تینا مزدکی_ایلان ماسک با پروژه استارلینک مدتهاست که بر صنعت اینترنت ماهوارهای تسلط دارد، اما پروژهای با حمایت دولت چین در تلاش است تا این جایگاه را به چالش بکشد.
اسپیسسیل (SpaceSail) در مقایسه با بیش از ۱۰,۰۰۰ ماهواره استارلینک، در حال حاضر تنها چند صد ماهواره در مدار پایین زمین (LEO) دارد. با این حال، این شرکت اعلام کرده که اکنون ماهوارههای کافی برای آغاز اولین کاربرد تجاری خود را در اختیار دارد، با سرعت بالایی در حال توسعه است و طبق گزارشها، در حال مذاکره با دهها کشور برای ارائه پوشش اینترنت ماهوارهای است.
به گفته بلین کورسیو، بنیانگذار شرکت «اوربیتال گیتوی کانسالتینگ» مستقر در هنگکنگ، اسپیسسیل «به طور عامدانه» مکانهایی را هدف قرار میدهد که استارلینک در آنها با «مشکلات سیاسی یا رگولاتوری (تنظیمگری)» مواجه شده است. او در گفتگو با رسانه خبری «رست آو ورلد»، استراتژی این شرکت را با خودروساز برقی چینی، BYD، مقایسه کرد؛ شرکتی که با استفاده از میلیاردها دلار یارانه دولتی موفق شد در فروش جهانی از تسلا پیشی بگیرد.
اگرچه دور اخیر جذب سرمایه این شرکت در مقایسه با عرضه اولیه سهام ۸۵.۷ میلیارد دلاری و رکوردشکن شرکت اسپیسایکس (مالک استارلینک) بسیار ناچیز به نظر میرسد، اما آیا قدرت رو به رشد چین در جهان میتواند به اسپیسسیل برای پیشروی کمک کند؟
اسپیسسیل چیست؟
این پروژه که در زبان انگلیسی رسماً «منظومه ماهوارهای اسپیسسیل» (SpaceSail Constellation) و در زبان چینی «چیانفان» (Qianfan به معنای هزار بادبان) نامیده میشود، در سال ۲۰۲۳ توسط شرکت دولتی «فناوری ماهوارهای اسپیسکام شانگهای» (SSST) با هدف ارائه اینترنت پهنباند «پسرعت، امن و قابل اعتماد» در سراسر جهان راهاندازی شد.
لان شینژن، تحلیلگر مجله دولتی «پکن ریویو»، اظهار داشت که اسپیسسیل با در نظر گرفتن امنیت ملی نیز راهاندازی شده است و در نهایت از «پروژههای فرامرزی، تجارت دریایی و ماموریتهای دیپلماتیک» بدون نیاز به وابستگی به شرکتها یا زیرساختهای غربی پشتیبانی خواهد کرد.
شرکت SSST توسط موسسه تحقیقاتی دولتی «آکادمی علوم چین» و شهرداری شانگهای حمایت میشود که بودجه اولیه ۶.۷ میلیارد یوانی (۹۴۳ میلیون دلاری) آن را تامین کردند. این پروژه کاملاً با سرمایه داخلی چین اداره میشود و سرمایهگذاری در آن به شرکتها یا سازمانهای اقتصادی مستقر در خاک اصلی چین محدود شده و شامل هنگکنگ و ماکائو نمیشود.
اطلاعات عمومی در دسترس درباره ابعاد فعالیت اسپیسسیل محدود است، اما بر اساس دادههای پلتفرم اطلاعات کسبوکار چینی «چیچاشا»، شرکت SSST در سال ۲۰۲۴ (آخرین دادههای موجود) ۳۴۳ کارمند داشته است. صفحه رسمی این شرکت در لینکدین تعداد کارکنان را بین ۲۰۱ تا ۵۰۰ نفر برمیشمرد، در حالی که پلتفرم کاریابی چینی «جابیوآی» میگوید این شرکت در سال ۲۰۲۴ برای ۲۲۴ موقعیت شغلی استخدام داشته که افزایش چشمگیری را نسبت به سال قبل نشان میدهد.
