بازار؛ گروه کشاورزی: طبق گزارشات جهانی بعد از آب که محبوبترین نوشیدنی در سراسر جهانی محسوب می شود چای قرار دارد و در این میان کشورهایی همچون چین، هند، کنیا، سریلانکا، ویتنام، ترکیه و اندونزی بزرگترین تولید کنندگان این محصول به شمار می آیند و ایران نیز همواره در بین ۱۰ تولید کننده برتر جای دارد.
بر اساس داده های worldtopexports فروش جهانی چای صادراتی از همه کشورها در سال ۲۰۲۵ به ۷.۲۲ میلیارد دلار آمریکا رسید که نسبت به پنج سال قبل در سال ۲۰۲۱ که صادرات چای در سراسر جهان ۸.۶۳ میلیارد دلار بود، ۱۶.۴ درصد کاهش یافته است.
ارزش صادرات چای در سراسر جهان ۱۱.۲ درصد کاهش یافت
همچنین سالانه، ارزش صادرات چای در سراسر جهان در مقایسه با ۸.۱۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ به طور متوسط ۱۱.۲ درصد کاهش یافته است.
کشورهای برتر در صادرات چای کدامند؟
در مورد برترین کشورها در صادراتی این نوشیدنی گزارش می گوید: پنج صادر کننده بزرگ چای، سرزمین اصلی چین، کنیا، هند، سریلانکا و ژاپن هستند. در مجموع، این پنج صادر کننده اصلی چای، دو سوم (۶۶.۶ درصد) از فروش بین المللی چای را تشکیل می دادند.
به عبارت دیگر در این گزارش ۱۵ کشوری که بالاترین ارزش دلاری چای را در سال ۲۰۲۵ صادر کرده اند، آورده شده است که عبارتند از :
چین: ۱.۵ میلیارد دلار آمریکا (۲۱.۴درصد از کل صادرات چای)
کنیا: ۱.۱ میلیارد دلار (۱۵.۹درصد)
هند: ۹۳۰.۴ میلیون دلار (۱۲.۹درصد)
سریلانکا: ۷۰۰.۱ میلیون دلار (۹.۷درصد)
ژاپن: ۴۸۴.۲ میلیون دلار (۶.۷درصد)
آلمان: ۲۸۵.۳ میلیون دلار (۴درصد)
لهستان: ۲۷۸.۲ میلیون دلار (۳.۹درصد)
امارات متحده عربی: ۱۷۱.۷ میلیون دلار (۲.۴درصد)
بریتانیا: ۱۴۴.۵ میلیون دلار (۲درصد)
ویتنام: ۱۲۴.۷ میلیون دلار (۱.۷درصد)
رواندا: ۱۱۸.۸ میلیون دلار (۱.۶درصد)
هلند: ۱۰۳ میلیون دلار (۱.۴درصد)
ایالات متحده: ۹۵.۲ میلیون دلار (۱.۳درصد)
تایوان: ۸۱.۵ میلیون دلار (۱.۱درصد)
فرانسه: ۷۳ میلیون دلار (۱درصد)
به این ترتیب است که از نظر ارزش، ۱۵ کشور فهرست شده، ۸۷ درصد از صادرات چای جهان را در سال ۲۰۲۵ حمل کرده اند.
ژاپن ارزش صادراتی چای خود را ۹۹.۶درصد افزایش داد
این در حالی است که در میان صادرکنندگان برتر، سریع ترین رشد صادرکنندگان چای از سال ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ به ترتیب عبارت بودند از: ژاپن (۹۹.۶درصد افزایش)، هلند (۱۵.۳درصد افزایش)، هند (۱۳.۹درصد افزایش) و سرزمین اصلی چین (۸.۹درصد افزایش).
در عوض کشورهایی که کاهش فروش چای صادراتی خود را تجربه کردند، عبارتند از: امارات متحده عربی (کاهش -۵۹.۹درصد)، سریلانکا (کاهش -۵۰.۳درصد)، ویتنام (کاهش -۴۴.۷درصد)، کنیا (کاهش -۱۸.۶درصد) و تایوان (کاهش -۶.۳درصد).
در مدت نامبرده ایران نیز صادراتی به ارزش ۱۰.۷۳۴ میلیون دلار به ثبت رسانده و با رشد ۴.۵درصدی نسبت به سال ۲۰۲۴ در جایگاه ۴۳ صادراتی محصول چای قرار گرفته است
در بخش دیگری از این گزارش به بررسی صد کشور برتر در صادرات چای از منظر ارزش صادراتی پرداخته شده که جاکی از این است که در مدت نامبرده ایران نیز صادراتی به ارزش ۱۰.۷۳۴ میلیون دلار به ثبت رسانده است و قبل از کشورهایی همچون ایتالیا، اتریش و ایرلند در جایگاه ۴۳ صادراتی این محصول قرار گرفته است. این در شرایطی است که داده های آماری این گزارش همچنین نشان می دهد در سال ۲۰۲۵ ارزش صادراتی چای ایران رشدی ۴.۵ درصدی در مقایسه با سال ۲۰۲۴ داشته است.
