محمدرضا کردزنگنه، دبیر پویشهای مرکز هنری رسانهای نهضت، در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره شکلگیری این پویش، اهداف آن و خدماتی که در ادامه این مسیر طراحی شده، توضیحاتی ارائه کرده و از تجربه پویشهای رسانهای در حوزه جمعیت و فرزندآوری، میگوید: در روزهایی که مسئله جمعیت و آینده خانواده ایرانی به یکی از مهمترین دغدغههای کشور تبدیل شده، پویش «جان ایران» تلاش کرده با روایتی متفاوت، مسئله فرزندآوری را از یک موضوع صرفاً آماری و سیاستی خارج کرده و به یک تجربه اجتماعی و مردمی تبدیل کند؛ پویشی که در امتداد «جانفدا» شکل گرفته و با دعوت مردم به ثبت نام فرزند آیندهشان، تلاش دارد امید به آینده و میل به ساختن ایران فردا را زنده نگه دارد.
جان ایران؛ ادامه یک مسیر رسانهای در حوزه جمعیت
کردزنگنه با اشاره به دغدغه جدی کشور در حوزه جمعیت و فرزندآوری، میگوید مسئله جمعیت یکی از موضوعات مهمی است که سازمان تبلیغات اسلامی در سالهای اخیر به صورت ویژه به آن پرداخته است. در مجموعه نهضت، مسئولیت فعالیتهای رسانهای حوزه جمعیت بر عهده این مرکز قرار دارد و طی سالهای اخیر نیز پویشهای مختلفی در این زمینه طراحی و اجرا شده است.
به گفته وی، یکی از مهمترین این پویشها، «پویش نفس» بود که با هدف جلوگیری از سقط جنین شکل گرفت؛ پویشی که تلاش داشت با تبیین مفهوم حیات جنین، نگاه خانوادهها نسبت به این مسئله را تغییر دهد. در آن مقطع، تلاش شد با روایتگری و تولید محتوای تبیینی، این نگاه در جامعه ایجاد شود که جنین، حتی پیش از چهارماهگی نیز دارای حیات و حق زندگی است.
کرد زنگنه همچنین به پویش «خوش به حالم که مادرم» اشاره میکند و میگوید: این پویش با محوریت مفهوم مادری و مادرانگی طراحی شد و تلاش داشت این مفهوم را به صورت گسترده در فضای رسانهای و اجتماعی بازنمایی کند.
اسم فرزند آینده؛ نقطه آغاز یک ارتباط اجتماعی
دبیر پویشهای مرکز هنری رسانهای نهضت درباره ایده اصلی «جان ایران» میگوید:در این پویش تلاش شده افراد، فرزند آینده را برای خود متصور شوند؛ به همین دلیل از مردم خواسته شده نام فرزندی را که دوست دارند در آینده داشته باشند، به سامانه ۳۰۰۰۱۴۱۳ پیامک کنند. برخی خانوادهها نام فرزند آینده خود را ارسال میکنند، برخی پدربزرگها و مادربزرگها نام نوهای را که آرزویش را دارند و حتی برخی خواهر و برادرها نام خواهر یا برادر آیندهشان را برای این سامانه میفرستند.
کردزنگنه میگوید: پس از ارسال پیامک، لینکی برای افراد ارسال میشود تا وارد سامانه شوند و در آنجا، متناسب با شرایط خود، نقش بگیرند.افرادی که وارد سامانه میشوند، بر اساس شرایط و موقعیت خود دستهبندی میشوند. اگر فرد یا زوجی در مرحله فرزندآوری باشند، به بخش خدمات ویزیت رایگان مادران باردار هدایت میشوند؛ بخشی که از طریق بازوی خدماتی در پیامرسان «بله» فعال است و خدمات مامایی و تخصصی بارداری را به صورت رایگان ارائه میدهد.
کردزنگنه ادامه میدهد: اگر زوجی هنوز اقدام به بارداری نکرده باشد، امکان دریافت مشاوره رایگان روانشناسی برای او فراهم شده است؛ مشاورهای که با همکاری مشاوران سامانه ۴۰۳۰ ارائه میشود. پس از اقدام به بارداری نیز خانوادهها میتوانند در طول دوران بارداری از خدمات ویزیت رایگان و ارتباط با پزشکان و ماماهای جهادی استفاده کنند.
دبیر پویشهای مرکز هنری رسانهای نهضت اعلام میکند:تعداد پیامکهای ارسالشده به پویش «جان ایران» از سه میلیون عبور کرده است؛ پیامهایی که در آن مردم، نام فرزند یا نوه آینده خود را برای این پویش ارسال کردهاند.
«حامیان جان ایران»؛ شبکهای از همراهی مردمی
کردزنگنه بخش دیگری از این پویش را مربوط به «حامیان» میداند و میگوید: در این بخش، پدربزرگها، مادربزرگها، خیرین، همسایهها و افراد مختلف میتوانند برای حمایت از خانوادهها اعلام آمادگی کنند. برخی افراد اعلام میکنند هزینههایی مانند شیرخشک یا بخشی از مخارج خانواده را تقبل میکنند، برخی در نگهداری کودک یا کمک به امور خانه مشارکت میکنند و برخی دیگر، مانند پزشکان، روانشناسان، ماماها و متخصصان زنان، خدمات تخصصی رایگان ارائه میدهند.
به گفته وی، حتی برخی صاحبخانهها نیز در این بخش اعلام کردهاند که برای خانوادههایی که صاحب فرزند میشوند، اجارهبها را افزایش نخواهند داد. این همراهی صرفاً به ثبتنام ختم نمیشود و مجموعه پویش تلاش دارد خانوادههایی را که تصمیم جدی برای فرزندآوری گرفتهاند، در یک بازه زمانی مشخص همراهی و پیگیری کند.
