حبیب حمیدپور؛ بازار: شهر آبادان با برخورداری از ظرفیتهای کمنظیر در حوزه نفت، پتروشیمی، بنادر تجاری، مرز بینالمللی شلمچه، منطقه آزاد اروند، گردشگری، صنایع خلاق و تجارت با عراق، همچنان از یکی از مهمترین زیرساختهای توسعه اقتصادی یعنی «شتاب دهنده» بیبهره است؛ ظرفیتی که میتواند ایدههای نوآورانه را به کسب و کارهای پایدار و ثروتآفرین تبدیل کند.
توسعه اقتصاد امروز دیگر تنها به ایجاد زیرساختهای فیزیکی محدود نیست و شهرهایی که بتوانند سرمایه انسانی، فناوری و سرمایهگذاری خطرپذیر را در کنار یکدیگر قرار دهند، سهم بیشتری از اقتصاد آینده خواهند داشت.
در این میان، شتاب دهندهها نقش موتور محرک اکوسیستم نوآوری را بر عهده دارند و میتوانند فاصله میان صاحبان ایده، سرمایهگذاران و بازار را کاهش دهند
بر خلاف تصور رایج، شتاب دهندهها نهادهای دولتی نیستند و به عنوان شرکتها یا مؤسسات خصوصی فعالیت میکنند. با این حال، بر اساس سیاستهای جدید، حمایتهای رسمی از این مجموعهها از سوی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری انجام میشود و شتاب دهندههایی که موفق به دریافت گواهی صلاحیت شوند، میتوانند از بستههای حمایتی این معاونت بهرهمند شوند.
در سالهای اخیر، معاونت علمی رویکرد خود را از صدور مجوزهای متعدد به سمت اعتباربخشی و ارزیابی کیفی تغییر داده است. بر همین اساس، دیگر مجوز مستقلی برای ایجاد شتاب دهنده صادر نمیشود و در واقع شتاب دهندهها پس از آغاز فعالیت و احراز شاخصهای تخصصی، گواهی صلاحیت دریافت میکنند و بر اساس سطح فعالیتشان مشمول حمایت خواهند شد.
بر اساس دستورالعملهای ابلاغی، نخستین گام برای ایجاد یک شتاب دهنده، ثبت شخصیت حقوقی است. متقاضی باید شرکت یا مؤسسه خود را با موضوع فعالیت مرتبط به ثبت برساند، مدل کسب و کار، برنامه شتابدهی، ساختار مدیریتی و تیم اجرایی خود را تدوین کند و زیرساختهای لازم از جمله فضای کار، شبکه منتورینگ، خدمات آموزشی، مشاوره حقوقی، مالی و ارتباط با سرمایهگذاران را فراهم آورد.
شتابدهندههایی که موفق به دریافت گواهی صلاحیت شوند، امکان استفاده از حمایتهای مالی و توسعهای معاونت علمی را خواهند داشت.
آبادان از معدود شهرهای کشور است که همزمان به بازار داخلی، بازار عراق، حملو نقل دریایی، فرودگاه بینالمللی، صنایع بزرگ، گردشگری و منطقه آزاد دسترسی دارد. این مزیتها سبب میشود شتابدهندهای با رویکرد تخصصی در حوزه تجارت بینالملل، اقتصاد دریامحور، لجستیک، گردشگری، صنایع خلاق و هوش مصنوعی بتواند در مدت کوتاهی به یکی از قطبهای نوآوری جنوب کشور تبدیل شود
در چنین مدلی، جوانان و صاحبان ایده به جای مهاجرت به تهران یا سایر کلان شهرها، میتوانند در آبادان آموزش ببینند، سرمایه اولیه جذب کنند، نمونه اولیه محصول خود را توسعه دهند و در نهایت با استفاده از ظرفیت منطقه آزاد اروند و بازار عراق، محصولات و خدمات خود را تجاریسازی کنند.
نبود شتاب دهنده در آبادان موجب شده بسیاری از ایدههای فناورانه در حوزههای نفت، انرژی، شیلات، گردشگری، صنایع فرهنگی، تجارت مرزی و خدمات هوشمند هرگز به مرحله کسب و کار نرسند در حالی که وجود یک شتابدهنده تخصصی میتواند حلقه اتصال دانشگاه، صنعت، سرمایهگذار و بازار باشد.
به نظر میرسد با توجه به سیاستهای توسعه اقتصاد دانشبنیان و ظرفیتهای کمنظیر منطقه آزاد اروند، ایجاد شتاب دهنده تخصصی آبادان دیگر یک انتخاب نیست و در واقع ضرورتی برای افزایش اشتغال دانش بنیان، جلوگیری از مهاجرت نخبگان و تبدیل ظرفیتهای اقتصادی منطقه به کسب و کارهای نوآور و صادرات محور به شمار میرود.