صدرنشینی کشورهای آسیایی در صادرات جهانی چای
از سوی دیگر از دیدگاه قاره ای به بررسی پرداخته که نشان می دهد: کشورهای آسیایی با محموله هایی به ارزش ۴.۴ میلیارد دلار یا ۶۱.۱ درصد از کل صادرات جهانی، بالاترین ارزش دلاری چای صادراتی را در طول سال ۲۰۲۵ به فروش رساندند.
در رتبه دوم صادرکنندگان آفریقا با ۲۰.۱ درصد قرار داشتند، در حالی که ۱۵.۶ درصد دیگر از کل محموله های چای از اروپا سرچشمه می گرفت. علاوه بر این درصد کمتری از چای صادراتی جهانی از تأمین کنندگان آمریکای شمالی (۲درصد)، آمریکای لاتین (۱.۱درصد) به استثنای مکزیک اما شامل کارائیب، و سپس اقیانوسیه (۰.۱درصد) به رهبری استرالیا و نیوزیلند حاصل شد.
میانگین قیمت ها برای کشورهای صادر کننده برتر چای
طبق این گزارش در سال ۲۰۲۵، میانگین قیمت جهانی چای صادراتی در سطح جهان ۴۱۲۷ دلار آمریکا در هر تن تخمین زده شد. این معیار دلاری نشان دهنده افزایش ۴.۵ درصدی در مقایسه با میانگین ۳۹۵۱ دلار در هر تن پنج سال قبل در سال ۲۰۲۱ است.
از سوی دیگر سال به سال، میانگین قیمت جهانی چای صادراتی به ازای هر تن، ۶ درصد افزایش یافته و از ۳۸۹۴ دلار برای سال ۲۰۲۴ به ۳۸۹۴ دلار رسیده است
نکته قابل توجه اینکه ارزان ترین چای از «ویتنام، کنیا، رواندا، هند و سرزمین اصلی چین» صادر می شود. به نحوی که همه این صادرکنندگان برتر چای، در سال ۲۰۲۵ قیمتی کمتر از میانگین جهانی ۴۱۲۷ دلار به ازای هر تن دریافت می کردند.
در عوض گران ترین چای به ازای هر تن از «ژاپن، فرانسه، لهستان، آلمان، تایوان و هلند» ارسال شده است.
ارزش کل تجارت چای از ۶.۶ میلیارد دلار فراتر رفته است
از سوی دیگر در بحث واردات چای نیز آمارها نشان می دهد: بازار جهانی واردات چای همچنان قابل توجه و انعطاف پذیر است و ارزش کل تجارت آن از ۶.۶ میلیارد دلار فراتر رفته و با رشد مداوم مصرف پشتیبانی می شود.
همچنین حجم واردات جهانی در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۱۰۸۸ هزار تن رسید که نشان دهنده افزایش سالانه حدود ۶.۵ درصدی است و نشان دهنده تقاضای پایدار و بلند مدت برای محصولات چای در سراسر جهان است.
برزیل؛ صدرنشین واردات چای در سال ۲۰۲۵
بر اساس داده های تجارت جهانی Tendata، بازار بین المللی واردات چای در سال ۲۰۲۵ ساختار جغرافیایی بسیار متمرکزی را نشان می دهد که تقاضا به شدت در چند کشور کلیدی متمرکز شده است. در میان تمام کشورهای وارد کننده، برزیل با ۴۳.۸۷درصد از کل واردات (۲.۹۲ میلیارد دلار) بر چشم انداز جهانی تسلط دارد و با اختلاف قابل توجهی بزرگترین وارد کننده چای است. پس از آن پاکستان با ۲۴.۷۱درصد (۱.۶۴ میلیارد دلار) قرار دارد که نشان دهنده مصرف قوی و پایدار ناشی از فرهنگ ریشه دار نوشیدن چای است.
فراتر از دو بازار برتر، تقاضای باقیمانده در ترکیبی از کشورهای تولیدکننده و مصرف کننده توزیع شده است. کنیا (۴.۶۰درصد) و هند (۳.۸۵درصد)، با وجود اینکه تولیدکنندگان اصلی چای هستند، برای حمایت از صادرات مجدد، ترکیب چای و تنوع مصرف داخلی، واردات نیز انجام می دهند. از سوی دیگر بازارهای نوظهور آسیایی مانند ویتنام (۳.۰۵درصد) و اندونزی (۱.۶۴درصد) افزایش تقاضای منطقه ای و الگوهای مصرف در حال تحول را برجسته می کنند.
