بازار؛ گروه بانک و بیمه: خلق پول بدون پشتوانه از سوی برخی بانک ها برای تامین نیاز شرکت های زیر مجموعه خود و یا تکمیل پروژها و …به دلیل افزایش حجم نقدینگی منجر به تشدید تورم شده و این روند اقتصاد کشور را با مشکل مواجه می کند. در حالی که قدرت خلق پول بانکها موضوع مهمی است که باید منافع حاصل از آن، در راستای نفع عمومی باشد؛ اما از آنجایی که بانکها در ایران عمدتاً خصوصی هستند، منافع ناشی از خلق پول به سهامداران، مدیران و شرکت های سرمایه گذاری آنها می رسد. به بیان دیگر بانکها با خلق پول در راستای منافع خصوصی خود و اطرافیانشان اقدام کرده بدون اینکه به عواقب آن که همانا چنین پدیده ای به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر اقتصاد کشور و معیشت مردم تاثیر منفی می گذارد، توجه کنند.
کارشناسان می گویند؛ برخی بانکهای خصوصی در کشور فقط و فقط به فکر منافع خود هستند و رسالت کاری خود را در قبال بانکداری انجام نمی دهند، بلکه با حرکت در مسیر بنگاهداری از یک طرف سپردهای مردمی را جذب و برای انجام فعالیت های سودآور و چه بسا سفته بازی به کار می گیرد و از طرفی برای جلوگیری از خروج پول از سیستم بانک، سودهای بالا را به مشتریان خود می پردازند، زیرا به درستی می دانند، پرداخت سود بانکی حتی بالاتر از نرخ مصوب رسمی تعیین شده به دلیل عمق فاصله آن با نرخ تورم موجود برای آنها مشکل آفزین نیست.
برخی از بانکهای خصوصی اکثر تسهیلات خود را به شرکتهای زیر مجموعهی خود می پردازند، یعنی بانک ها از طریق خلق پول برای خود زراندوزی کرده بدون اینکه توجه ای به رشد نرخ تورم و تبعات منفی آن به اقتصاد کشور و سفره مردم نمایند
خلق پول برای تامین شرکت های زیر مجموعه بانکی!
در چنین شرایطی آماری که بانک مرکزی از تسهیلات به اشخاص مرتبط و تسهیلات کلان جاری و غیرجاری منتشر مینماید، نشان دهنده آن است، برخی از بانکهای خصوصی اکثر تسهیلات خود را به شرکتهای زیر مجموعهی خود می پردازند. به بیان دیگر سود این تسهیلات برای شرکتهای تابعه است، در حالی که تورم ناشی از آن به مردم می رسد. یعنی بانک ها از طریق خلق پول برای خود زراندوزی کرده بدون اینکه توجه ای به رشد نرخ تورم و تبعات منفی آن به اقتصاد کشور و سفره مردم نمایند.
البته بانک مرکزی در راستای ساماندهی وضعیت بانکها و نظارت دقیق برعملکرد آنها دستور داده است؛ بانک ها نه تنها باید از بنگاهداری دست بردارند بلکه کارایی و نحوه فعالیت خود را با شرایط و مقررات این بانک وفق دهند. از سویی دیگر همه بانک ها به ترازمند کردن خود و افزایش نسبت کفایت سرمایه اقدام کنند، زیرا چنانچه دستورات بانک مرکزی را رعایت نکنند، بدون اغماض منحل و یا در بانک دیگری ادغام می شوند، این موضوع زنگ خطر را برای بانک ها زیانده به صدا درآورده است. در چنین شرایطی اما برخی بانکها با وجود برخورداری از دارایی های عظیم ولی نقدینگی چندانی ندارند به گونه ای که خود را به آب و آتش می زنند تا بتوانند سود سپرده گذاران را حتی با ارقام بالاتر از رقم رسمی تعیین شده بپردازند چرا که همه سرمایه ها خود و مردم را که به صورت امانت در دست داشته اند را به مالداری و پروژه سازی های سنگین و وسیع اختصاص داده اند.
