به گزارش خبرنگار مهر، عبدالله جبلعاملی، در همایش بزرگداشت هفته میراث فرهنگی که صبح چهارشنبه با حضور سید رضا صالح امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور، جمعی از پیشکسوتان، مرمتگران و فعالان حوزه میراث فرهنگی در اصفهان برگزار شد با اشاره به تعریف فرهنگ در ادبیات فارسی اظهار کرد: در لغتنامههای فارسی، فرهنگ به معنای ادب آموختن و تربیت کردن آمده است، اما در ساحت امروزین، فرهنگ مجموعه تمامی فعالیتهای عقلانی انسان را دربرمیگیرد و به همین دلیل نمیتوان آن را از هنر، علم، دین و ساخت اجتماعی جامعه جدا دانست.
جبلعاملی با تأکید بر اینکه فرهنگ در جامعه مستحق احترام نهادی و عمومی است، افزود: ارتباط میان هنرمند و جامعه باید بر پایه فهم متقابل و تکریم دانش شکل گیرد. اگر این پیوند تضعیف شود، تولید هنری نیز از ریشههای معرفتی خود جدا خواهد شد. هنر بدون پشتوانه علمی و بدون اتصال به مولفههای فرهنگی و اعتقادی، به سطحیگرایی فروکاسته میشود.
این پیشکسوت میراث فرهنگی در ادامه با تشریح مولفههای فرهنگ در حوزه هنر تصریح کرد: علم، دین، اعتقادات و تجربه تاریخی، اجزای سازنده فرهنگاند و هر اثر هنری اصیل، برآیند تعامل این عناصر است. هیچ بنای تاریخی ارزشمندی خودبهخود پدید نیامده است؛ این آثار نتیجه سالها دانشاندوزی، تربیت فرهنگی و التزام اعتقادی معماران و هنرمندانی بوده که در بستر تاریخ زیستهاند.
وی با اشاره به تجربه حضور رئیس پیشین یونسکو در اصفهان و بازدید از مسجد شیخ لطفالله اظهار کرد: در بازدیدی که از این مسجد صورت گرفت، وی با مشاهده ظرایف معماری و تزیینات بنا تأکید کرد که این اثر نمیتواند حاصل کار یک فرد عادی باشد، بلکه نتیجه سالها آموزش معماری و زیستن در بستر فرهنگی و اعتقادی عمیق است.
جبلعاملی افزود: در محراب مسجد شیخ لطفالله عبارتی به چشم میخورد که معمار اثر خود را حقیر، فقیر و محتاج به رحمت خدا معرفی کرده و سپس نام خود را با عنوان ابن استاد حسین بنای اصفهانی ثبت کرده است. این نحوه امضا نشاندهنده اوج فروتنی حرفهای، پیوند نسلی دانش و احترام به سنت استاد و شاگردی در معماری ایرانی است؛ مولفهای که خود بخشی از فرهنگ زاینده این آثار است.
وی با بیان اینکه معرفی این لایههای معرفتی به جامعه، وظیفه نهادهای فرهنگی و آموزشی است، تصریح کرد: جامعهای که از پیشینه دانشی و فرهنگی آثار خود آگاه باشد، در صیانت از آنها مسئولانهتر عمل میکند. اگر مردم بدانند هر کاشی، هر مقرنس و هر خطاطی محصول چه عمق دانشی است، نگاه مصرفی به میراث فرهنگی جای خود را به نگاه حفاظتی و هویتی خواهد داد.
این معمار پیشکسوت در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت توسعه مراکز آموزش تخصصی هنر و معماری تأکید کرد و گفت: هنرمندان زمانی میتوانند در تراز آثار تاریخی ایران ظاهر شوند که با مولفههای علمی و فرهنگی هنر به صورت نظاممند آشنا شوند. آموزش تخصصی هنر باید تقویت شود تا نسل جدید بتواند با درک صحیح از میراث گذشته، مسیر آینده را طراحی کند.
جبلعاملی با تأکید بر اینکه بناهای تاریخی اصفهان اسناد زنده فرهنگ ایرانیاند، خاطرنشان کرد: صیانت از میراث فرهنگی تنها به مرمت کالبدی محدود نمیشود، بلکه بازخوانی بنیانهای فکری و اعتقادی شکلدهنده این آثار، بخشی جداییناپذیر از فرآیند حفاظت است. اگر فرهنگ به معنای تمامی فعالیتهای عقلانی انسان درک شود، آنگاه میراث فرهنگی به مثابه شناسنامه تمدنی یک ملت معنا خواهد یافت.