تاکنون چند ماهواره پرتاب شده است؟
اسپیسسیل اولین ماهوارههای خود را در اوت ۲۰۲۴ پرتاب کرد و ۱۸ ماهواره تخت را با موشک «لانگ مارچ ۶ای» به فضا فرستاد. گروه دوم شامل ۱۸ ماهواره دو ماه بعد پرتاب شد و گروه سوم نیز در دسامبر به مدار زمین رفت.
در حال حاضر و پس از دوازدهمین و آخرین پرتاب که در ژوئن سال جاری با موشک «لانگ مارچ ۸» انجام شد، حداقل ۲۰۰ ماهواره فعال اسپیسسیل در مدار زمین قرار دارند. این شرکت اعلام کرده که اکنون ماهوارههای کافی برای آغاز اولین کاربرد تجاری خود، یعنی ردیابی شناورهای دریایی در اقیانوسها، را در اختیار دارد.
هدف این شرکت آغاز خدمات تجاری گستردهتر تا پایان سال ۲۰۲۶ است؛ زمانی که انتظار میرود تعداد کل ماهوارههای فعال و در حال مدار آن به ۶۴۸ فروند برسد. به گفته SSST، این منظومه در نهایت شامل بیش از ۱۵,۰۰۰ ماهواره خواهد بود که برای پوشش کامل جهانی کفایت میکند.
مقایسه اسپیسسیل با استارلینک چگونه است؟
استارلینک با داشتن بیش از ۱۲ میلیون کاربر فعال در ۱۶۰ کشور و منطقه، رهبر این صنعت به شمار میرود. این پروژه منظومهای از حدود ۱۰,۴۱۳ ماهواره را هدایت میکند و برنامههایی برای توسعه آن تا ۴۲,۰۰۰ ماهواره در آینده دارد.
اسپیسسیل فرسنگها عقبتر است، اما جاهطلبیهای بزرگی در سر دارد. این شرکت اعلام کرده است که تا پایان سال ۲۰۳۰ بیش از ۱۰,۰۰۰ ماهواره فعال در مدار پایین زمین خواهد داشت.
با این حال، کورسیو (تحلیلگر) هشدار میدهد که موفقیت اسپیسسیل به هیچ وجه تضمینشده نیست و این شرکت با رقابت داخلی نیز در چین مواجه است. اسپیسسیل باید برای تامین موشکها و بودجه با رقیب داخلی خود یعنی «ساتنت» (SatNet) رقابت کند؛ شرکت دولتی دیگری در چین که در حال ساخت منظومه ماهوارهای خود با ابعاد مشابه به نام «گوئووانگ» است. با این وجود، اسپیسسیل رقیب مستقیمتری برای استارلینک محسوب میشود، چرا که تمرکز ساتنت عمدتاً بر مخابرات داخلی و امنیت ملی چین است.
گزارشها حاکی از آن است که اسپیسسیل در حال مذاکره با ۳۰ کشور برای راهاندازی خدمات خود است و در مناطقی که توافق با شرکت ایلان ماسک به بنبست خورده، به عنوان جایگزین استارلینک به موفقیت دست یافته است. این شرکت پیش از این یک قرارداد بزرگ در برزیل به دست آورده است؛ جایی که مقامات آن در سال ۲۰۲۴ با ماسک بر سر ادعای عدم نظارت بر محتوا در پلتفرم رسانه اجتماعی او (X) درگیر شدند. در ماه فوریه، سازمان تنظیم مقررات مخابراتی برزیل (Anatel) به اسپیسسیل مجوز داد تا خدمات تجاری خود را آغاز کند.
اسپیسسیل همچنین در قزاقستان پیشرفت داشته و در ژانویه ۲۰۲۵، پس از شکست مذاکرات استارلینک با این کشور بر سر الزامات ذخیرهسازی دادهها و امنیت، یک شرکت تابعه در قزاقستان ثبت کرده است.
در دسامبر نیز این شرکت قراردادی را با سازنده هواپیماهای اروپایی، ایرباس، امضا کرد تا اسپیسسیل به عنوان یکی از گزینههای وایفای داخل پرواز قرار گیرد.
منبع: the guardian
۵۸۳۲۳