از ویدئو مپینگ میدان آزادی تا اجتماع کالسکهسواران
وی با اشاره به ابعاد رسانهای و میدانی این پویش تصریح میکند: «جان ایران» صرفاً محدود به فضای مجازی نبوده و مجموعهای از رویدادهای میدانی و رسانهای نیز برای آن طراحی شده است.از اجرای ویدئو مپینگ «جان ایران» در میدان آزادی، برگزاری اجتماع بزرگ خانوادهها در ورزشگاه شیرودی و همچنین رویداد «کالسکهسواران» به عنوان بخشی از عملیات ۳۶۰ درجه این پویش یاد میکند.
جان ایران؛ روایتی که هر شب در سراسر کشور تولید میشود
کردزنگنه با اشاره به حجم گسترده تولیدات رسانهای نهضت در حوزه جمعیت اذعان میکند: آمار این تولیدات بهقدری زیاد است که بهسختی میتوان عدد دقیقی برای آن ارائه کرد. تنها در پویش «جان ایران»، حدود ۲۰ تیم رسانهای هر شب در سراسر کشور از کانترهای ثبتنام و فضاهای شهری تولید محتوا میکنند و خروجی این فعالیتها روزانه به ۲۰ تا ۳۰ تیزر و محتوای رسانهای باکیفیت میرسد.
به گفته وی، در کنار این تولیدات میدانی، موشنگرافیکهای متعددی نیز برای پویش تولید شده که بهصورت مستمر از تلویزیون پخش میشود و برنامههای رسانهای مرتبط با این پویش نیز هر روز در شبکههای مختلف رسانه ملی روی آنتن میرود. فعالیت رسانهای در حوزه جمعیت، یکی از مهمترین مأموریتهای مرکز هنری رسانهای نهضت محسوب میشود.
سه میلیون پیامک؛ نشانهای از اثرگذاری رسانه
دبیر پویشهای مرکز هنری رسانهای نهضت، اثرگذاری پویشهای جمعیتی را قابل مشاهده و ملموس میداند و میگوید بخشی از این اثر را میتوان در بیش از سه میلیون پیامکی دید که مردم برای «جان ایران» ارسال کردهاند.
کرد زنگنه معتقد است رسانه این توانایی را دارد که زاویه نگاه مردم نسبت به فرزندآوری را تغییر دهد و این مسئله را میتوان در تجربه پویشهای قبلی نیز مشاهده کرد. در مقطعی آمار سقط در کشور به حدود روزانه ۱۲۰۰ مورد رسیده بود؛ آماری که در یک مقاله در سال ۱۳۹۸ منتشر شده بود.
وی توضیح میدهد :در «پویش نفس» تلاش شد با یک روایت رسانهای و تبیینی، مفهوم حیات جنین و حق حیات برای خانوادهها تشریح شود؛ روایتی که متناسب با گروههای مختلف اجتماعی و فرهنگی ارائه شد. پس از اجرای این پویش، آماری که توسط پروفسور اکبری در یک نشست خبری در دانشگاه شهید بهشتی ارائه شد، نشان میداد تعداد سقطهای روزانه به حدود ۷۰۰ مورد رسیده است.
کردزنگنه این تغییر را نشانهای از اثرگذاری جدی رسانه میداند و متذکر میشود: در موجهای مختلف پویش «نفس»، حتی شعارهای بیلبوردهای شهری نیز بر همین مبنا تغییر کرد؛ بهگونهای که در ابتدا از «نجات ۱۲۰۰ نفر» سخن گفته میشد و در مراحل بعدی، از «نجات ۵۰۰ نفر» و تلاش برای کاهش بیشتر این آمار. رسانه میتواند ادراک عمومی را تغییر دهد؛ چراکه ممکن است مادری تصور کند جنین در هفتههای ابتدایی حیات ندارد، اما وقتی این مسئله برای او تبیین و تشریح میشود، نگاهش تغییر میکند.
کردزنگنه معتقد است همین توانایی در تغییر نگاه و ایجاد درک تازه، مهمترین قدرت رسانه در حوزه جمعیت و فرزندآوری است.
جمعیت جوان؛ پیامی برای آینده پویا و سربلند ایران
کردزنگنه موفقیت یک پویش جمعیتی را فراتر از آمار و ارقام مقطعی میداند و میگوید مسئله جمعیت، تأثیری عمیق و همهجانبه بر آینده کشور دارد. اثر جمعیت تنها به حوزه قدرت یا مسائل امنیتی محدود نمیشود، بلکه حتی بر ساختار بازار و اقتصاد کشور نیز تأثیر مستقیم دارد. زمانی که کشوری جمعیت جوان داشته باشد، بازار آن به سمت فناوری، تکنولوژی و پویایی حرکت میکند، اما با حرکت جمعیت به سمت سالمندی، ساختار بازار و خدمات نیز به همان سمت تغییر میکند.
کردزنگنه خاطر نشان میکند: جمعیت، بر همه ابعاد کشور اثرگذار است و اگر بتوان شرایطی ایجاد کرد که کشور به سمت جوانی جمعیت حرکت کند، پیام این مسیر برای آینده ایران، پویایی، رشد و سربلندی خواهد بود. تمام تلاش مجموعههای فعال در این حوزه، حفظ جوانی، پویایی و توان کشور است؛ چراکه جمعیت جوان میتواند قدرت و توانایی کشور را حفظ کند و زمینهساز رشد آینده ایران باشد.