اغلب بانک ها هم اکنون فقط به فکر بنگاهداری و منافع خود هستند، این بانک ها پس از سالها فعالیت اکنون صاحب نام و قدرتمند شده اند، در چنین شرایطی است که هر چند بانک مرکزی به آنها فشار می آورد و تاکید می کند که بنگاهداری نکنند ولی آنها همچنان به فکر خود و کسب سودهای هنگفت هستند
بانک ها دست بردار از بنگاهداری نیستند
محسن صادقی کارشناس پولی بانکی؛ در گفت و گو با خبرگزاری «بازار» راجع به علل فعالیت برخی بانک ها در ایجاد خلق پول و چگونگی نظارت همچنین برخورد بانک مرکزی یا سری بانک های مشکل دار در این زمینه، گفت: بحث ناترازی بانک ها در کنار عملکرد برخی از آنها چون خلق پول همچنین ورود آنها به مقوله بنگاهداری و سفته بازی به جای بانکداری، گفت: این مباحث جدی است و اگر بانک مرکزی فکری به حال ساماندهی بانک ها نکند مشکل آفرین خواهد بود چرا که برخی بانکها زمانی مجوز فعالیت گرفتند قرار بود علاوه بر تامین مالی شرکت های خود فعالیت آنها طوری باشد که در بین بانکها رقابت سالم ایجاد شود و مردم از خدمات آنها به خوبی بهره ببرند.
وی با بیان اینکه اما اینگونه نشد و بانک های خصوصی یکی پس از دیگری قارچ گونه سبز شدند، به طوری که اغلب آنها هم اکنون فقط به فکر بنگاهداری و منافع خود هستند، افزود: این بانک ها پس از سالها فعالیت اکنون صاحب نام و در سطح وسیعی گسترده شده اند از طرفی به دلیل ارتباطاتی که دارند توانسته اند قدرتمند شوند. در چنین شرایطی است که هر چند بانک مرکزی به آنها فشار می آورد و تاکید می کند که بنگاهداری نکنند و در مسیر درست کار مردم را راه بیندازند ولی آنها همچنان به فکر خود و کسب سودهای هنگفت هستند. این قضیه کار بانک مرکزی را در ساماندهی بانک ها سخت کرده است.
اغلب بانک های خصوصی مسیری را می پیمایند که از سرمایه های خود حداقل استفاده لازم را به عمل آورد به همین دلیل راغب به پرداخت وام های خرد و کلان نیستند زیرا سودآوری در بنگاهداری بسیار بالاست، علاوه بر این برخی از آنها نیز برای تامین نیاز شرکت های تابعشان دست به خلق پول می زنند
سود بانکی برای بانک ها جذاب نیست
صادقی اظهارداشت: اغلب بانک های خصوصی مسیری را می پیمایند که از سرمایه هایی خود حداقل استفاده لازم را به عمل آورد به همین دلیل راغب به پرداخت وام های خرد و کلان نیستند زیرا سودآوری در بنگاهداری بسیار بالاست. علاوه بر این برخی از آنها نیز برای تامین نیاز شرکت های تابعشان دست به خلق پول می زنند چرا که بیشتر دارایی آنها معمولا منجمد بوده و نقدکردن آن نیز به این آسانی ها نیست. به همین دلیل اگر دارایی آنها منجمد نبود و قابلیت نقدشوندگی را داشت بی تردید کار ساماندهی بانک ها راحت تر انجام می گیرد.
این کارشناس حوزه بانکی تصریح کرد: جراحی بانکی اکنون به این آسانی نیست و پرهزینه بوده و تبعات خود را در پی دارد. به نظر می رسد بانک مرکزی با اجرای سیاست های درست چون جلوگیری از اضافه برداشت بانک ها که اکنون بر آن متمرکز است در کنار ادغام بانک ها و موسسات ناکارآمد مشکل ساز باید اقدام کند، هر چند چنین شیوه ای نیز باز گرانی را بر دوش بانکی که در آن ادغام می شود گذاشته می شود اما بهتر از این است که اقتصاد کشور تضعیف و وضعیت بانکداری اینگونه آشفته باشد. زیرا بی توجهی به ساماندهی وضعیت بانک ها دکمه خلق پول و افزایش نقدینگی که تورم را بشدت بالا می برد همچنان از سوی بر خی بانک ها روش نگه داشته شده است.
بنا به این گزارش، طبق اظهارات رئیس کل بانک مرکزی مبنی بر اینکه بانکهایی که کفایت سرمایه لازم را ندارند، منحل میشوند از یک طرف و تاکید بر ساماندهی وضعیت بانکهای ناتراز از سوی دیگر، باعث امیدواری شده است تا بانک ها مشکل دار یا خود را اصلاح کنند یا از فعالیت بانکداری خارج شوند چرا که بی توجهی به عملکرد آنها تداوم پدیده خلق پولی است که هم اکنون اقتصاد کشور را با مشکل جدی روبه رو کرده است.
