بازار؛ گروه کشاورزی: بخش کشاورزی ایران همواره با چالش ها و مشکلات زیادی همراه بوده و طی سال های اخیر چالش ها بیش از گذشته نمایان شده است و تولید کتنده و مصرف کننده نیز همزمان از تبعات و آثار سو این موارد آسیب می بینند.
چالش های چندگانه بخش کشاورزی
در این میان «شکاف قابل توجه قیمت محصولات کشاورزی از مزرعه تا بازار مصرف، افزایش هزینه های تولید، محدودیت های صادراتی ناشی از تحریم و کاهش سهم ایران در برخی بازارهای جهانی»، مهم ترین چالش هایی است که رضا نورانی رئیس هیأت مدیره اتحادیه ملی محصولات کشاورزی بر آنها تأکید دارد و معتقد است رفع این موانع می تواند زمینه افزایش درآمد کشاورزان، کاهش قیمت برای مصرف کنندگان و تقویت صادرات غیرنفتی را فراهم کند.
در این راستا رئیس هیأت مدیره اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران در گفتگو با بازار درباره اختلاف چشمگیر قیمت محصولات کشاورزی از مزرعه تا بازار مصرف اظهار داشت: یکی از مهم ترین دغدغه های تولیدکنندگان این است که محصولات آنان با حداقل قیمت از مزرعه خریداری می شود، اما همان محصولات با چند برابر قیمت به دست مصرف کننده می رسد؛ در حالی که نه تولیدکننده از این افزایش قیمت منتفع می شود و نه مصرف کننده از قیمت های بالا رضایت دارد.
رئیس هیأت مدیره اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران: اختلاف چشمگیر قیمت محصولات کشاورزی از مزرعه تا بازار مصرف ناشی از ضعف ساختار توزیع، تعدد واسطه ها، نبود نظام شفاف قیمت گذاری و نظارت ناکافی بر شبکه توزیع است و تا زمانی که این ساختار اصلاح نشود، هم کشاورزان متضرر خواهند شد و هم مصرف کنندگان
وی افزود: این اختلاف قیمت، ناشی از ضعف ساختار توزیع، تعدد واسطه ها، نبود نظام شفاف قیمت گذاری و نظارت ناکافی بر شبکه توزیع است. تا زمانی که این ساختار اصلاح نشود، هم کشاورزان متضرر خواهند شد و هم مصرف کنندگان.
نورانی تأکید کرد: دولت باید با ساماندهی شبکه توزیع، توسعه بازارهای مستقیم، تقویت میادین عرضه و افزایش نظارت بر حلقه های واسطه، فاصله غیرمنطقی قیمت از مزرعه تا سفره را کاهش دهد.
وی ادامه داد: نباید تصور شود که افزایش قیمت محصولات کشاورزی به معنای افزایش درآمد کشاورزان است؛ زیرا هزینه های تولید شامل برق و انرژی، سوخت، نهاده های کشاورزی، کود، سم، بذر، دستمزد نیروی کار، بیمه و حمل و نقل طی سال های اخیر به طور قابل توجهی افزایش یافته و بخش عمده درآمد تولیدکننده صرف جبران این هزینه ها می شود.
تحریم ها و مشکلات لجستیکی؛ مهم ترین مانع توسعه صادرات
رئیس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران با اشاره به ظرفیت بالای صادرات محصولات ایرانی گفت: محصولات کشاورزی ایران از نظر کیفیت، تنوع و سلامت، قابلیت رقابت در بسیاری از بازارهای جهانی را دارند، اما تحریم ها، محدودیت های بانکی و مشکلات حمل و نقل موجب افزایش هزینه صادرات و کاهش قدرت رقابت صادرکنندگان ایرانی شده است.
وی افزود: پیش از اعمال این محدودیت ها، صادرات محصولات کشاورزی از بنادر جنوبی ایران با سرعت و هزینه مناسب به بازارهای هدف انجام می شد، اما امروز صادرکنندگان ناچارند از مسیر کشورهای ثالث استفاده کنند که علاوه بر افزایش هزینه، زمان حمل را نیز طولانی تر کرده و برای محصولات فسادپذیر خسارت های قابل توجهی به همراه دارد.
