به گزارش خبرگزاری مهر، آیتالله شیخ محمد اسحاق فیاض، از مراجع عالیقدر شیعیان در نجف اشرف امروز در سن ۹۶ سالگی در یکی از بیمارستان های بغداد درگذشت.
آن مرحوم در سال ۱۳۰۹ هجری شمسی در روستای صوبه از توابع استان غزنی واقع در جنوب کابل، پایتخت افغانستان به دنیا آمدند. در سن پنج سالگی علوم قرآنی و معارف دینی را به همراه کتاب جامع المقدمات در مکتب خانه قریه فراگرفتند و پس از آن نیز در مدرسه شیخ قربان علی وحیدی در منطقه حوتقل، جامع المقدمات و سیوطی را کامل کردند.
پس از فوت مادر در سال ۱۳۲۶ برای ادامه تحصیل به مشهد مقدس سفر کرده و در مدرسه حاج حسن مشغول به تحصیل شدند و حاشیه ملا عبدالله و قسمتی از مطول را نزد مرحوم ادیب نیشابوری(قدس سره) تحصیل نمودند. پس از گذشت یک سال، با آرزوی رسیدن به نجف اشرف و پیگیری تحصیل علم در بزرگ ترین حوزه علمیه شیعیان، با حضرت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) وداع کردند و عازم عراق شدند.
در نجف اشرف مدتی را در مدرسه سلیمیه سکنی گزیدند و در ابتدا کتاب های قوانین الاصول، حاشیه ملا عبدالله و قستی از لمعه را نزد آیت الله میرزا کاظم تبریزی(قدس سره) و قسمتی دیگر از این کتاب را نزد آیت الله شیخ اسدالله مدنی(قدس سره) و آیت الله شیخ علی فلسفی(قدس سره) و هم چنین مطول را نزد آیت الله مدرس افغانی(قدس سره) فرا گرفتند.
بعد از تکمیل این دروس و به منظور آمادگی حضور در بحث های خارج، کتاب های کفایه الاصول، رسائل و مکاسب را نزد آیت الله شیخ مجتبی لنکرانی(قدس سره) تلمذ کردند. هم چنین در کنار تحصیل این مباحث، تدریس کتاب هایی که از تحصیل آن ها فارغ شده بودند را آغاز نمودند.
پس از اتمام سطح عالی حوزه، در آغاز ۲۰ سالگی به جلسات درس خارج تنی چند از علماء و اساتید برجسته حوزه علمیه نجف وارد شدند. پس از گذشت چند ماه سرانجام حلقه درس خارج استاد الفقهاء و المجتهدین، حضرت آیت الله خویی(قدس سره الشریف) را برگزیدند و به مدت پانزده سال از محضرشان بهره بردند.
در همان سال های نخست ضمن تحقیق و تعمق، اخراج مصادر و تطبیق آراء و ادله، درس های استاد گرانقدر خود را تقریر و به محضرشان عرضه کردند و پس از تایید استاد و نوشتن تقریظ، آن را طی ده مجلد و با عنوان” محاضرات فی اصول الفقه” به حوزه های علمیه اهدا نمودند
در قسمتی از تقریض حضرت آیت الله خویی بر تقریرات آن مرحوم آمده است:” از جمله کسانی که موفق به تربیت او شده ام ..، نور چشمم علّامه ی مدقق و فاضل شیخ محمد اسحاق فیاض(دامت تأییداته) است. وی جلد اول کتاب خود را بر من عرضه نمود، این کتاب تقریر بحث های من است که با سبک و شیوه ی روان، دریافت دقیق قابل ستایش و شگفت انگیز به نگارش درآمده است.”
در این بین نیز به حلقه استفتاءات زعیم حوزه های علمیه وارد شدند که این مهم زمینه ساز بحث های علمی فراوان با استاد و احاطه هرچه بیش تر ایشان به مسائل گوناگون علمی شد.
آن مرحوم تدریس علوم دینی را که از اوایل ورود به نجف آغاز کرده بودند را با تدریس کتاب های کفایه الاصول، رسائل و مکاسب در مسجد هندی و جامعه النجف الدینیه در سال های متمادی ادامه می دهند. سرانجام در سال ۱۳۵۷ تدریس دروس خارج فقه و اصول رادر مدرسه کوچک یزدی آغاز می کنند و در مدرسه دارالعلم و مسجد هندی ادامه می دهند
پس از درگذشت حضرت آیت الله خویی در نجف اشرف و با وجود مخاطرات و مشکلات فراوان از جانب حکومت بعثی، آن مرحوم با عنایت الهی در نجف ماندگار شدند وآثار متعددی را در موضوعات فقه، اصول فقه، بانک داری اسلامی، حضور زنان در عرصه های مختلف اجتماعی و سیاسی، حقوق مالکیت فکری، مسائل پزشکی و غیره تالیف نموده اند.
سرانجام پس از عمری مجاهدت امروز در سن ۹۶ سالگی در یکی از بیمارستان های بغداد درگذشت.
