اقتصادآنلاین، آرمان هنرکار؛ در هفتهای که گذشت (۲۲ تا ۲۹ فروردین ۱۴۰۴)، بازارهای جهانی و داخلی شاهد نوساناتی بودند که با هر تیتر خبری تغییر مسیر میدادند.
نفت برنت در واکنش به گمانهزنیها پیرامون توافق میان ایران و آمریکا و نشانههایی از کاهش تنشهای منطقهای، یکی از پرنوسانترین هفتههای سال را پشت سر گذاشت و حتی در یک روز بیش از ۱۲ درصد از ارزش خود را از دست داد.
در همین حال، طلا نیز میان ترس از ریزش و امید به بازگشت مسیر امن سرمایهگذاری، رفتوآمدی ساعتی بین کف و سقفهای قیمتی تجربه کرد. بازار ارز داخلی در سایهی اخبار مربوط به بازگشایی تنگه هرمز، سخنان متناقض از واشنگتن و فضای مبهم ارتباطات اینترنتی، مسیر نزولی گرفت؛ و در نهایت بازار فلزات گرانبها بهویژه نقره با رشد هفتگی همراه شد، اما در آخرین روزها نشانههایی از اصلاح را نشان داد.
طلای سیاه در تلاطم اخبار توافق
طلای سیاه هفته را با ۹۴.۳ دلار آغاز کرد و تنها پس از دو روز، در روز دوشنبه به بیش از ۱۰۳ دلار صعود کرد؛ سطحی که نشانهی واکنش بازار به عدم قطعیتهای موجود در حوزه خاورمیانه بود. اما مسیر صعودی تاب نیاورد و در ادامه، بهویژه پس از تقویت خبرهای مثبت درباره گفتوگوهای ایران و آمریکا، بازار دچار شوک معکوس شد. در روز جمعه، نفت برنت که در ابتدای روز نزدیک ۹۸ دلار معامله میشد، با سقوط سنگین تا ۸۷.۲ دلار پایین آمد. این به معنی افت ۱۲ درصدی قیمت فقط در طول یک روز بود — یکی از شدیدترین ریزشهای روزانه در ماههای اخیر.
ریزش یا اصلاح طبیعی؟
افزایش سریع قیمت در ابتدای هفته ناشی از چسبیدن سرمایهگذاران به داراییهای امن انرژیمحور بود؛ اما بازار بهمحض انتشار نخستین خبرهای قابل اعتماد از احتمال توافق دیپلماتیک و کاهش تهدیدهای نظامی، پریمیوم ریسک را از قیمت پاک کرد. در نهایت، نفت در پایان هفته در حوالی ۹۲ دلار قرار گرفت؛ یعنی تنها کمی پایینتر از سطح شروع هفته (۹۴.۳ دلار). اما در بطن این کاهش ظاهراً محدود، بازار شاهد روزهایی پر از اضطراب، تغییر پوزیشنهای سریع و معاملات با حجم بالا بود — گواهی بر اینکه نفت بیش از همیشه تابع تیترهای خبری و تحولات ژئوپلیتیکی است نه صرفاً دادههای عرضه و تقاضا.
اونس طلا؛ حرکت در لبهی ترس و طمع
اونس جهانی طلا کار خود را در روز شنبه با ۴۷۴۸ دلار آغاز کرد. در ۱۳ آوریل قیمت تا ۴۶۵۹ دلار سقوط کرد، پایینترین سطح هفته، اما همان روز با بازگشت محدود، در سطح ۴۷۴۲ دلار بسته شد.
فردای آن روز (۱۴ آوریل) برای معاملهگران طلا روزی خاص بود. اونس با جهشی سریع از ۴۷۴۲ دلار به ۴۸۴۰ دلار در پایان معاملات رسید.
ولی طلا خیلی زود حرارت خود را از دست داد و یک روز بعد مجدداً تا ۴۷۹۰ دلار افت کرد. در ۱۶ آوریل موجی تازه از خریدها به بازار بازگشت: قیمت ظرف سه ساعت به ۴۸۳۳ دلار صعود کرد، اما در پایان روز در ۴۷۸۸ دلار بسته شد. روز گذشته نیز رکورد جدیدی با ۴۸۷۹ دلار ثبت شد ولی معاملات نهایی در محدوده ۴۸۳۱ دلار خاتمه یافت، جایی که هماکنون نیز اونس طلا در همان حوالی معامله میشود.
در بازهی هفته گذشته تا پایان روز شنبه، طلا در مجموع ۱.۷ درصد رشد ثبت کرده است. این رشد اندک در مقابل نوسانات شدید روزانه نشاندهنده جستجوی بازار برای تعادل تازه میان انتظارات تورمی، تنشهای منطقهای و سیاستهای پولی آمریکا است. سرمایهگذاران همچنان طلا را نه بهعنوان پناهگاه مطلق، بلکه بهعنوان «بیمهی کوتاهمدت در برابر شوکهای خبری» میخرند و میفروشند.