نورانی تصریح کرد: هزینه های ناشی از دور زدن تحریم ها، عملاً بخشی از سود صادرکنندگان را از بین برده و قدرت رقابت محصولات ایرانی را در بازارهای بین المللی کاهش داده است.
از دست رفتن بازارهای سنتی صادرات؛ زنگ خطری برای اقتصاد کشاورزی
نورانی با اشاره به کاهش سهم ایران در برخی بازارهای صادراتی اظهار داشت: در سال های اخیر، به دلیل مشکلات ناشی از تحریم، محدودیت های حمل و نقل و بی ثباتی برخی مقررات، بخشی از بازارهای سنتی صادراتی ایران در اختیار رقبای منطقه ای قرار گرفته است.
وی افزود: اگرچه ازسرگیری صادرات از یک ماه گذشته به بازار امارات اتفاق مثبتی است، اما کافی نیست و باید با برنامه ریزی دقیق، بازارهای مهمی مانند اروپا، کشورهای حوزه خلیج فارس، اوراسیا و شرق آسیا دوباره فعال شوند.
به گفته وی، در گذشته وجود پروازهای باری منظم به بازارهای اروپا امکان صادرات سریع محصولات فسادپذیر مانند گیلاس، گل، سبزی و سایر محصولات باغی را فراهم می کرد، اما کاهش و یا نبود این پروازها موجب افزایش هزینه، کاهش کیفیت محصول در مقصد و از دست رفتن بخشی از بازارهای صادراتی شده است.
توسعه ناوگان حمل و نقل یخچالی؛ شرط افزایش صادرات
رئیس هیأت مدیره اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران با اشاره به اقدامات انجام شده برای توسعه زیرساخت های صادراتی گفت: طی هفته های اخیر جلسات مشترکی با حضور صندوق توسعه ملی، سازمان توسعه تجارت، اتحادیه ملی محصولات کشاورزی و فعالان بخش خصوصی برگزار شده و در این نشست ها بر افزایش تعداد کانتینرهای یخچالی، توسعه ناوگان حمل و نقل دریایی، افزایش خطوط منظم کشتیرانی و ایجاد مشوق های صادراتی تأکید شده است.
وی افزود: توسعه زیرساخت های لجستیکی، کاهش هزینه حمل و نقل و تسهیل صادرات می تواند نقش مؤثری در افزایش رقابت پذیری محصولات کشاورزی ایران در بازارهای جهانی داشته باشد و زمینه بازگشت بازارهای از دست رفته را فراهم کند.
کشاورزی باید به اولویت راهبردی اقتصاد کشور تبدیل شود
نورانی در پایان تأکید کرد: کشاورزی صرفاً یک فعالیت تولیدی نیست؛ بلکه محور امنیت غذایی، اشتغال، توسعه روستایی و یکی از پایه های اقتصاد ملی است. امروز هرگونه سرمایه گذاری در این بخش، سرمایه گذاری برای امنیت غذایی و آینده کشور محسوب می شود.
انتظار ما از دولت این است که با اصلاح نظام تأمین مالی، حمایت از تولید، توسعه زیرساخت های صادراتی، تسهیل تجارت خارجی، کاهش هزینه های تولید و ثبات در سیاست های اقتصادی، زمینه شکوفایی هرچه بیشتر بخش کشاورزی را فراهم کند
وی افزود: انتظار ما از دولت این است که با اصلاح نظام تأمین مالی، حمایت از تولید، توسعه زیرساخت های صادراتی، تسهیل تجارت خارجی، کاهش هزینه های تولید و ثبات در سیاست های اقتصادی، زمینه شکوفایی هرچه بیشتر بخش کشاورزی را فراهم کند.
نورانی تاکید کرد: با حمایت هدفمند از کشاورزی، ایران نه تنها می تواند امنیت غذایی خود را تضمین کند، بلکه قادر خواهد بود سهم قابل توجهی از بازارهای جهانی محصولات کشاورزی را در اختیار گرفته و درآمدهای ارزی غیرنفتی کشور را به شکل پایدار افزایش دهد.
