تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئین‌های حسینی

به گزارش خبرگزاری مهر، یک اثر هنری تاریخی در جنوب تایلند، ابعاد تازه‌ای از پیشینه شعائر حسینی و حضور فرهنگ اهل‌بیت(ع) در این کشور را آشکار کرده است.

به گفته پژوهشگران و علاقه‌مندان به میراث اسلامی تایلند، این تابلو از قدیمی‌ترین شواهد تصویری مربوط به بزرگداشت یاد و نام حضرت امام حسین(ع) در این کشور محسوب می‌شود و قدمتی نزدیک به ۶۰۰ سال دارد.

بر اساس این گزارش، این تابلو در یکی از حسینیه‌های قدیمی جنوب تایلند کشف شده است؛ مکانی که در گذشته میزبان مراسم عزاداری و مجالس سوگواری حسینی بوده، اما بعدها در پی مهاجرت ساکنان شیعه منطقه به نقاط دیگر، مالکیت آن تغییر کرده است. این اثر تاریخی در سال‌های اخیر به دلیل ارزش فرهنگی، مذهبی و تاریخی خود، به‌طور رسمی در فهرست میراث شیعی تایلند به ثبت رسیده است.

در این تابلو، جلوه‌هایی از آیین‌های عزاداری عاشورا به تصویر کشیده شده است. از جمله این نمادها می‌توان به مراسم حمل «تابوت حسینی» یا آنچه در برخی مناطق شرق آسیا با عنوان «تابوئیک» شناخته می‌شود، اشاره کرد؛ آیینی که همچنان در برخی کشورهای آسیایی به مناسبت عاشورا برگزار می‌شود.

همچنین در بخش‌هایی از این اثر، عزادارانی دیده می‌شوند که آثار جراحت بر سر و بدن آنان نمایان است؛ تصاویری که نشان‌دهنده برخی شیوه‌های سنتی ابراز سوگواری و همدردی با مصائب امام حسین(ع) و یاران ایشان در گذشته است.

از دیگر نمادهای برجسته موجود در این تابلو، تصویر «کف العباس(ع)» است که در فرهنگ محلی گاه به عنوان نماد پنج تن آل‌عبا نیز شناخته می‌شود. همچنین تصاویری از شمشیر ذوالفقار، منسوب به حضرت امیرالمؤمنین علی(ع)، در این اثر دیده می‌شود که بیانگر پیوند اعتقادی جامعه شیعی منطقه با آموزه‌های اهل‌بیت(ع) است.

این تابلو همچنین صحنه‌ای از مراسم «ذوالجناح» را به نمایش می‌گذارد؛ اسبی بی‌سوار که به‌صورت نمادین یادآور بازگشت اسب امام حسین(ع) پس از واقعه عاشورا و شهادت آن حضرت است. این آیین همچنان در بسیاری از کشورهای اسلامی، به‌ویژه در هند، پاکستان و برخی مناطق جنوب شرق آسیا، برگزار می‌شود.

به گفته شماری از پژوهشگران، این اثر علاوه بر نمایش آیین‌های مذهبی، بازتابی از تعاملات فرهنگی و اجتماعی آن دوران نیز هست. در تصاویر موجود بر روی تابلو، در کنار عزاداران، افرادی با پوشش و چهره‌های بومی تایلندی دیده می‌شوند و در مقابل، اشخاصی با ویژگی‌های ظاهری و پوشش نزدیک به مردمان خاورمیانه نیز حضور دارند که نشان‌دهنده ارتباطات تاریخی میان جوامع مسلمان منطقه و مهاجران یا بازرگانان مسلمان است.

کارشناسان میراث اسلامی تایلند تأکید دارند که ثبت رسمی این اثر به عنوان بخشی از میراث شیعی کشور، حاصل همکاری وزارت فرهنگ تایلند و جمعی از علما، پژوهشگران و فعالان فرهنگی بوده است؛ اقدامی که به حفظ بخشی از تاریخ کمتر شناخته‌شده حضور و گسترش شعائر حسینی در جنوب شرق آسیا کمک می‌کند.

این تابلو امروز نه تنها یک اثر هنری ارزشمند، بلکه سندی تاریخی از گستره نفوذ فرهنگ عاشورا و ارادت به اهل‌بیت(ع) در سرزمین‌هایی دور از خاستگاه جغرافیایی اسلام به شمار می‌رود؛ سندی که نشان می‌دهد یاد و نام امام حسین(ع) قرن‌هاست در میان مسلمانان جنوب شرق آسیا زنده و جاری است.