در زمان بازی اخیر ایران و بلژیک نیز شاهد بودیم که با تکرار الگوی قبلی، دو پیک مصرف ترافیک داخلی در دو نیمه بازی به ثبت رسید. سامانه شرکت ارتباطات زیرساخت نشان می دهد که حداکثر ترافیک مصرفی در ساعت ۲۲ دقیقه بامداد روز دوشنبه به میزان ۷.۵۶ ترابیت ثبت شده که مربوط به نیمه دوم بازی است که دقایق حساس تری از بازی در جریان بود.
اما بررسیها نشان میدهد برخلاف آن چیزی که این روزها در کانالها و سایتهای خبری منتشر شده، الگوی رفتاری مردم در استفاده از اینترنت در ایام برگزاری جام جهانی تغییر نکرده است. در واقع آن چیزی که از زمان شروع مسابقات جامجهانی تغییر کرده، نه الگوی استفاده از اینترنت در داخل کشور، بلکه موضوع رو آوردن کاربران به دیدن بازیهای فوتبال از شبکههای ماهوارهای است که باعث افت ترافیک اینترنت داخلی در زمان پخش بازیها شده است.
به نظر میرسد که در این دوره از مسابقات جامجهانی، پخش زنده مسابقات از چند شبکه ماهوارهای که با گزارش فارسی و به اصطلاح بدون محدودیتهای رسانه ملی در جریان است، باعث شده که اقبال فوتبال دوستان را به همراه داشته باشد. شبکههایی که در حال پخش بازیها با گزارشهای امروزی به زبان فارسی هستند که اتفاقا تعدادی از این گزارشگران از چهرههای شناخته شده در داخل کشور نیز به شمار میروند.
پخش زنده، با کیفیت HD و بدون سانسور همراه با گزارشهای استاندارد فارسی، آنچنان در مدتی که از شروع جامجهانی میگذرد، مورد استقبال کاربران و مردم واقع شده که برخلاف گذشته در زمان پخش بازیها، افزایش محسوسی در پیک مصرف ترافیک داده داخلی اتفاق نمیافتد.
به عنوان مثال یک روز پس از بازی تیم ملی ایران مقابل بلژیک با وجود اینکه حداقل چند بازی حساس برگزار شد اما بیشترین پیک ترافیک ثبت شده حتی به ۵ ترابیت هم نرسید. درحالیکه در گذشته نه تنها شاهد ثبت دو پیک مصرف همزمان با دو نیم هر بازی بودیم بلکه سقف ترافیک مصرفی لااقل از ۵.۵ ترابیت فراتر میرفت.
آنچه که از قبل کارشناسان نسبت به آن هشدار داده بودند، رفع انحصار صداوسیما در پخش مسابقات ورزشی بخصوص فوتبال بود که اگرچه شاهد وقوع آن از تنها تعداد محدودی از پلتفرم آنلاین بودیم اما به دلایلی چون کیفیت پایین و محدودیتهای تصویری صداوسیما نتوانست اقبال عموم کاربران را به خود جلب کند. درحالیکه این ظرفیت وجود دارد که با بازنگری در پروتکلها، نه تنها شاهد افزایش مصرف ترافیک در زمان پخش بازیهای ورزشی باشیم بلکه شاهد شکلگیری کامل اقتصاد جدیدی باشیم که جزیی از اقتصاد دیجیتال به شمار میرود که در اسناد بالادستی قانونی کشور برای آن تکالیف و برنامههای برای دستگاهها و نهادهای اجرایی به خصوص وزارت ارتباطات گنجانده شده است.
البته به دلیل قوانین سفت و سخت کپی رایت در دنیا و همچنین محدودیتها در دسترسی کاربران به سرورهای خارجی که در تمام سالهای گذشته گسترش پیدا کرده، کاربران داخل کشور عملا امکان تماشای آنلاین بازیهای فوتبال بخصوص جامجهانی را از سایتها و پلتفرمهای خارجی ندارند. آنچه که برای کاربران داخلی فعلا فراهم است، پلتفرمهای داخلی است که آن هم به دلیل محدودیتهای تصویری سفت و سخت صداوسیما و حساسیتهای که در بخشی از کشور وجود دارد، عملا مورد استقبال عموم کاربران مواجه نشده است.
حالا که پروژه فیبرنوری به حدود ۱۱ میلیون پوشش رسیده و تعداد اتصال با رشد چهار برابری از ابتدای شروع به کار دولت چهاردهم از یک میلیون و ۶۰۰ هزار فراتر رفته و کم کم همه مردم در سراسر کشور دسترسی به سرعتهای چند صد مگابیتی را تجربه خواهند کرد، به نظر میرسد یکی از اقداماتی که ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی که هنوز یک ماه از تولد آن نمیگذرد، میتواند تصمیمگیری در این حوزه باشد تا پلتفرمهای آنلاین داخلی این فرصت را داشته باشند تا بتوانند مسابقات ورزشی داخلی و خارجی را بخصوص در تورنمنتهای مهم و بزرگی چون جامجهانی و المپیک را با کیفیت بالا و بدون محدودیت پخش کنند تا شاهد افزایش قابل توجه ترافیک و شکل گیری اقتصادی جدید و بزرگی باشیم که رشد اشتغال دراین حوزه را در پی خواهد داشت. وگرنه توسعه فیبرنوری و افزایش سطح پوشش جغرافیایی ۵G وقتی به کار مردم و کاربران نیاید، سرمایهگذاری بیهوده خواهد بود.
*کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات
۵۸۵۸
