به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از زومیت، دانشمندان از وقوع موج گرمای کمسابقه در جنوبگان ابراز نگرانی کردهاند. این رویداد باعث شد دمای برخی نقاط این قاره یخزده تا حدود ۲۰ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین فصلی افزایش یابد. این اتفاق در حالی رخ میدهد که جهان بهتازگی دومین ماه مه گرم تاریخ ثبتشده را پشت سر گذاشته و نگرانیها درباره شتابگرفتن پیامدهای تغییرات اقلیمی را افزایش داده است.
در روز ۶ ژوئن پژوهشگران مستقر در شبهجزیره ترینیتی، شمالیترین بخش قاره جنوبگان، دمایی معادل ۱۵٫۴ درجه سانتیگراد را ثبت کردند که بهطور قابلتوجهی بالاتر از نقطه انجماد و بسیار فراتر از شرایط معمول این زمان از سال است.
رائول کوردرو، استاد اقلیمشناسی دانشگاه خرونینگن هلند، میگوید دمای ثبتشده حدود ۲۰ درجه بالاتر از مقدار طبیعی برای اوایل زمستان جنوبگان بوده و چنین اختلافی ناهنجاری اقلیمی بسیار بزرگی به شمار میرود.
نشانههای این گرمایش غیرعادی تنها در دادههای هواشناسی دیده نمیشود. لوئیس مونوز، یخچالشناس شیلیایی، میگوید او و یکی از همکارانش آخر هفته گذشته از یخچال طبیعی کالینز در شمالغربیترین بخش شبهجزیره جنوبگان بازدید کردند و با شرایطی غیرمنتظره روبهرو شدند.
به گفته مونوز، دما آنقدر بالا رفته بود که تقریباً همه چیز در فضای باز در حال ذوب شدن بود. او توضیح داد که در این زمان از سال معمولاً حدود ۲۰ سانتیمتر برف تازه و لایههای گستردهای از یخ سطح زمین را میپوشانند، اما در جریان این بازدید بارانی نسبتاً گرم میبارید که حتی باعث ذوب شدن یخهای سطحی میشد.
این پژوهشگر تأکید کرد که چنین شرایطی تأثیر مستقیمی بر یخچال طبیعی داشته است. به گفته او، یخچالها در این فصل باید برف دریافت کنند و نه اینکه دچار کاهش جرم و ذوب شوند. از نظر وی، این وضعیت نشانهای نگرانکننده برای سلامت و پایداری یخچالهای منطقه است.
موج گرمای اخیر در شرایطی رخ داده است که جنوبگان درطول سالهای اخیر با فشارهای فزایندهای روبهرو بوده است. علاوه بر افزایش فعالیتهای انسانی و گردشگری، بسیاری از یخچالهای این قاره با سرعت بیشتری در حال عقبنشینی هستند. یکی از شناختهشدهترین نمونهها، یخچال طبیعی توایتس است که به دلیل احتمال تأثیر گسترده فروپاشی آن بر سطح آب دریاهای جهان، لقب «یخچال آخرالزمان» را به خود اختصاص داده است.
دانشمندان در سالهای اخیر تلاش کردهاند تجهیزات پایش بلندمدت را در زیر یخچال توایتس نصب کنند تا بتوانند روند تغییرات آن را بهصورت مستقیم زیر نظر بگیرند. هرچند این پروژه در استقرار کامل تجهیزات دائمی چندان موفق نبود، پژوهشگران توانستند اندازهگیریهایی از آبهای زیر یخچال انجام دهند. نتایج این بررسیها نشان داد دمای آب در زیر یخچال از آنچه مدلهای علمی پیشبینی کرده بودند گرمتر است؛ موضوعی که میتواند به تسریع روند ذوب کمک کند.
کوردرو تأکید میکند که یک موج گرما بهتنهایی نمیتواند موجب نابودی یخهای جنوبگان شود، اما این رویداد در چارچوب روندی بلندمدت و نگرانکننده قرار میگیرد. دادههای اقلیمی نشان میدهند دمای این قاره درطول چند دهه گذشته بهتدریج افزایش یافته است؛ روندی که بسیاری از دانشمندان آن را با تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی مرتبط میدانند.
به گفته کوردرو، موج گرمای اخیر درنتیجه وزش بسیار شدید بادهای غربی شکل گرفته است. چنین الگوهایی از دهه ۱۹۸۰ به این سو با فراوانی بیشتری مشاهده شدهاند و مطالعات اقلیمی ارتباط آنها را با گرمایش جهانی نشان دادهاند.
همزمان، نتایج پژوهشی از مرکز پژوهشهای جنوبگان دانشگاه ویکتوریا ولینگتون در نیوزیلند هشدار میدهد که اگر انتشار گازهای گلخانهای بهطور چشمگیری کاهش نیابد، میزان ذوب یخهای جنوبگان تا پایان قرن حاضر ممکن است به حدود ۱۰ برابر سطح کنونی برسد.
نیکلاس گالج، استاد اقلیمشناسی و از نویسندگان مطالعه، توضیح میدهد که در سناریویی که میانگین دمای جهان بین ۳٫۵ تا ۴ درجه بالاتر از سطح پیشاصنعتی افزایش یابد، ذوب سطحی در سراسر جنوبگان تشدید خواهد شد. در چنین شرایطی، سکوهای یخی پیرامون قاره در برابر فروپاشی ناگهانی آسیبپذیرتر میشوند و خطر افزایش سطح آب دریاها بهطور قابلتوجهی بیشتر خواهد شد.
به گفته گالج، اگر گرمایش جهانی از ۴ درجه فراتر رود، احتمال فروپاشی سریع بخشهایی از صفحات یخی جنوبگان بیش از پیش افزایش خواهد یافت و این سناریو میتواند پیامدهای گستردهای برای مناطق ساحلی در سراسر جهان به همراه داشته باشد.
