اقتصادآنلاین، آرمان هنرکار؛ بازار سهام ایران فردا و بعد از ۵۱ روز توقف معاملات و انتظار سهامداران بازگشایی خواهد شد، در این میان بسیاری نگران ریزش شدید بورس در روزهای نخست بازگشایی هستند در حالیکه صاحبنظران بازار سرمایه نظر متفاوتی دارند.
نظرسنجی خبرنگار اقتصادآنلاین از ۲۰ فعال و صاحبنظر بازار سرمایه، تصویری متفاوت از انتظارات بورسیها پس از بازگشایی بازار سهام ارائه میدهد؛ بازاری که پس از ۵۱ روز کاری ناشی از جنگ ایران و آمریکا، حالا در آستانه یکی از حساسترین بازگشاییهای تاریخ خود قرار گرفته است. برخلاف فضای ملتهب شبکههای اجتماعی و پیشبینیهای هیجانی، نظر غالب کارشناسان شرکتکننده در این نظرسنجی، ریزش بورس در محدوده ۱۰ تا ۱۵ درصد است و حتی بدبینانهترین سناریوها نیز سقف افت بازار را حوالی ۲۰ درصد برآورد میکنند؛ عددی که از نگاه بسیاری از فعالان حرفهای، برای بازاری با سه ماه توقف، چندان فاجعهبار محسوب نمیشود.
بازار در آستانه تاریخیترین بازگشایی
تعطیلی ۵۱ روزه بازار سهام، طولانیترین توقف عملیاتی بورس در سالهای اخیر محسوب میشود؛ تعطیلیای که در روزهای ابتدایی جنگ برای بخشی از فعالان حرفهای قابل درک بود، اما با گذشت زمان، به یکی از مهمترین عوامل بیاعتمادی در بازار تبدیل شد. هر چند در مقاطعی، بازگشایی بازار در دستور کار تصمیمگیران قرار گرفت اما مسائلی مثل افشای اطلاعات و استعلام از مراجع مختلف، روند بازگشایی بازار را به تاخیر انداخت.
در این مدت، فضای روانی بازار بهشدت تحت تأثیر نااطمینانیهای سیاسی، ریسک درگیری نظامی و نبود چشمانداز روشن از زمان بازگشایی قرار گرفت. همین موضوع باعث شد بسیاری تصور کنند بورس پس از بازگشایی با ریزشی سنگین و کنترلنشده مواجه خواهد شد. با این حال، نظرسنجی اقتصادآنلاین از ۲۰ چهره بازار سرمایه تصویر متفاوتی را نشان میدهد.
اکثریت بازار؛ ریزش محدود و قابل کنترل
بخش عمده فعالان بازار سرمایه معتقدند ریزش بورس پس از بازگشایی، در محدوده ۵ تا ۱۵ درصد خواهد بود. علی تیموری شندی، مدیرعامل گروه کاریزما، افت بازار را حول و حوش ۵ درصد پیشبینی کرده است. مصطفی امید قائمی، مدیرعامل تامین سرمایه کاردان نیز معتقد است ریزش بازار «خیلی کمتر از چیزی خواهد بود که عموم تصور میکنند» و عددی در حدود ۵ درصد را محتمل میداند.
وحید حسنپور، مدیرعامل سبدگردان فارابی، سقف افت بازار را ۱۰ درصد عنوان کرده و فرشید زرینکیا، مدیرعامل شرکت مشاور سرمایهگذاری خط ارزش نیز همین محدوده را پیشبینی کرده است.
امیر مرادی، عضو هیأت مدیره تامین سرمایه تمدن، حداکثر افت بازار را ۱۰ درصد ارزیابی کرده و حامد ستاک، مدیرعامل کارگزاری بانک انصار نیز چنین نگاهی دارد.
علی پازکی، مدیرعامل تامین سرمایه امید، و علیرضا توکلی کاشی، صاحبنظر بازار سرمایه، هر دو محدوده ۵ تا ۱۰ درصدی را برای افت شاخص محتمل دانستهاند.
حامد جوشقانی فلاح، مدیرعامل تامین سرمایه کیمیا نیز پیشبینی کرده بازار بین ۵ تا نهایتاً ۱۰ درصد افت خواهد کرد.
