اقتصادآنلاین، آرمان هنرکار؛ «همه چیز آزادش خوب است» این جمله به طور قطع در تمام شئون اقتصادی مصداق دارد، یکی از اتفاقات مثبتی که بعد از شروع جنگ رخ داد، از سرگیری معاملات طلا بود که در نهایت باعث شد در روز‌هایی که بازار‌های مالی تحت تأثیر جنگ، نوسانات ارزی و افت بازار جهانی طلا قرار داشتند، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلا ،عملکرد قابل‌قبولی از خود به ثبت برسانند. داده‌ها نشان می‌دهد میانگین بازدهی صندوق‌های طلا از ۶ اسفند(سه روز پیش از جنگ) تا ۳۰ اردیبهشت به حدود ۰.۳۸ درصد رسیده؛ این در حالی است که طی همین بازه زمانی، طلای ۱۸ عیار بیش از ۴ درصد افت کرده و انس جهانی طلا نیز کاهش سنگین ۱۴.۶ درصدی را تجربه کرده است. در مقابل، رشد نزدیک به ۱۰ درصدی دلار باعث شد بخشی از فشار نزولی بازار جهانی طلا برای صندوق‌های داخلی جبران شود.
در جدول زیر، میزان بازدهی ۲۹ صندوق طلا را از آغاز جنگ تا پایان اردیبهشت مشاهده می‌کنید.
صندوق‌های طلا چگونه در برابر ریزش بازار مقاومت کردند؟
بررسی بازدهی صندوق‌های طلایی نشان می‌دهد ترکیب رشد نرخ ارز و ساختار معاملاتی این صندوق‌ها، توانسته اثر منفی افت انس جهانی را تا حد زیادی خنثی کند. در حالی که بازار جهانی طلا طی هفته‌های اخیر تحت فشار انتظارات افزایش نرخ بهره و رشد بازده اوراق قرضه آمریکا قرار داشت، صندوق‌های طلا در بازار سرمایه ایران عمدتاً موفق شدند در محدوده مثبت باقی بمانند. این مسئله نشان می‌دهد برخلاف تصور رایج، عملکرد صندوق‌های طلا صرفاً تابع قیمت جهانی انس نیست و نرخ دلار داخلی همچنان مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر بازدهی این صندوق‌ها محسوب می‌شود.
«همیان»، «جواهر» و «تابش» صدرنشین شدند
در میان صندوق‌های طلایی، بهترین عملکرد متعلق به صندوق «همیان» بود که از ۶ اسفند تا ۳۰ اردیبهشت بازدهی ۱.۵۷ درصدی را ثبت کرد. پس از آن، صندوق‌های «جواهر» و «تابش» نیز به‌ترتیب با بازدهی ۱.۵۶ و ۱.۵۲ درصدی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. صندوق‌های «زروان»، «گنج» و «ناب» نیز بازدهی بیش از یک درصد را تجربه کردند؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از صندوق‌های طلا در این دوره توانسته‌اند بازدهی مثبت ایجاد کنند.
افت طلای جهانی؛ رشد دلار داخلی
در همین بازه زمانی، انس جهانی طلا با افت ۱۴.۶ درصدی مواجه شد؛ کاهش قابل‌توجهی که عمدتاً تحت تأثیر تقویت دلار، افزایش نرخ بهره و کاهش انتظارات تورمی در اقتصاد جهانی رخ داد. با این حال، رشد ۹.۸ درصدی نرخ دلار در بازار داخلی باعث شد فشار نزولی ناشی از افت انس جهانی برای سرمایه‌گذاران ایرانی تا حد زیادی جبران شود. همین اختلاف رفتار میان بازار داخلی و جهانی یکی از مهم‌ترین دلایلی است که باعث شده صندوق‌های طلا در ایران همچنان برای بخشی از سرمایه‌گذاران جذاب باقی بمانند.
چرا برخی صندوق‌ها منفی شدند؟
اگرچه میانگین عملکرد صندوق‌های طلا مثبت بوده، اما همه صندوق‌ها نتوانستند بازدهی مثبت ثبت کنند. صندوق‌هایی مانند «رز»، «زر» و «ریتون» در این بازه با افت ارزش همراه شدند.
البته که تفاوت در ترکیب دارایی‌ها، میزان فاصله قیمت بازار و NAV، ساختار بازارگردانی و شدت تقاضا در هر صندوق، از مهم‌ترین عوامل اختلاف عملکرد میان صندوق‌های طلایی بوده است.
صندوق‌های طلا؛ برنده محتاط روز‌های بحران
عملکرد صندوق‌های طلا در هفته‌های اخیر نشان داد این ابزار‌ها همچنان یکی از مهم‌ترین گزینه‌های پوشش ریسک برای سرمایه‌گذاران محسوب می‌شوند؛ به‌ویژه در شرایطی که بازار سهام با نااطمینانی سیاسی مواجه است و بازار جهانی نیز نوسانات شدیدی را تجربه می‌کند. هرچند بازدهی صندوق‌های طلا در این دوره جهش چشمگیری نداشت، اما حفظ بازدهی مثبت در شرایط افت طلای جهانی و التهاب بازارها، برای بسیاری از سرمایه‌گذاران یک سیگنال مهم تلقی می‌شود.