دلار در سایهی توافق
در بازار داخل، دلار با وجود رکود ناشی از قطعی گسترده اینترنت، یکی از پرنوسانترین هفتههای چند ماه اخیر را پشت سر گذاشت.
قیمت دلار در بازار آزاد که در ابتدای هفته ۱۵۸ هزار تومان بود، تا پایان این هفت روز به ۱۴۹ هزار تومان کاهش یافت. کاهش ۹ هزار تومانی در عرض چند روز را فعالان بازار ناشی از ترکیبی از عوامل میدانند؛ گمانهزنیها درباره توافق احتمالی میان ایران و آمریکا، اظهارنظرهای مستمر دونالد ترامپ درباره احتمال پایان تنشها، بازگشایی تنگه هرمز و نشانههایی از آتشبس در لبنان
تحلیل روند نزولی دلار
بازار ارز ایران، برخلاف تصور اولیه، بهجای آرامش مطلق، وارد فاز پر از ابهام شد. کاهش قیمتها بیش از آنکه نتیجهی ورود منابع جدید ارزی باشد، از جنس انتظارات روانی و واکنش هیجانی به خبرها بود. با این حال کاهش محسوس سطح معاملات و روند افت تدریجی دلار نشان میدهد که بازار در حال تخلیه حباب سیاسی خود است.
موج عرضه و افت قیمت؛ از ۱۸.۱ میلیون تا ۱۶.۹ میلیون
بازار طلای داخل کشور نیز به سرنوشت مشابه ارز دچار شد. طلای ۱۸ عیار، هفته گذشته را با ۱۷ میلیون و ۹۷۰ هزار تومان آغاز کرد و اکنون در محدوده ۱۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان خرید و فروش میشود. بیشترین سطح هفتگی مربوط به ۲۵ فروردین و برابر ۱۸ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان بوده است. بازار شاهد موج عرضهی سنگین از سوی دارندگان طلا بود؛ عاملی که بهوضوح با افزایش احتمال توافق در منطقه ارتباط مستقیم داشت.
رفتار سرمایهگذاران داخلی
خریداران خرد بهدلیل کاهش هیجان سیاسی و تمرکز بر سودگیری کوتاهمدت، از بازار عقب کشیدند. در مقابل، طلافروشان و فروشندگان عمده با هدف نقدشوندگی سریع، اقدام به عرضه کردند؛ اتفاقی که قیمتها را با شیب ملایم، اما پیوسته پایین آورد.
نقره در چرخش میان رشد و اصلاح
در میان فلزات گرانبها، نقره چهرهای دوگانه داشت. در بازار جهانی، قیمت هر اونس نقره از ۷۵.۹ دلار در ابتدای هفته گذشته به ۸۰.۷ دلار رسیده است؛ این یعنی رشد ملموس در بازهی هفتگی. با این وجود نسبت به روز گذشته ۲ دلار کاهش داشته است.
در بازار داخلی نیز قیمت نقره از ۴۲۷ هزار تومان در شروع هفته به ۳۹۹ هزار تومان کاهش یافته است. این افت، برخلاف رشد جهانی آن بود و نشان میدهد واکنش بازار داخلی بیشتر از چه بر انتظارات معاملهگران و نرخ ارز تأثیر پذیرفته است، نه از قیمت جهانی.
هفتهای در مرز سیاست و بازار
هفته منتهی به ۲۹ فروردین ۱۴۰۴ را میتوان هفتهی «بازارهای واکنشی» نامید، هفتهای که هر حرکت قیمتی بیش از دادههای بنیادین، تابع سیگنالهای خبری و توییتهای سیاسی بود. نفت سقوط کرد، طلا تاب آورد، دلار پایین آمد و نقره به دو مسیر رفت.
به زبان دیگر، بازارها در حال «بازتعریف ریسک ژئوپلیتیکی» هستند؛ یعنی هر نشانهی مثبت از دیپلماسی بلافاصله ریسکگریزی را افزایش میدهد و داراییهای امن را پایین میکشد. در همین حال، معاملهگران بیشتر از آنکه منتظر دادههای تورمی یا تولیدی باشند، چشم به خبرهای سیاسی دارند.
اگر آتشبس، گفتوگوها و مسیر دیپلماتیک حفظ شود، هفتههای پیشرو ممکن است شاهد بازگشت آرامش نسبی در بازارهای انرژی و فلزات گرانبها باشد، هرچند حجم معاملات نشان میدهد اعتماد کامل هنوز به بازار بازنگشته است.