گروه دوم؛ بازار منفی، اما نه بحرانی
در سوی دیگر، گروهی از فعالان بازار نگاه محتاطانهتری دارند و معتقدند فشار فروش میتواند بیشتر باشد، اما همچنان از سناریوی فروپاشی فاصله زیادی وجود دارد.
علی جبلعاملی، مدیرعامل گروه مالی کارآمد، افت بازار را بین ۱۲ تا ۱۵ درصد پیشبینی کرده است. حسام سرفرازیان، مدیرعامل گروه سرمایهگذاری سپهر صادرات، نیز اعتقاد دارد ریزش بازار نهایتاً به ۱۵ درصد خواهد رسید.
امین سهلالبیع، مدیرعامل سبدگردان کارآمد، احسان حاجی، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری کیان اندیشان، سید حسین میری، رئیس هیأت مدیره گروه مالی دانایان و مهدی رضایتی، صاحبنظر بازار سرمایه نیز محدوده ۱۰ تا ۱۵ درصدی را برای اصلاح بازار محتمل میدانند.
بدبینترین سناریوها هم فاجعهبار نیستند
شاید مهمترین نکته این نظرسنجی آن باشد که حتی بدبینترین چهرههای بازار نیز از ریزشهای سنگین و خارج از کنترل صحبت نمیکنند.
رمضانعلی سلمانینژاد، مدیرعامل سبدگردان راستین، و عارف علیقلیپور، مدیر تامین مالی تامین سرمایه نوین، بیشترین میزان افت را بین ۱۵ تا ۲۰ درصد برآورد کردهاند.
سید فرهنگ حسینی، صاحبنظر بازار سرمایه و عضو هیأت مدیره چندین شرکت سرمایهگذاری، نیز سقف افت بازار را نهایتاً ۲۰ درصد عنوان کرده است.
احسان جنگجوی، مدیرعامل سبدگردان کوروش، هم معتقد است بازار حداقل ۱۵ درصد افت خواهد داشت.
اما حتی این سناریوها نیز فاصله زیادی با تصورات فاجعهباری دارد که طی هفتههای اخیر در فضای مجازی مطرح میشد؛ جایی که برخی از سقوطهای چند ده درصدی و از بین رفتن کامل تعادل بازار سخن میگفتند.
چرا کارشناسان بدبین نیستند؟
بخش مهمی از فعالان حرفهای بازار معتقدند ریسک جنگ و نااطمینانی سیاسی، طی این ۹۰ روز تا حد زیادی تخلیه شده است.
از سوی دیگر، بسیاری از سهمها پیش از تعطیلی نیز بخش مهمی از فشار فروش و افت قیمتی را تجربه کرده بودند و همین موضوع میتواند شدت ریزش اولیه را کاهش دهد.
همچنین بخشی از کارشناسان باور دارند در صورت عدم تشدید مجدد درگیریهای نظامی، بازار پس از یک شوک ابتدایی میتواند به مرور به تعادل برسد.
صادق الحسینی تحلیلگر اقتصادی، دقیقاً بر همین نکته تأکید دارد. او معتقد است اگر وضعیت فعلی حفظ شود و تنش نظامی جدیدی رخ ندهد، بازار در هفته اول مقداری افت میکند، اما سپس بخشی از این افت جبران خواهد شد. او همچنین بر این باور است، بازار سهام بسیار ارزنده است و در سال جاری بازدهی قابل توجهی خواهد داشت.
بورس؛ میان ترس عمومی و تحلیل حرفهای
بازار سرمایه در روزهای اخیر بیش از هر چیز تحت تأثیر فضای روانی قرار داشته است. سه ماه توقف معاملات، بیاعتمادی گستردهای ایجاد کرده و طبیعی است که بسیاری از سهامداران نگران بازگشایی بازار باشند.
اما بررسی دیدگاه فعالان حرفهای بازار نشان میدهد نگاه تحلیلگران، تفاوت محسوسی با فضای هیجانی شبکههای اجتماعی دارد.
هیچیک از ۲۰ صاحبنظر مورد بررسی، از سناریوی فروپاشی بورس صحبت نکردهاند و حتی بدبینانهترین برآوردها نیز افتی محدود و قابل کنترل را نشان میدهد. شاید همین مسئله مهمترین سیگنال برای بازار باشد؛ اینکه برخلاف تصور عمومی، فعالان حرفهای هنوز به بورس بدبین نشدهاند.
