسه کنیم تفاوت بیشتر مشخص می‌شود. در سناریوی تداوم تحریم‌ها، نرخ دلار برای سال ۱۴۰۵ حدود ۱۷۸ هزار تومان پیش‌بینی شده بود در حالی که میانگین نرخ دلار برای همین سال ۱۸۰ هزار تومان و سقف آن ۲۳۷ هزار تومان بوده. به بیان دیگر، میانگین نرخ پیش‌بینی‌شده در جدول دوم تقریباً در همان محدوده پیش‌بین شده قرار دارد اما سقف نرخ دلار در این جدول حدود ۵۹ هزار تومان بالاتر از رقم ۱۷۸ هزار تومانی جدول اول در نظر گرفته شده. 

در واقع، تداوم فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها همراه با سایر عوامل نظیر رشد نقدینگی، کسری بودجه و جنگ و تنش‌ها منجر به افزایش نرخ ارز شده.