اقتصادآنلاین – مسیحا حیدریان؛ در حالی که بازارهای مالی در روزهای اخیر تحت تأثیر اخبار مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا نوسانات قابلتوجهی را تجربه کردهاند، سرمایهگذاران چشمانتظار نتیجه توافق ایران و آمریکا بودند که این یادداشت تفاهم شب گذشته توسط روسای جمهوری ایران و آمریکا امضا شد.
سجاد بوربور، تحلیلگر بازارهای مالی در گفتوگو با اقتصادآنلاین ضمن تشریح سناریوهای پیشروی اقتصاد ایران و جهان پس از امضای یادداشت تفاهم ایران و آمریکا، به بررسی اثرات این توافق بر نرخ دلار، قیمت طلا و بازار رمزارزها پرداخت.
خوشبینی اولیه بازارها با تردیدهای جدید کمرنگ شد
بوربور گفت: در روزهای گذشته اخباری درباره مفاد توافق منتشر شد که از جمله آنها تشکیل صندوقی ۳۰۰ میلیارد دلاری توسط کشورهای حوزه خلیج فارس برای بازسازی خسارتهای ناشی از جنگ در ایران بود. هرچند این موضوع بعدها از سوی دونالد ترامپ تکذیب شد، اما انتشار چنین اخباری فضای مثبتی در بازارها ایجاد کرد.
وی افزود: مجموعه این اخبار باعث شد اتفاقات مثبتی در اقتصاد شکل بگیرد؛ اتفاقاتی مبنی بر باز شدن تنگه هرمز، کاهش فشارهای اقتصادی، آزادسازی بخشی از منابع بلوکهشده ایران و ورود سرمایه برای بازسازی کشور. همین موضوع نیز موجب شد قیمت دلار و نفت تحت تأثیر فضای روانی بازار دچار نوسان شوند.
توافق ژنو میتواند تورم آمریکا را کاهش دهد
بوربور با بیان اینکه حصول حتی یک توافق شکننده میتواند آثار مهمی بر اقتصاد جهانی داشته باشد، توضیح داد: اگر توافقی شکل بگیرد که به کاهش محدودیتهای اقتصادی ایران و باز شدن تنگه هرمز منجر شود، یکی از نتایج مهم آن کاهش فشارهای تورمی در آمریکا خواهد بود.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی احتمالاً تورم آمریکا به زیر چهار درصد بازخواهد گشت و فدرال رزرو میتواند همچنان در مسیر سیاستهای پولی انبساطی حرکت کند. در حالی که اگر تنشها ادامه پیدا میکرد و تنگه هرمز بسته میماند، فعالان اقتصادی جهان انتظار داشتند نرخ بهره آمریکا نهتنها کاهش پیدا نکند، بلکه حتی تا پایان سال افزایش هم داشته باشد.
کاهش نرخ بهره؛ محرک قدرتمند اونس طلا
بوربور با اشاره به تأثیر سیاستهای پولی آمریکا بر بازار طلا گفت: روند کاهش نرخ بهره در آمریکا از سال ۲۰۲۴ آغاز شده و بهتدریج ادامه یافته است. اقتصاد آمریکا نیز مانند سایر اقتصادهای بزرگ دنیا نمیتواند بهصورت ناگهانی نرخ بهره را چند درصد کاهش دهد و این روند به شکل تدریجی انجام میشود.
وی افزود: ثابت ماندن نرخ بهره، بهشدت به نفع بازار طلا خواهد بود و میتواند محرک رشد اونس جهانی باشد. بر همین اساس، اونس طلا تا پایان سال حتی میتواند به محدوده پنج هزار دلار نیز برسد.
دلار در ایران حتی با توافق هم در بلندمدت ارزان نخواهد ماند
کارشناس طلا و ارز در ادامه با اشاره به عوامل موثر بر قیمت طلا در ایران گفت: قیمت طلا در بازار داخلی به دو عامل اصلی یعنی نرخ دلار آزاد و اونس جهانی وابسته است. از نگاه ما، اونس طلا در مسیر صعودی قرار دارد و امکان رشد آن تا پنج هزار دلار وجود دارد.
بوربور درخصوص نرخ ارز نیز تأکید کرد: حتی با وجود تفاهم ایران و آمریکا، دلار در بلندمدت کاهش محسوسی نخواهد داشت. بر اساس متغیرهای کلان اقتصادی، نرخ دلار میتواند تا پایان سال به سطوح بالاتر از ۲۵۰ هزار تومان نیز برسد.
