خبرگزاری مهر_ گروه سیاست، ۹ اسفند ۱۴۰۴، ایالات متحده و رژیم صهیونیستی حملات هوایی هماهنگشدهای را تحت عنوان «عملیات خشم حماسی» علیه ایران آغاز کردند و تأسیسات نظامی، سایتهای هستهای و رهبران ارشد را هدف قرار دادند. این جنگی بود که دشمن ماهها برایش برنامهریزی کرده بود — ضربهای که قرار بود کمر ایران را بشکند. اما نشکست.
سرلشکر علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء(ص)، با صراحت اعلام کرد: «پدافند هوایی ایران در جنگ تحمیلی سوم بهمراتب بهتر از گذشته عمل کرد.» این ادعا نیست — میدان گواه است.
پهپادهای دشمن؛ از پرواز تا سقوط
در جنگ تحمیلی سوم، دشمن از انواع پهپاد برای اشباع و فریب پدافند ایران استفاده کرد. رزمندگان پدافند هوایی در برابر هر نوع تهدید پاسخ دادند:
پهپادهای شناسایی و MALE: این پهپادها در ارتفاع بالا و با برد بلند پرواز میکنند و هدفشان رصد مواضع پدافندی و هدایت موشکهاست. سامانههای ایرانی با ردیابی امواج رادیویی و راداری، این پهپادها را حتی قبل از رسیدن به مناطق حساس شناسایی و منهدم کردند.
پهپادهای انتحاری و مهمات پرسهزن: خطرناکترین تهدید هوایی مدرن. سطح مقطع راداری بسیار کوچک، پرواز در ارتفاع پایین، مسیر غیرقابل پیشبینی. با این حال پدافند ایران با ترکیب رادارهای کمارتفاع و سامانههای الکترونیک، این تهدید را مدیریت کرد.
پهپادهای دستهجمعی: تاکتیک اشباع — ارسال دهها پهپاد همزمان برای تخلیه موشکهای رهگیر. پدافند ایران با اولویتبندی هوشمند اهداف و استفاده از سلاحهای کوتاهبرد، این تاکتیک را خنثی کرد.
لحظه تاریخی؛ جنگنده آمریکایی در آسمان ایران ساقط شد
مهمترین دستاورد پدافند هوایی ایران در جنگ تحمیلی سوم، رویدادی بود که تاریخ نظامی منطقه را دگرگون کرد:
در روز ۱۴ فروردین، یک فروند اف-۱۵ آمریکایی توسط سیستم پدافند ایران ساقط شد. همزمان یک فروند هواپیمای جنگی A-10 نیز توسط ایران هدف قرار گرفت. در تلاش برای نجات خلبان، یک هلیکوپتر UH-60 بلکهاوک و یک هلیکوپتر نجات مورد اصابت نیروهای ایرانی قرار گرفتند. اینها در کنار شاهکار پدافند هوایی کشور در ساقط کردن جنگنده اف 35 رخ داد.
این اتفاق را در چارچوب درست بگذاریم:
• اف-۱۵ ایگل: جنگنده نسل چهارم برتر آمریکا با سرعت ماخ ۲.۵ — هرگز در نبرد هوا به زمین ساقط نشده بود.
• A-10 تاندربولت: زرهپوش، طراحیشده برای تحمل آتش زمینی — نماد برتری هوایی آمریکا درعراق و افغانستان.
• UH-60 بلک هاوک: هلیکوپتر چندمنظوره نخبه آمریکا — سرنگونی آن پیام روشنی به واشنگتن فرستاد.
و از همه مهمتر هدف قرار دادن افتخار نیروهای هوایی آمریکا اف 35 .
ترامپ چند بار اعلام پیروزی کرد، اما واقعیت میدان چیز دیگری میگفت.
تنگه هرمز؛ وقتی پدافند دریایی وارد شد
جنگ تحمیلی سوم تنها در آسمان نبود. ایران در واکنش تنگه هرمز را بست — گذرگاهی راهبردی که حدود یکپنجم نفت و گاز جهان از آن عبور میکند و این اقدام باعث جهش قیمت انرژی و اختلال در تجارت جهانی شد.
نیروهای آمریکایی تلاش کردند به سمت نفتکش های ایرانی اقدام کنند، اما با رصد اطلاعاتی و آمادگی نیروهای ایرانی با واکنش مواجه شدند و پس از این درگیری، برخی شناورهای آمریکایی منطقه را ترک کردند.
پس از شکست مذاکرات، ترامپ از محاصره دریایی ایران خبر داد و یک «محاصره دوگانه» برقرار شد — نیروی دریایی آمریکا ایران را محاصره کرده و ایران هم خلیج فارس را. دو طرف رو در روی هم ایستادند.
چرا پدافند ایران در جنگ سوم بهتر عمل کرد؟
سرلشکر عبداللهی تأکید کرد که «روند ارتقاء تجهیزات مرتباً در حال پیشرفت بوده». این پیشرفت در سه محور قابل تحلیل است:
۱. درسآموزی از جنگ دوازده روزه: در جنگ اول، رژیم صهیونیستی با سرکوب بخشی از شبکه پدافندی در استانهای شمال غربی راه خود را به پایتخت باز کرده بود. این نقطه ضعف در جنگ سوم برطرف شده بود — پوشش پدافندی یکپارچهتر و شکافهای رادار کاهش یافته بود.
۲. جنگ الکترونیک: پدافند مدرن دیگر فقط موشک نیست. ایران با تقویت تواناییهای پارازیت، فریب رادار و هک سیستمهای هدایت پهپاد، لایهای نامرئی اما مؤثر به منظومه دفاعی خود اضافه کرده است.
۳. پدافند لایهلایه: ترکیب سامانههای بردبلند مثل «برد بلند ۳۷۳»، برد متوسط مثل «خرداد ۱۵»، و سامانههای کوتاهبرد ضدپهپادی — این معماری لایهای اجازه نمیدهد هیچ تهدیدی بدون پاسخ بماند.
سامانههای جدید در راهند؛ پیامی برای دشمن
فرمانده قرارگاه خاتمالانبیاء(ص) اعلام کرد که سامانههای جدیدی بهزودی وارد منظومه پدافندی کشور میشوند. این اعلام در شرایطی است که مذاکرات فشرده میان عاصم منیر رئیس ستاد ارتش پاکستان، جیدی ونس معاون رئیسجمهور آمریکا و عباس عراقچی وزیر خارجه ایران در جریان است و آتشبسی شکننده برقرار است.
پیام این اعلام روشن است: ایران پشت میز مذاکره نشسته، اما دست روی ماشه …
