به گزارش اقتصادآنلاین؛ یک سال پس از اجرایی شدن موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، آمارهای رسمی از رشد تجارت میان دو طرف و افزایش بهرهمندی فعالان اقتصادی از مزایای تعرفهای این توافق حکایت دارد. با این حال، مسئولان دولتی و نمایندگان بخش خصوصی معتقدند که پس از برداشته شدن بخش مهمی از موانع تعرفهای، اکنون توسعه زیرساختهای حملونقل، رفع محدودیتهای غیرتعرفهای و تسهیل فرآیندهای تجاری به مهمترین پیشنیازهای بهرهبرداری از ظرفیتهای این توافق تبدیل شده است.
این موضوع در نشست نخستین سالگرد اجرای موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا مورد تأکید سخنرانان قرار گرفت؛ نشستی که امروز چهارشنبه 20 خردادماه همزمان با دهمین سال آغاز همکاریهای ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا برگزار شد.
تجارت آزاد؛ تجربهای نزدیک به عضویت در سازمان جهانی تجارت
محمدعلی دهقاندهنوی، رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران، در این نشست با اشاره به سابقه تلاشهای ایران برای پیوستن به سازمان جهانی تجارت (WTO)، موافقتنامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا را تجربهای نزدیک به تجارت آزاد در سطح منطقهای توصیف کرد.
به گفته دهنوی، این موافقتنامه بسیاری از موضوعات مرتبط با تجارت میان ایران و کشورهای عضو را شفاف کرده و مهمترین دستاورد آن، حذف یا کاهش تعرفه بخش بزرگی از کالاهای مبادلهای بوده است؛ بهطوری که تعرفه ۸۷ درصد کالاهای مشمول این توافق به صفر رسیده است.
وی با اشاره به آمارهای تجاری گفت: تجارت ایران با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در سال گذشته ۲۲ درصد رشد کرده است. این رقم در شرایط کاهش رشد تجارت خارجی کشور، دستاوردی قابل توجه محسوب میشود.
رشد استفاده از مزایای تعرفهای توافق اوراسیا
فرود عسگری، رئیس کل گمرک جمهوری اسلامی ایران، موافقتنامه تجارت آزاد با اوراسیا را یکی از مهمترین توافقات تجاری کشور پس از انقلاب اسلامی دانست و گفت: هدف اصلی از اجرای آن، کاهش هزینههای تجارت و افزایش رقابتپذیری کالاهای ایرانی در بازارهای منطقه بوده است.
عسگری اعلام کرد: در سال گذشته بیش از ۶۲ هزار اظهارنامه به ارزش ۲۹۷ میلیون دلار از مزایای تعرفهای این موافقتنامه بهرهمند شدهاند که حدود ۷۸۰ میلیارد تومان تخفیف تعرفهای برای فعالان اقتصادی به همراه داشته است.
وی خاطرنشان کرد: تنها در دو ماه نخست امسال نیز ۳۱۲ فقره اظهارنامه به ارزش ۲۲۷ میلیون دلار مشمول تخفیفهای تعرفهای شدهاند که نسبت به عملکرد سال گذشته رشد قابل توجهی را نشان میدهد.
عسگری این روند را نشانه افزایش آگاهی و استقبال فعالان اقتصادی از ظرفیتهای موافقتنامه دانست و ابراز امیدواری کرد که حجم مبادلات تجاری میان ایران و کشورهای عضو اوراسیا در سال جاری با سرعت بیشتری افزایش یابد.
موانع جدید؛ از تعرفه تا لجستیک و استانداردها
اگرچه در سال نخست اجرای موافقتنامه، تمرکز اصلی بر حذف یا کاهش تعرفهها بود، اما سخنرانان نشست معتقد بودند چالشهای اصلی امروز در حوزههای دیگری قرار دارد.
دهنوی رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران مهمترین مانع پیش روی توسعه تجارت با اوراسیا را موانع غیرتعرفهای عنوان کرد و گفت: رفع مشکلات مربوط به استانداردها، مجوزها، ارتباطات الکترونیکی و فرآیندهای اجرایی میتواند زمینه رشد بیشتر تجارت را فراهم کند.
فرود عسگری رییس کل گمرک ایران نیز توسعه ناوگان حملونقل ریلی، هوایی و دریایی، تجهیز ناوگان لجستیکی و تسهیل عبور کالا از مرزها را از مهمترین الزامات توسعه روابط تجاری با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا دانست.
عسگری همچنین از اجرای طرح «عدم توقف کالا در مرز» خبر داد؛ طرحی که با هدف کاهش زمان و هزینه تجارت، امکان انتقال سریعتر کالاها به انبارهای اختصاصی یا واحدهای تولیدی را فراهم میکند.
اتاق بازرگانی: توافق اوراسیا تازه آغاز راه است
در بخش دیگری از این نشست، سید حامد عسگری، معاون امور بینالملل اتاق بازرگانی ایران، تأکید کرد: توافق تجارت آزاد با اوراسیا نباید بهعنوان نقطه پایان تلقی شود.
عسگری اظهار کرد: تجارت آزاد صرفاً با کاهش تعرفهها محقق نمیشود و مزیت رقابتی کشورها به عواملی مانند لجستیک، سرمایهگذاری مشترک، تأمین مالی، فناوری، برندینگ و شبکههای توزیع وابسته است.
وی تصریح کرد: اگر کریدورهای حملونقل تکمیل نشود، نظامهای تسویه مالی توسعه پیدا نکند و زنجیرههای ارزش منطقهای شکل نگیرد، ظرفیت واقعی این موافقتنامه محقق نخواهد شد.
معاون امور بینالملل اتاق بازرگانی ایران هدف نهایی این توافق را فراتر از افزایش حجم تجارت دانست و تأکید کرد: ایران باید از این فرصت برای تبدیل شدن به یکی از بازیگران اثرگذار در زنجیرههای ارزش منطقهای استفاده کند.
جزئیات توافق؛ ۸۷ درصد کدهای تعرفهای مشمول تسهیلات
الهام حاجیکریمی، مسئول دفتر موافقتنامههای تجاری سازمان توسعه تجارت ایران، نیز در این نشست جزئیات بیشتری از ساختار این توافق ارائه کرد.
حاجیکریمی گفت: موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در ۱۱ فصل تنظیم شده و حوزههایی مانند استانداردها، قواعد مبدأ، تسهیل تجارت، رویههای گمرکی و همکاریهای بخشی را در بر میگیرد.
حاجیکریمی ذکر کرد: حدود ۸۷ درصد کدهای تعرفهای و بیش از یک هزار و ۳۸۷ ردیف تعرفهای در قالب این موافقتنامه مشمول کاهش یا حذف تعرفه شدهاند.
وی همچنین اعلام کرد: تجارت ایران با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در سال گذشته ۲۲ درصد رشد داشته و واردات از این کشورها نیز ۳۳ درصد افزایش یافته است.
بخش کشاورزی به دنبال رفع موانع تجارت
علیرضا رفیعیپور، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان دامپزشکی کشور، نیز با اشاره به توسعه همکاریهای تجاری ایران با کشورهای همسایه و اعضای اوراسیا، بر ضرورت هماهنگی بیشتر میان دستگاههای اجرایی تأکید کرد.
رفیعیپور گفت: تسهیل تجارت نیازمند همکاری نزدیکتر نهادهای مسئول در حوزه استاندارد، بهداشت، قرنطینه و تجارت است و رفع موانع غیرضروری میتواند روند توسعه مبادلات اقتصادی را سرعت ببخشد.