او افزود: ممکن است در روزهای ابتدایی پس از توافق، دلار حتی تا محدوده ۱۴۰ هزار تومان کاهش پیدا کند، اما اگر تا پایان سال به ۲۵۰ هزار تومان برسد، موضوع عجیبی نخواهد بود.
تفاوت «قیمت» و «ارزش» دلار
بوربور در تشریح دلایل این پیشبینی (صعود قیمت دلار) به تفاوت میان «قیمت» و «ارزش» اشاره کرد و گفت: ارزش یک دارایی را متغیرهای کلان اقتصادی تعیین میکنند، اما قیمت تحت تأثیر عرضه و تقاضا قرار دارد. ممکن است قیمت یک دارایی برای مدتی فاصله قابلتوجهی با ارزش ذاتی آن پیدا کند.
وی با ذکر نمونههایی از بازار ارز در سالهای گذشته خاطرنشان کرد: در مقاطع مختلف شاهد بودهایم که دلار به دلیل هیجانات بازار از ارزش ذاتی خود فاصله گرفته و پس از مدتی دوباره به آن نزدیک شده است.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: در حال حاضر ارزش دلار بر مبنای برخی متغیرهای اقتصادی میتواند حدود ۱۳۰ هزار تومان برآورد شود، اما قیمت بازار الزاماً با این عدد یکسان نیست و ممکن است فاصله قابلتوجهی با آن داشته باشد.
رفع تحریمها میتواند تقاضای دلار را افزایش دهد
بوربور با اشاره به وضعیت تجارت خارجی کشور اظهار کرد: اکنون اقتصاد ایران در شرایطی قرار دارد که بخش مهمی از واردات و مبادلات تجاری با محدودیت مواجه شده است. در نتیجه تقاضای واقعی برای ارز نیز بهطور کامل در بازار نمایان نیست.
این تحلیلگر اقتصادی افزود: اگر حتی یک تفاهم نیمبند باشد و امکان واردات و صادرات تسهیل شود، با توجه به خالی شدن بخشی از انبارهای کشور طی ماههای اخیر، نیاز به واردات افزایش خواهد یافت و همین موضوع میتواند تقاضای جدیدی برای ارز ایجاد کند.
وی تصریح کرد: در چنین شرایطی افزایش تقاضا برای دلار میتواند قیمت آن را به سرعت به سمت کانالهای بالاتر هدایت کند.
سناریوی قیمت طلا؛ از ۱۴ میلیون تا ۳۰ میلیون تومان
بوربور درباره چشمانداز بازار طلا نیز گفت: در سناریوی فعلی، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار میتواند تا محدوده ۱۴ میلیون تومان کاهش پیدا کند و در مقابل تا پایان سال حتی به ۳۰ میلیون تومان نیز برسد.
وی اضافه کرد: فعالان اقتصادی باید با درنظر گرفتن این دامنه نوسان و ریسکهای موجود درباره زمان ورود به بازار طلا تصمیمگیری کنند.
این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: تمامی این برآوردها بر مبنای سناریویی است که در آن ایران و طرفهای مقابل در ژنو به یک تفاهم نسبی دست پیدا کنند و بخشی از محدودیتهای اقتصادی کاهش یابد. در غیر این صورت، تمامی این سناریوها نیازمند بازنگری خواهد بود.
بیتکوین و طلا از توافق احتمالی استقبال میکنند
بوربور با اشاره به چشمانداز کوتاهمدت بازارها گفت: اگر در نشست فردای ژنو اتفاق مثبتی رخ دهد و بازارها آن را باور کنند، دلار در کوتاهمدت وارد کانال ۱۴۰ هزار تومان خواهد شد.
وی افزود: تتر نیز به دلیل همبستگی بالا با دلار آزاد ایران، رفتار مشابهی خواهد داشت و در همان مسیر حرکت خواهد کرد.
این تحلیلگر بازارهای مالی درباره بیتکوین نیز اظهار کرد: در صورت ادامه یک توافق مثبت، ریسکهای موجود در اقتصاد جهانی کاهش پیدا میکند و همین موضوع میتواند به رشد بازار رمزارزها و همچنین بازار طلا کمک کند.
بوربور خاطرنشان کرد: درباره میزان رشد کوتاهمدت بازارها پس از نتیجه نشست ژنو نمیتوان عدد مشخصی ارائه کرد، زیرا واکنش بازارها به عوامل متعدد و متغیرهای لحظهای وابسته است، اما در بلندمدت میتوان سناریوهای مشخصتری را برای بازارها ترسیم کرد.
