به گزارش خبرگزاری مهر، مهرداد پازوکی آهنگساز، رهبر ارکستر، نوازنده کمانچه، به مناسبت تولید قطعه «نژبیر» ساخته عرفان کنعانی نوازنده عود و آهنگساز که طی هفتههای گذشته در یکی از رویدادهای بینالمللی حوزه موسیقی مورد توجه قرار گرفته یادداشتی را منتشر کرد.
در یادداشت این آهنگساز پیشکسوت آمده است:
«آنچه که مورد توجه من قرار گرفت تا نقدی بر آن ارائه کنم، قطعهای با نام «نژبیر» است. فارغ از اینکه نام قطعه موسیقی بخواهد توجهی را جلب کند و اینکه چه معنایی داشته باشد، به محتوا و درونمایه و عملکرد آن میپردازم. چرا که آغاز هر گونه برداشت و واکنش جدی، از مبنای رویکردهایی به جوهر موسیقی یا به عبارتی همان درونمایههای موسیقی شکل میگیرد.
این موسیقی موارد دیگری که در همین ژانر موسیقی سروده و تصنیف شوند، توان ایجاد ارتباط بیرون از خود را دارا هستند. در واقع این همان کاربردی است که صحبتش شد. اگر موسیقی را به داشتن دو لایه کلی ترسیم کنیم، یکی عمودی و دیگری افقی است.
بخش افقی، سهم بزرگی در شکلگیری ارتباط دارد که شامل نغمات (ملودیها) و تغییرات آنها در طول سُرایش است. مخاطب عام این تغییرات را راحتتر دنبال میکند و انطباق حرکات موسیقایی را در کاربردهای عملی بهتر درک میکند. به ویژه وقتی مخاطب از موازین شکل گرفته در سنتهای خودی (شرقی) دور باشد.
با این قطعه میتوان نگاهی جمعی و بینالمللی داشت. شکلی از ارتباط ملتها با استعانت از یک موسیقی در فضایی به طور کامل معنوی و به عنوان زیرساخت، بهرهمند از وجود بزرگواری چون مولانا که کاربرد اسرار معانی و بیانیاش در پیداش این سبک از موسیقی، قرنها است که بر تارک هنر درخشیده و همچنان میدرخشد.
حال با توجه به پدیده جوانگرایانه و آرمانگرایانه که در آهنگساز پروژه سراغ دارم، قادر خواهد بود که شکلهای گوناگون دیگری، به آنچه که تا به حال شاهد بودهایم، اضافه کند. از جمله ترکیب موسیقی این اثر با حرکات موزون دگرگون شده از مبناهای آیینهای دراویش. حتی حرکتی نو به سمت و سوی فضایی مدرن و تلفیق آن با موسیقی عرفانی.
قدر مسلم این فضا جای بسیار دارد تا با ایجاد نوگرایی، به مبحث قابل توجه بدل شود. این گونه ارتباطی بس عمیق بین فرهنگ شرق و غرب پدید آوردهای که پذیرش قاطعانه، هم شرقیها و هم غربیها را به دنبال دارد و خواهد داشت.
شاید پدیدهای تا به این حد تاثیرگذار نباشد که کسی بتواند مکنونات موسیقی شرق را با حرکات موزون موسیقی غرب در هم بیامیزد و بتواند این پیوند معنوی را بیش از پیش، سامان بهتری ببخشاید.
حال با توجه به موسیقیهای دیگر در آثاری غیر از پروژه «نژبیر» تکنوازیها و بداههنوازیهایی که با ساز عود در این تلفیق انجام شده، نه تنها الهامبخش سُرایشهای جدیدی میتواند باشد، بلکه میتواند که وجوه تکنیکال در نوازندگی را، حتی در قوالب بداههسُرایی تامین و تضمین کند.
با توجه به اینکه هنر، پدیدهای انتزاعی و موسیقی انتزاعیترین رکن هنر است، چشم و گوش به عنوان دو عنصر دریافتکننده اصلی عمل میکنند و ذهن نقش موثری ندارد جز اینکه به ضبط و حفظ خاطرات میپردازد.
لذا با توجه به میراث بزرگی که ثمره تلاشهای پیگیرانه ای بوده و حاصل آن هم قطعه موسیقیایی«نژبیر» است، این فرصت و آینده موسیقی به انجام رسیده و همچنین گوناگونی حالات پدید آمده از این مبنا را باید به فال نیک گرفت. باشد که دنیایی هر چه بزرگتر به موسیقی «نژبیر» گوش جان بسپارند.»
بخشهایی از تکآهنگ «نژبیر» را اینجا بشنوید.
