به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، خبر ابلاغ آزاد شدن صادرات تلیسه گاو شیری هلشتاین بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که آیا برای حل مشکلات مقطعی بازار دام و ایجاد درآمد ارزی، باید دامهایی از چرخه تولید آینده کشور خارج شوند یا میتوان از ابزارهای کمهزینهتر و کمخطرتر استفاده کرد.
بر اساس ابلاغ اخیر، صادرات تلیسه گاو شیری صرفاً از نژاد هلشتاین که عمده شیر تولیدی کشور را در بر میگیرد مجاز شده و موضوع به گمرکات کشور اعلام شده است.
تلیسه هلشتاین در واقع دام جوانی است که هنوز وارد مرحله زایش نشده و بخش مهمی از ظرفیت جایگزینی گلههای شیری را تشکیل میدهد. بنابراین صادرات این دام، برخلاف صادرات یک محصول مازاد یا یک دام حذفی، میتواند مستقیماً از ظرفیت تولید شیر در سالهای آینده کم کند.
از همین منظر، اگر هدف از این سیاست صرفاً کسب منفعت کوتاهمدت از صادرات یا کاهش فشار ناشی از مازاد دام باشد، ممکن است هزینه آن در آینده با کوچک شدن گله مولد و کاهش تولید شیر پرداخت شود.
مازاد شیر را صادر کنیم، نه دام مولد را
این در حالی است که برای مدیریت شیر مازاد، مسیر دیگری نیز وجود دارد. در شهریور 1404، آمار صادرات محصولات لبنی نشان میداد شیرخشک صنعتی با بیش از 48 هزار تن، یکی از اقلام اصلی صادراتی لبنی کشور بوده است و همزمان درباره جذب شیر تولیدشده با نهاده یارانهای و تبدیل آن به محصولات صادراتی بحث شده بود.
در سال 1405 نیز دولت با خرید بیش از 6 هزار میلیارد تومان شیر خام از دامداران، بخشی از شیر مازاد را جمعآوری و به شیرخشک تبدیل کرد و همزمان مسیر صادرات شیرخشک را نیز باز گذاشت؛ به این ترتیب، بهجای حذف ظرفیت تولید، امکان جذب مازاد، ذخیرهسازی و صادرات محصول فرآوریشده فراهم شد.
از این منظر، اگر دغدغه سیاستگذار جذب تولید دامداران و جلوگیری از زیان آنهاست، راهکار منطقیتر میتواند تقویت همین زنجیره باشد؛ یعنی شیر مازاد خریداری شود، به شیرخشک و سایر فرآوردههای ماندگار تبدیل و در زمان مناسب صادر شود. چنین رویکردی هم بازار دامدار را حفظ میکند و هم اجازه میدهد ظرفیت تولید شیر در داخل کشور باقی بماند.
در مقابل، صادرات تلیسه اگر بدون تعیین سقف، برآورد نیاز جایگزینی گله و سنجش آثار آن بر تولید آینده انجام شود، ممکن است در ظاهر یک تصمیم تجاری و درآمدزا باشد، اما در بلندمدت به خروج بخشی از سرمایه مولد صنعت دامپروری منجر شود.
مسئله اصلی این است که مازاد شیر را باید از مسیر فرآوری و صادرات محصول مازاد مدیریت کرد، نه با خارج کردن دامهایی که قرار است شیر مورد نیاز سالهای آینده کشور را تولید کنند.
انتهای پیام/
