حجتالاسلام والمسلمین احسان قاسمی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به جایگاه ویژه تاسوعا در نهضت عاشورا گفت: در روایت عمومی از قیام امام حسین(ع)، معمولاً نگاهها به روز دهم محرم و صحنههای شهادت معطوف میشود، اما برای فهم دقیقتر فلسفه قیام حسینی باید یک روز به عقب بازگشت.
وی افزود: تاسوعا در حقیقت مقدمه عاشورا نیست، بلکه کلید فهم عاشوراست؛ اگر عاشورا روز ظهور حماسه است، تاسوعا روز آشکار شدن حقیقت انسانهاست.
حجت الاسلام قاسمی ادامه داد: عصر تاسوعا، هنگامی که سپاه عمر سعد آماده آغاز نبرد شد، امام حسین(ع) از طریق حضرت عباس(ع) یک شب مهلت خواست. این درخواست نه از سر نگرانی نسبت به سرنوشت جنگ، بلکه برای تحقق سه هدف اساسی بود؛ اتمام حجت با دشمن، آمادگی معنوی جبهه حق و آشکار شدن میزان وفاداری یاران.
معاون فرهنگی، پژوهشی و آموزشی تبلیغات اسلامی فارس تصریح کرد: شب تاسوعا و شب عاشورا را باید از مهمترین صحنههای تاریخ تربیت اسلامی دانست. در آن شب، امام حسین(ع) بیعت را از یاران خود برداشت و آنان را در انتخاب راه آزاد گذاشت. در منطق قدرتهای دنیا، رهبران به دنبال افزایش پیروان هستند، اما در مکتب حسینی، معیار کثرت جمعیت نیست، بلکه کیفیت همراهی است.
حجت الاسلام قاسمی گفت: امام میخواست یارانش آگاهانه بمانند، نه از روی احساسات، تعصب یا ملاحظات اجتماعی. تاسوعا از این منظر روز غربال انسانهاست؛ روزی که مرز میان دوستداران حق و یاران حق آشکار میشود. بسیاری در طول تاریخ، حقیقت را شناختهاند و حتی به آن علاقه داشتهاند، اما هنگام پرداخت هزینه از صحنه کنار رفتهاند.
وی ادامه داد: کربلا نشان داد که شناخت حق شرط لازم است، اما شرط کافی نیست؛ آنچه انسان را در جبهه حق نگه میدارد، بصیرت همراه با استقامت است. جایگاه حضرت عباس(ع) نیز از همین منظر قابل فهم است. آنچه ایشان را به نماد تاسوعا تبدیل کرده، صرفاً شجاعت یا مهارت رزمی نیست، بلکه اوج معرفت و ولایتمداری اوست.
قاسمی افزود: حضرت عباس(ع) تمام توان، شخصیت و جایگاه خود را در مسیر حمایت از امام زمان خویش به کار گرفت و هیچگاه میان خواست خود و اراده امام فاصلهای ایجاد نکرد. از همین رو تاسوعا بیش از آنکه روز علمدار کربلا باشد، روز تجلی وفاداری آگاهانه به ولایت است.
وی با اشاره به تجربه کوفه گفت: مطالعه تاسوعا بدون بررسی تجربه کوفه ناقص خواهد بود. کوفیان از شناخت امام حسین(ع) بیبهره نبودند؛ بسیاری از آنان نامه نوشتند، دعوت کردند و از ضرورت حضور امام سخن گفتند، اما هنگامی که پای هزینه دادن به میان آمد، دلبستگیهای دنیوی بر باورهایشان غلبه کرد. بیماری اصلی جامعه کوفه کمبود آگاهی نبود، بلکه ضعف اراده در دفاع از حقیقت بود.
حجت الاسلام قاسمی در پایان خاطرنشان کرد: پیام تاسوعا برای جامعه امروز نیز در همین نقطه نهفته است؛ هر جامعهای در مقاطع مختلف تاریخی با آزمونهایی روبهرو میشود که در آن مرز میان تماشاگران، همراهان مصلحتی و یاران واقعی آشکار میشود. تاسوعا یادآور این حقیقت است که دفاع از حق همواره هزینه دارد و تاریخ را کسانی میسازند که در لحظه انتخاب، حقیقت را بر منفعت ترجیح میدهند.
