دریافت
38 MB
به گزارش خبرنگار مهر، سرود «باید برخاست» با نوای محسن محمدیپناه، شعر حجتالاسلام مروستی و تنظیم علی افسری، نخستین بار به عنوان سرود پایانی هیئت «انصارالولایت یزد» تولید شد و پس از مدتی در روزهای جنگ تحمیلی رمضان در اختیار مخاطبان قرار گرفت.
این اثر توانسته به یکی از مهمترین و پرطرفدارترین موسیقیهای مرتبط با این ایام در اجتماعات خیابانی تبدیل و اکنون به ندایی برآمده از هیئت معرفی شود؛ بهگونهای که یکی از بخشهای کلیدی آن، یعنی کلیدواژه «باید برخاست»، در اطلاعیه ستاد تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی به عنوان شعار محوری مراسم بدرقه معرفی شده است.
فراتر از ویژگیهای محتوایی شعر این سرود حماسی، گونه و سبک موسیقایی پروژه است که با ملودی و ضرباهنگ طراحیشدهاش، توانسته به درستی حس همبستگی و آمادگی برای دفاع از میهن را به درستی به مخاطب منتقل کند. این نغمه، روایتی حماسی از جهاد و مقاومت در برابر دشمن، همراه با حفظ آرمانهای ایران عزیز ارائه میدهد و یکی از مهمترین مؤلفههای آن، امید و باور به پیروزی است که در عین تلخی و دشواری مسیر، با زبانی موسیقایی، از سربلندی یک کشور سخن میگوید.
«استفاده از کهنالگوهای دینی و تاریخی»، «ارائه درست از داستان حضرت موسی (ع) و فرعون»، «تبیین قیام عاشورا و حضرت سیدالشهدا (ع)»، «بیان مفاهیم عاشورایی در ارتباط با ظهور حضرت مهدی (عج)»، «توجه به ابعاد مختلف اسطورههای اسلامی و ایرانی» و «عزتآفرینی ملی و مذهبی» از دیگر مؤلفههایی است که میتوان برای این سرود برشمرد. این مسیر در ایام جنگ تحمیلی رمضان با سرود «بزن که خوب میزنی» اثر مهدی رسولی نیز تکرار شد و بسیاری بر این باور بودند که این سرودهای حماسی طی روزهای حضور مردم در اجتماعات خیابانی نقشی مؤثر ایفا کردهاند.
به طور کلی میتوان چنین ارزیابی کرد که سرود «باید برخاست» با تلفیق موسیقی حماسی- مذهبی و بهرهگیری از کهنالگوهای دینی و تاریخی، فضایی انقلابی و امیدوارکننده خلق کرده و آن را به اثری پرمخاطب تبدیل کرده است. حتی شماری از هنرمندان مطرح عرصههای مختلف، از جمله سینا مهرداد، با انتشار ویدئوهایی در فضای مجازی که آنها را در حال گوش دادن به این آهنگ در اتومبیل نشان میدهد، علاقهمندی خود را به چنین موسیقی حماسی به نمایش گذاشتهاند.
همین رویکرد موجب شد که چند روز پیش، محمود کریمی یکی از نوحهخوانان شناختهشده کشور که به واسطه شناخت از فضای موسیقی، به عنوان نوحهخوانی مؤلف و پیشگام در معرفی سبکهای مختلف سرودهای حماسی شناخته میشود از همین ملودی در یکی از برنامههای مرتبط با ایام سوگواری شهادت حضرت سیدالشهدا (ع) استفاده کند.
محسن محمدیپناه در یکی از گفتگوهای رسانهای خود درباره خلق نماهنگ این سرود حماسی گفته است: این نماهنگ، قطعات پایانی نوحهای است که در مراسم سینهزنی دهه اول محرم در هیئت انصارالولایت یزد همخوانی میشد. قرار بود این نماهنگ در جنگ ۱۲ روزه اجرا شود، اما انتشار آن به تعویق افتاد و گویا قسمت نبود که در آن ایام آماده شود؛ ایرادها و وقفهای که در تنظیم صوت و تصاویر به وجود آمد، باعث شد در آن زمان به سرانجام نرسد. اما یک هفته پیش از آغاز جنگ تحمیلی سوم، مداحی «باید برخاست» آماده پخش شد. تکخوانی این نماهنگ، مکمل صدای جمعیتی است که همخوانی آنها به اجرا ابهت و شکوهی خاص بخشیده است. این جمعیت، همان خدام هیئت بودند که دهه اول محرم را به سوگواری برای سیدالشهدا (ع) گذرانده بودند و حال خوب آنها، این رجزخوانی دستهجمعی را دلنشینتر کرد.
به گفتهٔ محمدیپناه، این نماهنگ امید و انگیزه را به شنونده منتقل میکند و همین ویژگی، استقبال عمومی از آن را افزایش داده است. به هر حال، در این ایام مردم بیش از هر چیز به امید و انگیزه نیاز دارند و بر خلاف بسیاری از نماهنگهای حماسی، در شعر این اثر، افقی روشن و امید به آینده و پیروزی به چشم میخورد. البته مخاطبان نماهنگهای حماسی به ۲ گروه «عموم جامعه» و «جامعه نخبگانی» تقسیم میشوند و به نظر میرسد این نماهنگ و آثاری مانند «بزن که خوب میزنی» توانستهاند به سرعت فراگیر شوند؛ نه تنها عموم جامعه از آنها استقبال کردهاند، بلکه مورد توجه جامعه نخبگانی نیز قرار گرفتهاند.
مرکز موسیقی «مأوا» از نهادهایی که در ایام مرتبط با جنگ تحمیلی رمضان حضوری فعال در ساخت و تولید آثار حماسی و موسیقایی، از جمله نماهنگ «باید برخاست»، داشته هم در بخشی از متن رسانهای خود طی روزهای گذشته نوشته است:
«گاهی یک اثر، فقط یک اثر نیست … یک نغمه است که در زمان خود شنیده میشود و در بزنگاه تاریخ، معنای تازهای پیدا میکند. «باید برخاست، دنیا با آنها و مولا با ماست، این پیچ تاریخی طاقتفرساست، باطل خواهد رفت و حق پابرجاست». شعری که با «أن تقوموا لله» آغاز میشد و با «بیک یا مهدی» به پایان میرسید، از همان ابتدا دعوتی به قیام، ایستادگی و امید بود؛ همان مفاهیمی که امروز در شعار محوری بدرقه رهبر شهید انقلاب نیز جلوه یافته است. برای خانواده بزرگ مرکز موسیقی مأوا و حریم مدیا، این همزمانی و پیوند معنایی، پیش از آنکه مایه افتخار باشد، مسئولیتی بزرگتر است؛ مسئولیت ادامه راهی که با هنر آئینی، ایمان و اخلاص آغاز شد. بعضی واژهها را هنرمند میسراید، اما زمان است که آنها را به شعار یک ملت تبدیل میکند. و هنوز … باید برخاست.»
به هر حال، سرود حماسی «باید برخاست» اکنون توانسته به عنوان یکی از مهمترین و پرشورترین نواهای مرتبط با ایام جنگ تحمیلی رمضان به جامعه هدف خود معرفی شود. این مسیر، بههمراه تعدادی دیگر از آثاری که طی این روزها منتشر شدهاند، میتواند به عنوان جریانی نوین در مداحی و سرودهای حماسی تلقی شود که بیگمان فراز و نشیبهای بسیاری دارد و پس از عبور از این گذر تاریخی، قابل نقد، تحلیل و بررسی خواهد بود.
